Қазақстан экономикасында соңғы жылдары көп айтылып жүрген басты тақырыптардың бірі – әртараптандыру.
2025 жылдың қорытындысы бұл бағыттағы саясаттың нақты нәтижесін көрсетті: өңдеу өнеркәсібі ел экономикасының негізгі драйверлерінің біріне айналды, деп хабарлайды DKNews.kz.
Президент Қасым-Жомарт Тоқаевтың өңдеу өнеркәсібін дамыту, инвестиция тарту және шикізатқа тәуелділікті азайту жөніндегі тапсырмалары аясында салада тұрақты өсім тіркелді. Қаңтар–желтоқсан айларының қорытындысы бойынша өңдеу өнеркәсібі 6,4%-ға өсті.
Бұл өсім кездейсоқ емес. Оның артында жаңа зауыттар, кеңейген өндірістер, мыңдаған жаңа жұмыс орны және ішкі нарықты отандық өніммен қамтамасыз етуге бағытталған нақты жобалар тұр.
Қай салалар алға шықты?
2025 жылы өңдеу өнеркәсібінің бірқатар бағыттары ерекше қарқын көрсетті. Ең жоғары өсім мына салаларда тіркелді:
- дайын металл бұйымдары өндірісі – +13,6%
- жеңіл өнеркәсіп – +13,2%
- машина жасау – +12,9%
- химия өнеркәсібі – +9,8%
- құрылыс материалдары өндірісі – +9,7%
Сондай-ақ резеңке және пластмасса бұйымдары, қағаз және картон өндірісі, металлургия салаларында да оң динамика байқалды. Бұл көрсеткіштер экономиканың бір ғана бағытқа емес, бірнеше секторға сүйеніп дамып жатқанын аңғартады.
Металлургия: шикізаттан дайын өнімге бетбұрыс
Металлургия саласындағы өсім 1,2% болғанымен, оның сапалық маңызы зор. Қара металлургия өндірісінің 4,3%-ға артуы ферроқорытпа, болат, прокат және құбыр өнімдерін шығару көлемінің өскенін көрсетеді.
2025 жылы салада жалпы құны 306,6 млрд теңге болатын 20 инвестициялық жоба іске асырылып, 4 427 жаңа жұмыс орны ашылды. Бұл – өңірлер үшін де, экспорттық әлеует үшін де маңызды көрсеткіш.
Мұндай жобалар Қазақстанның металлургияны тек шикізат көзі ретінде емес, қосылған құны жоғары өнім шығаратын салаға айналдыруға бағытталғанын көрсетеді.
Машина жасау: индустрияландырудың локомотиві
2025 жылдың басты жетістіктерінің бірі – машина жасау саласының 12,9%-ға өсуі. Автомобиль өндірісі, ауыл шаруашылығы техникасы, электр жабдықтары мен электронды құрылғылар осы өсімге негізгі үлес қосты.
Жыл ішінде 655,5 млрд теңге көлемінде 38 жоба іске асырылып, 9 967 адам жұмыспен қамтылды. Қазақстанда халықаралық автокөлік брендтерінің өндірісі жолға қойылып, отандық автоөнеркәсіп жаңа деңгейге шықты.
Бұл үрдіс тек ішкі нарықты қамтып қоймай, болашақта экспортты ұлғайтуға да мүмкіндік береді.
Химия өнеркәсібі: агроөнеркәсіп пен қаптамаға серпін
Химия саласы 9,8%-дық өсім көрсетіп, полипропилен, аммофос және аммоний нитраты өндірісін арттырды. Бұл өнімдер ауыл шаруашылығы мен өнеркәсіп үшін стратегиялық маңызға ие.
2025 жылы бұл салада 74,5 млрд теңге көлеміндегі 13 жоба іске қосылып, 932 жаңа жұмыс орны ашылды. Химия өнеркәсібінің дамуы – импортты алмастыру мен азық-түлік қауіпсіздігін қамтамасыз етудің маңызды факторы.
Құрылыс материалдары: елдегі үлкен жобалардың айнасы
Цемент, бетон, әк және темірбетон конструкциялары өндірісінің өсуі нәтижесінде құрылыс материалдары саласы 9,7%-ға артты. Бұл көрсеткіш ел көлемінде жүзеге асырылып жатқан инфрақұрылымдық және тұрғын үй жобаларының ауқымын көрсетеді.
Сонымен қатар қағаз, пластмасса және дайын металл бұйымдарын өндірудің артуы ішкі нарықты отандық өніммен қамтамасыз етуге ықпал етті.
Жеңіл өнеркәсіп: өңірлердегі жаңа мүмкіндіктер
Жеңіл өнеркәсіп 13,2%-дық өсіммен көшбасшылар қатарынан көрінді. Тоқыма, былғары және тоқыма емес материалдар өндірісі өңірлерде жаңа кәсіпорындардың ашылуына жол ашты.
Салада 24,4 млрд теңгеге 13 инвестициялық жоба іске асырылып, 634 адам тұрақты жұмыспен қамтылды. Бұл – шағын және орта қалалар үшін маңызды әлеуметтік-экономикалық әсер.
Нәтиже қандай?
2025 жылдың қорытындысы Қазақстан үшін маңызды бір шындықты айқын көрсетті: өңдеу өнеркәсібі – экономикалық өсудің нақты тірегі. Инвестициялар, жаңа зауыттар, технологиялар мен жұмыс орындары ел экономикасының тұрақтылығын арттырып отыр.
Ең бастысы – бұл өсім тек цифрлармен шектелмейді. Ол өңірлердің дамуына, халықтың табысына және қазақстандық өнімнің бәсекеге қабілетті болуына тікелей әсер етеді.
Экономиканы әртараптандыру жолы ұзақ, бірақ 2025 жыл Қазақстанның осы бағытта дұрыс бағытта келе жатқанын көрсетті.
