Ұлытау облысында бірнеше жыл бойы көлеңкеде жұмыс істеп келген марганец кенін заңсыз өндірудің ірі қылмыстық схемасы әшкереленді. Облыс прокуратурасы Экономикалық тергеп-тексеру департаментімен бірлесіп жүргізген тексеру нәтижесінде мемлекетке миллиардтаған теңге шығын келтірген заңсыз әрекеттердің беті ашылды, деп хабарлайды DKNews.kz.
Бұл – бір реттік заң бұзушылық емес, жүйелі түрде ұйымдастырылған, нақты жоспармен жүзеге асқан қылмыстық бизнес болған.
Лицензиясыз өндіріс, жалған мәмілелер
Тергеу деректеріне сәйкес, Қостанай облысының 50 жастағы тұрғыны 2020–2023 жылдар аралығында жер қойнауын пайдалануға лицензиясы мен келісімшарты болмағанына қарамастан «Шығыс Қаражал» кен орнында марганец кенін заңсыз өндіруді ұйымдастырған.
Заңсыз өндірілген кен тек қазылып қана қоймай, одан әрі сатылған. Түскен табысты жасыру үшін қолма-қол ақшаға айналдыру тетіктері қолданылып, жалған мәмілелер арқылы қылмыстық жолмен табылған қаражат заңдастырылған.
16 мың тонна кен және 1,3 млрд теңге залал
Үш жылға жуық уақыт ішінде 16 мың тоннадан астам марганец кені жөнелтілген. Сараптамалық бағалауларға сәйкес, осы әрекеттердің салдарынан мемлекетке келтірілген залал 1,3 млрд теңгеден асып кеткен.
Ал қылмыстық қызметтің жалпы қаржылық ауқымы бұдан да үлкен. Өңделген темір-марганец кенін ел ішінде және шетелге сату арқылы 3,5 млрд теңгеден астам пайда табылған.
Үкім: бас бостандығынан айыру және толық тәркілеу
Істі қараған Ұлытау облысының соты айыпталушыны кінәлі деп таныды. Үкімге сәйкес, ол 5 жыл 4 ай мерзімге бас бостандығынан айырылды, сондай-ақ жер қойнауын пайдалану саласында қызметпен айналысу құқығынан 5 жылға айырылды.
Сонымен қатар, мемлекет кірісіне 4,8 млрд теңге өндірілді, ал қылмыстық жолмен табылған қаражатқа сатып алынған 3 жеңіл және 2 жүк автокөлігі тәркіленді.
Сот үкімі заңды күшіне енді.
Неліктен бұл іс маңызды
Бұл оқиға – жер қойнауын заңсыз пайдалану мемлекетке қандай ауқымды зиян келтіретінін айқын көрсететін мысал. Мұнда әңгіме тек қаржылық шығын туралы емес. Заңсыз өндіріс экологияға, саланың ашықтығына және адал недропайдалану қағидаттарына тікелей соққы береді.
Ұлытауда әшкереленген іс – көп жылдар бойы жасырын жүргізілген схемалардың да ақыры ашылатынын және табиғи ресурстарды заңсыз пайдаланудың жауапсыз қалмайтынын көрсеткен нақты сигнал.
