Қазақстанда медицина мен технология тоғысқан маңызды жаңалық тіркелді, деп хабарлайды DKNews.kz.
Nazarbayev University ғалымдары әзірлеген Astana Gait Exoskeleton Assisted Rehabilitation (A.GEAR) атты инновациялық медициналық экзоскелет мемлекеттік тіркеудің барлық кезеңінен сәтті өтіп, ресми түрде клиникалық қолдануға рұқсат алды. Енді құрылғы жаппай өндіріске шығуға дайын.
Инсульттен кейінгі өмірге жаңа мүмкіндік
A.GEAR экзоскелеті инсульттен кейінгі науқастарды, сондай-ақ тірек-қимыл аппараты бұзылған адамдарды оңалтуға арналған. Құрылғы Дәрілік заттар мен медициналық бұйымдарды сараптау ұлттық орталығының оң қорытындысынан кейін тіркеу куәлігіне ие болды. Бұл – экзоскелетті Қазақстанның медициналық ұйымдарында ресми түрде қолдануға жол ашатын шешуші қадам.
Маңыздысы – A.GEAR шетелдік баламалардан бірнеше есе арзан. Ал функционалы мен тиімділігі жағынан заманауи импорттық оңалту роботтарынан кем түспейді. Мамандардың айтуынша, бұл Қазақстанның денсаулық сақтау жүйесіне қымбат жабдықтарға тәуелділікті азайтып, озық технологияларды қолжетімді етуге мүмкіндік береді.
10–15 жылдық жолды 4 жылда жүріп өтті
Жобаның ғылыми жетекшісі, NU профессоры Прашант Джамвалдың айтуынша, әлемдік тәжірибеде медициналық құрылғының зертханалық идеядан клиникалық өнімге дейінгі жолы әдетте 10–15 жылға созылады.
«Біз бұл кезеңді небәрі төрт жылда еңсердік. Зертханадан сертификатталған медициналық өнімге дейін жеттік. Бұл – қазақстандық ғылым үшін өте үлкен жетістік», – дейді ол.
Профессордың сөзінше, A.GEAR импорттық оңалту роботтарын алмастырып қана қоймай, мемлекет бюджетін миллиондаған доллар көлемінде үнемдеуге және еліміздің барлық өңіріндегі пациенттердің заманауи оңалту әдістеріне қолжетімділігін арттыруға көмектеседі.
Экзоскелет қалай пайда болды?
A.GEAR-ді әзірлеу жұмыстары 2021 жылдың соңында NU жанындағы Медициналық робототехника бойынша зерттеулер жүргізетін құзырет орталығында (CEMRR) басталды. Ал жобаны коммерцияландыруды NU түлегі Шыңғыс Дәулетбаев басқаратын Robotics and Artificial Intelligence компаниясы қолға алды.
Nazarbayev University президенті, профессор Вакар Ахмад бұл жобаны университет ғылымының нақты нәтижесі деп атап өтті:
«Біздің ғалымдардың әлемдегі ең үздік зерттеушілердің 2%-ына кіруі – үлкен мақтаныш. Олардың әзірлемелері тек Қазақстан үшін емес, медицина мен технология саласындағы жаһандық прогресс үшін де маңызды», – деді ол.
Клиникалық сынақтардан сәтті өтті
A.GEAR клиникалық сынақтары Қарағанды мен Астанадағы медициналық ұйымдарда өтті. Сынақтарға инсульттен кейінгі пациенттер мен балалар церебралды сал ауруы диагнозы қойылған жасөспірімдер қатысты. Нәтижесінде техникалық және клиникалық сынақтар толық көлемде сәтті аяқталып, экзоскелет қауіпсіз әрі тиімді екені дәлелденді.
Енді жоба командасы СК-Фармация компаниясымен ұзақ мерзімді келісімшарт жасауға дайындалып, дистрибьюторлармен келіссөздер жүргізіп жатыр.
Алда не күтіп тұр?
2026 жылы Nazarbayev University Технопаркі базасында Robotics and Artificial Intelligence кемінде бес экзоскелет өндіруді жоспарлап отыр. Кейін өндіріс көлемі ұлғайтылып, медициналық ұйымдардағы қымбат импорттық жабдықтарды кезең-кезеңімен отандық A.GEAR экзоскелетімен алмастыру көзделген.
Бұл жоба – Қазақстанда ғылымның тек зертхана деңгейінде қалмай, нақты адамдардың өмір сапасын жақсартуға жұмыс істей бастағанының айқын дәлелі. Инсульттен кейін қайта жүру – көп адам үшін арман. Ал A.GEAR сол арманды шындыққа айналдыруға бір қадам жақындатып отыр.
