Қазақстанда санитариялық қауіпсіздікті бақылау жүйесі жаңа деңгейге көтеріліп жатыр. Денсаулық сақтау министрлігі жеке медициналық кітапшаларды қадағалауды толықтай цифрлық форматқа көшірді. Жаңа тетік e-SEN платформасы аясында іске қосылды, деп хабарлайды DKNews.kz.
Жеке медициналық кітапшалар – цифрлық бақылауда
Министрліктің мәліметінше, «Санитариялық-эпидемиологиялық қадағалау» сервистік бағдарламалық өнімі арқылы қызметкерлердің жеке медициналық кітапшалары енді автоматты режимде бақыланады.
Жүйе:
- медициналық кітапшаның қолданылу мерзімін өзі қадағалайды;
- рұқсат мерзімі аяқталған жағдайда жұмыс берушіге ескерту жібереді;
- медициналық тексеруден өтпеген қызметкерлерді уақытылы шеттетуге мүмкіндік береді.
Бұл шаралар тексерусіз жұмыс істеу фактілерін азайтып, инфекциялық аурулардың таралу қаупін төмендетуге бағытталған.
Бірыңғай цифрлық жүйе қалай жұмыс істейді
Жеке медициналық кітапшаларды бақылау — еліміздің барлық өңірлерінде енгізіліп жатқан санитариялық-эпидемиологиялық қадағалаудың бірыңғай цифрлық жүйесінің бір бөлігі.
Платформа:
- санитариялық-эпидемиологиялық қызмет органдары мен бизнесті бір цифрлық контурда біріктіреді;
- деректерді нақты уақыт режимінде өңдейді;
- қағаз құжат айналымын толықтай алып тастайды.
Қазіргі таңда жүйеде:
- 178 146 бақылаудағы объект,
- 95 мыңнан астам кәсіпкерлік субъект,
- 104 мыңнан аса пайдаланушы тіркелген.
Кәсіпкерлер үшін тексерусіз бақылау
Цифрлық платформа объектілерге бармай-ақ профилактикалық бақылау жүргізуге мүмкіндік беріп отыр. Мәселен, 2025 жылы:
- кәсіпкерлер өндірістік бақылау бойынша 10 194 есеп жүктеген;
- талдау нәтижесінде 731 ұсыным берілген.
Бұл тәсіл алдын алу шараларын күшейтіп, жазалаудан гөрі ескерту мен түзетуге басымдық береді.
Ақылды талдау және ашықтық
Жүйеде енгізілген талдамалық дашбордтар:
- өңірлердің есеп беру уақтылығы бойынша рейтингін жасауға;
- рұқсат құжаттарынсыз жұмыс істейтін объектілерді анықтауға;
- тексерулерді жоспарлау үшін қауіп топтарын автоматты түрде белгілеуге мүмкіндік береді.
Тексеру кестелері енді субъективті факторды болдырмай, қауіптерді бағалау негізінде автоматты түрде қалыптастырылады.
Алдағы жоспарлар қандай
2026–2027 жылдары санитариялық-эпидемиологиялық қадағалауда жаңа кезең басталмақ. Министрлік:
- әрбір объект бойынша тексеру нәтижелері, бұзушылықтар мен қабылданған шаралар қамтылған цифрлық паспорт енгізуді;
- азаматтар үшін қоғамдық тамақтану, білім беру және қызмет көрсету нысандарының санитариялық саламаттылығының жария рейтингін қалыптастыруды жоспарлап отыр.
Ал бизнес үшін:
- өзін-өзі бақылау құралдары кеңейтіледі;
- барлық хабарламалар, актілер мен нұсқамалар электрондық форматта қолжетімді болады.
Алдын алу – басты мақсат
Жоба санитариялық талаптардың бұзылуын ерте кезеңде анықтауға және эпидемиологиялық қауіптердің алдын алуға бағытталған. Цифрлық бақылау денсаулық сақтау саласындағы ашықтықты арттырып, азаматтар мен бизнестің жауапкершілігін күшейтуді көздейді.
