Қазақстанның авиациялық әкімшілігінде Қазақстан Республикасы Көлік министрлігінің Азаматтық авиация комитетінің төрағалығымен отандық әуе тасымалдаушыларға арналған маңызды брифинг өтті. Жиын кіруге рұқсат етілмеген жолаушыларды басқару (INAD), жолаушылар туралы алдын ала ақпарат (API) және жолаушылардың аты-жөні бойынша тіркеу деректерін (PNR) пайдалану мәселелеріне арналды, деп хабарлайды DKNews.kz.
Іс-шара халықаралық және ұлттық қауіпсіздік құрылымдарының қатысуымен өтті. Олардың қатарында Халықаралық көші-қон ұйымы (IOM), БҰҰ-ның Терроризмге қарсы басқармасы және Қазақстан Республикасы ҰҚК Шекара қызметі бар.
Неге бұл тақырып маңызды
Сарапшылардың айтуынша, әуе қатынасы көлемінің артуы шекаралық және көші-қон бақылауын жаңа деңгейге шығаруды талап етеді. Сондықтан цифрлық деректер жүйелерін пайдалану авиациялық қауіпсіздіктің негізгі құралдарының біріне айналып отыр.
Брифингті ашқан Қазақстан авиациялық әкімшілігінің авиациялық қауіпсіздік жөніндегі атқарушы директоры Жанибек Шарипбаев ведомствоаралық өзара іс-қимыл мен цифрлық шешімдердің маңызын атап өтті. Оның айтуынша, көші-қон процестерін тиімді басқару тек технологиялық және институционалдық үйлесім арқылы мүмкін.
Халықаралық ұйымдардың ұсыныстары
Қазақстандағы IOM кеңсесінің басшысы Серхан Актопрак ұйымның Қазақстанға INAD жүйесін дамыту және API/PNR тетіктерін жетілдіру бағытында қолдау көрсетуге дайын екенін айтты.
Оның сөзінше, басты мақсат – ұлттық жүйелерді алмастыру емес, керісінше ұлттық органдармен және әуе компанияларымен бірлесіп, қауіпсіз әрі ыңғайлы сапарларды қамтамасыз ететін тиімді шешімдер әзірлеу.
Брифинг барысында IOM мамандары INAD жолаушыларымен жұмыс істеудегі халықаралық тәжірибені, оның ішінде Түркиядағы модельдерді таныстырды. Сонымен қатар гуманитарлық қағидаттарды сақтау, жолаушылардың құқықтарын қорғау мәселелеріне ерекше назар аударылды.
Терроризмге қарсы жаһандық бастама таныстырылды
БҰҰ-ның Контртеррористік басқармасы API/PNR деректерін пайдалану арқылы шекара қауіпсіздігін күшейтуге бағытталған CT Travel бастамасын ұсынды.
Бағдарлама заңсыз сапарлардың, оның ішінде террористік мақсаттағы қозғалыстардың алдын алуға бағытталған. Сонымен қатар дербес деректерді қорғау талаптарын сақтау қажеттілігі де атап өтілді.
Қазақстанда жүйені енгізу қалай жүріп жатыр
ҰҚК Шекара қызметінің өкілдері API/PNR жүйесін енгізудің қазіргі жағдайы, құқықтық негізі және практикалық қолданылуы туралы ақпарат берді.
IOM Қазақстанмен бірлесіп жолаушылар деректерін өңдеу арқылы шекара қауіпсіздігін күшейтуге арналған жобаның тұжырымдамасын таныстырды. Жоба кезеңдері, күтілетін нәтижелері және халықаралық стандарттарға сәйкестігі ұсынылды.
Әуе компаниялары үшін қандай пайда бар
Мамандардың пікірінше, API/PNR жүйелерін дамыту:
INAD жағдайларын азайтуға, әуе компанияларының шығындарын оңтайландыруға, шекаралық және көші-қон бақылауының тиімділігін арттыруға мүмкіндік береді.
Кездесу барысында авиакомпаниялармен жеке талқылау сессиясы өтіп, қатысушылар ынтымақтастықты кеңейтуге қызығушылық білдірді.
Алдағы жоспарлар
Брифинг қорытындысы бойынша тараптар цифрлық жүйелерді әрі қарай дамыту және интеграциялау жұмыстарын жалғастыруға келісті. Сонымен қатар шетелдік әуе тасымалдаушыларды тарту мәселесі де қарастырылуда.
Бұл бастамалар Қазақстанның авиациялық қауіпсіздік жүйесін халықаралық стандарттарға жақындатуға және көші-қон процестерін басқарудың тиімділігін арттыруға бағытталған.
