Қазақстан Республикасының Президенті Қасым-Жомарт Тоқаевтың төрағалығымен өткен Үкіметтің кеңейтілген отырысында экономиканың негізгі бағыттары талқыланды. Премьер-министр Олжас Бектенов арнайы экономикалық аймақтар мен индустриялық аймақтарды дамыту, энергия тапшылығын азайту, инвестиция тарту және өнеркәсіпті әртараптандыру бойынша атқарылып жатқан жұмыстар туралы баяндады, деп хабарлайды DKNews.kz.
Үкіметтің басты мақсаты — инфрақұрылымды жедел дамыту арқылы жаңа өндірістер ашуға және инвестиция ағынын күшейтуге жағдай жасау.
Инфрақұрылым жетіспеушілігі: басты мәселе
Қазіргі кезде арнайы экономикалық аймақтарда инфрақұрылыммен қамтамасыз ету деңгейі 53 пайызды, индустриялық аймақтарда 48 пайызды құрайды. Осыған байланысты Үкімет инфрақұрылымды жедел дамыту бойынша жаңа шешімдер қабылдап жатыр.
Олжас Бектенов атап өтті:
«АЭА мен ИА-ны инфрақұрылыммен 100% қамтамасыз ету үшін қажетті шешімдер қабылданды. Алдағы үш жыл ішінде Ислам даму банкі қаражатын тарту есебінен жаңа өндірістік нысандарға қажетті инфрақұрылым салуға 1 трлн теңге көлемінде инвестициялар тартылатын болады».
Энергия тапшылығы: шешім қашан болады
Биыл 2,6 ГВт дәстүрлі және жаңартылатын энергия көздері іске қосылады. Бұл келесі жылдың бірінші тоқсанында энергия тапшылығын азайтуға мүмкіндік береді.
Қазіргі таңда электр энергиясы тапшылығы ең жоғары жүктеме кезеңдерінде импорт арқылы жабылады. Өткен жылы тапшылық 29 пайызға азайғанымен, мәселе толық шешілген жоқ.
2035 жылға дейін 26 ГВт-тан астам жаңа энергия қуаты іске қосылады. Бұл бағытта атом энергетикасы мен таза көмір генерациясына ерекше назар аударылып отыр.
Энергетикаға инвестиция көлемі өсіп жатыр
Жаңа тариф саясаты нәтижесінде энергетика саласына инвестиция көлемі айтарлықтай артты. Өткен жылы салаға 655 млрд теңге инвестиция тартылса, биыл бұл көрсеткіш шамамен 900 млрд теңгеге жетеді деп күтілуде.
2029 жылға қарай электр энергиясын өндіру көлемі 39 млрд киловатт-сағатқа ұлғаяды.
Транзит пен логистика: жаңа мүмкіндіктер
Биыл жалпы ұзындығы 475 шақырым болатын екі теміржол желісінің құрылысы аяқталады, 2,9 мың шақырым автожол жаңғыртылады, 11 мың шақырым автожол салу және реконструкциялау жұмыстары жүргізіледі.
Бұл транзиттік тасымалды 60 пайызға арттыруға мүмкіндік береді. Контейнерлік пойыздардың жылдамдығы сағатына 50 шақырымға дейін өседі. Қытай шекарасынан Каспийге дейін жүк жеткізу уақыты 84 сағаттан 55 сағатқа дейін қысқарады.
Авиация инфрақұрылымы жаңартылады
Биыл Астана әуежайында екінші ұшу-қону жолағының құрылысы басталады. Бұл өткізу қабілетін 4 есеге арттырып, 40 млн жолаушыға дейін жеткізуге мүмкіндік береді.
Алматы әуежайының ішкі терминалын жаңарту жұмыстары аяқталады, өткізу қабілеті 14 млн жолаушыдан 19 млн жолаушыға дейін өседі.
Инвестиция тарту: нақты нәтижелер
Тікелей шетелдік инвестициялар 9 ай ішінде 14,9 млрд долларға жетті. Жалпы шетелдік инвестициялар көлемі 58 млрд доллардан асты.
Негізгі капиталға инвестициялар 22,7 трлн теңгені құрады. Оның ішінде мемлекеттік инвестициялар 5 трлн теңгеге дейін, жеке инвестициялар 17,7 трлн теңгеге дейін өсті.
2025 жылы жалпы құны 115 млрд доллар болатын 212 инвестициялық жоба бойынша мәселелер шешілді.
Инвесторлар үшін жаңа қолдау тетіктері
Инвесторларды қолдау шаралары күшейтілуде. Жобалар басынан соңына дейін жасыл дәліз қағидасы бойынша сүйемелденеді.
Негізгі бағыттар: инвестициялық омбудсмен функцияларын Бас прокурор жүзеге асырады, Бәйтерек холдингі инвесторларды белсенді іздеумен айналысады, Kazakh Invest компаниясы шетелде өкілдіктер ашады.
Алатау Сити жобасы инвестиция тартудың жаңа орталығына айналмақ.
Өңдеу өнеркәсібі: жаңа серпін қажет
Өңдеу өнеркәсібінің қазіргі өсімі экономиканы толық әртараптандыру үшін жеткіліксіз. Сондықтан жоғары қосылған құны бар өнім өндіретін жаңа жобалар іске қосылады.
Олжас Бектенов атап өтті:
«Салалық министрліктерге әрі қарай өңдеуге бағытталған өндіріс орындарын ашу мәселелерін алдын ала жан-жақты пысықтау міндеті қойылды. Жалпы алғанда, өткен жылы 200-ден астам жаңа өндіріс орны іске қосылды, тағы осынша нысанның құрылысы аяқталуға жақын».
Геологиялық барлау: жаңа кезең басталды
Алдағы 3 жылда геологиялық барлауға шамамен 500 млн доллар инвестиция салынады. Соңғы 30 жылда бұл салаға 760 млн доллар жұмсалған.
Алдағы зерттеу жұмыстары: 100 мың шаршы шақырым аумақта геологиялық зерттеу жүргізіледі, кейін жыл сайын қосымша 30 мың шаршы шақырым аумақта барлау жұмыстары жалғасады.
2023 жылдан бері геологиялық барлауға жеке инвестициялар көлемі 500 млн доллардан асты.
Жалпы алғанда, Үкімет инфрақұрылымды дамыту, энергия тапшылығын азайту, инвестиция тарту және өнеркәсіпті әртараптандыру арқылы экономиканың жаңа өсу кезеңіне шығуды көздеп отыр.
