Қазақстан Республикасының Президенті Қасым-Жомарт Тоқаевтың төрағалығымен өткен Үкіметтің кеңейтілген отырысында агроөнеркәсіп кешенін дамыту мәселелері талқыланды. Премьер-министр Олжас Бектенов ауыл шаруашылығы өнімдерін терең өңдеу, мал шаруашылығын дамыту, су ресурстарын тиімді пайдалану және туризмді ілгерілету бағыттары бойынша атқарылып жатқан жұмыстар туралы баяндады, деп хабарлайды DKNews.kz.
Үкімет агроөнеркәсіп кешенін экономиканың негізгі драйверлерінің бірі ретінде қарастырып отыр.
Ауыл шаруашылығы өнімдерін терең өңдеу жаңа деңгейге шығады
Ауыл шаруашылығы өнімдерін терең өңдеу өнеркәсіптік саясаттың маңызды бағытына айналды. Бұл бағыт қосылған құны жоғары өнім өндіруге және экспортты кеңейтуге мүмкіндік береді.
Олжас Бектенов атап өтті:
«Ауыл шаруашылығы өнімдерін терең өңдеу саласын дамыту – маңызды бағыттардың бірі. Мәселен, биыл Жамбыл облысында жүгеріні терең өңдеуге арналған ірі өнеркәсіптік парк іске қосылады. Бұл Қазақстанға треонин мен глутамат бойынша әлемдік нарықтарға шығуға мүмкіндік береді. Оның үстіне жаңа зауыт жыл сайын 3 млн тонна көлемінде жүгеріге кепілдік берілген сұранысты қалыптастырады. Ал, қазір бүкіл Қазақстан бойынша небәрі 1 млн тонна жүгері өсіріледі. Яғни, бір ғана зауыт нарық құрылымын өзгертіп, агроөндірістің жекелеген бағыттарының дамуына қуатты серпін береді».
Терең өңдеу кәсіпорындары көбейіп жатыр
2025 жылы майлы дақылдарды, жүнді, ет пен сүтті терең өңдеуге, құрама жем және шырын өндіруге арналған 6 кәсіпорын іске қосылды. Сонымен қатар салада тағы 10 зауыттың құрылысы жүріп жатыр.
Үкімет тарапынан қолдау күшейтілді: астық өңдеуге инвестициялық субсидиялар 50 пайызға ұлғайтылды, жабдық импорттауға және негізгі қызмет түрлеріне салықтық жеңілдіктер қарастырылды.
Мал шаруашылығы: негізгі мәселе және жаңа талаптар
Егіншілік саласында өнімділік өсіп жатқанымен, мал шаруашылығының даму қарқыны төмен болып отыр. Қазіргі өсім шамамен 2–3 пайыз деңгейінде қалып отыр.
Бұл экспортты ұлғайту, өзін-өзі қамтамасыз ету және өңдеу өнеркәсібін дамыту міндеттерін толық шешуге мүмкіндік бермейді. Сонымен қатар ветеринария, ғылыми база, кадр дайындау мәселелері өзекті күйінде қалып отыр.
Осыған байланысты жаңа талаптар енгізілді: 10 мың гектардан астам жерді пайдаланатын шаруашылықтар міндетті түрде мал шаруашылығын дамытуы тиіс, талап орындалмаса жерді қайтару шаралары қолданылуы мүмкін.
Мал шаруашылығын дамытуға арналған жаңа шаралар
Мал шаруашылығын дамыту жоспары аясында бірнеше бағыт қамтылды: асыл тұқымды мал сатып алуға жеңілдетілген несие беру, малшылардың балаларына білім гранттарын ұсыну, жасанды ұрықтандыру технологияларын енгізу, жайылымдық мал шаруашылығын дамыту.
Су шаруашылығын жаңғырту жалғасады
Су ресурстарын тиімді пайдалану ауыл шаруашылығы үшін негізгі мәселе болып отыр.
Олжас Бектенов атап өтті:
«Былтыр 700 шақырым су арнасы қайта жаңғыртылса, биыл тағы 986 шақырымда күрделі жөндеу жұмыстары жүргізіледі. Төрт су қоймасы жаңартылды, осы жылы тағы да төрт нысанды жаңарту және үш жаңа су қоймасының құрылысы басталады. Су ресурстарын кешенді басқарудың бас жоспарына негіз болатын сегіз бассейндік жоспарды әзірлеу аяқталады».
Жыл соңына дейін су-энергетика ресурстарының картасы әзірленеді.
Су үнемдеу технологиялары белсенді енгізіліп жатыр: суармалы жерлердің үштен бірінен астамы су үнемдеу технологияларымен қамтылды, өткен жылы 847 млн текше метр су үнемделді, алдағы уақытта жыл сайын шамамен 150 мың гектар жер қосымша қамтылады.
Туризм: жаңа инфрақұрылым және ірі жобалар
Үкімет туризмді экономиканың маңызды бағыты ретінде дамытуды жалғастырып жатыр.
Алматы тау кластерін дамыту жалғасуда. Қазіргі кезде 17 көтерме жол және 53 шақырым трасса жұмыс істейді. Болашақта 46 көтерме жол және 221 шақырым жаңа трасса іске қосылады.
Қатонқарағай, Зайсан және Кендірлі өңірлерінде жаңа әуежайлардың құрылысы аяқталады. Бұл өңірлік туризмнің дамуына жаңа серпін береді.
Жалпы алғанда, Үкімет агроөнеркәсіп кешенін дамыту, су ресурстарын тиімді пайдалану және туризм инфрақұрылымын кеңейту арқылы экономиканың тұрақты өсуін қамтамасыз етуді көздеп отыр.
