Астанада тарихи-мәдени мұраның тағдыры мен оның Конституция аясындағы орны кеңінен талқыланды.
«Қазақстанның конституциялық құндылықтар жүйесіндегі тарихи-мәдени мұраның орны мен маңызы» тақырыбында өткен «SARAP» сарапшылар клубының отырысы қоғам үшін маңызды мәселелерді көтерді, деп хабарлайды DKNews.kz.
Іс-шараны Қазақстан қоғамдық даму институты ұйымдастырып, оған ҚР Мәдениет және ақпарат министрлігі қолдау көрсетті. Жиынға Конституциялық комиссия мүшелері, Қазақстан Жазушылар одағы мен Ұлттық академиялық кітапхана өкілдері, ғылыми қауымдастық, мемлекеттік органдар және үкіметтік емес ұйымдар қатысты.
Тарихи мұра – ұлттық кодтың өзегі
Сарапшылар тарихи-мәдени мұраның тек өткеннің ізі ғана емес, елдің рухани тірегі екенін атап өтті. Конституцияда бекітілген құндылықтардың бірі – ұлттық бірегейлікті сақтау. Ал ұлттық бірегейлік тарихсыз, мәдени сабақтастықсыз қалыптаспайды.
Жиында сөз алған мамандардың айтуынша, тарихи мұраны қорғау – бұл тек археологиялық ескерткіштерді немесе көне ғимараттарды сақтау емес. Бұл – тіл, әдебиет, дәстүр, архив, кітап қоры, мәдени жад. Осы арқылы қоғамда ортақ тарихи сана мен бірлік қалыптасады.
Конституция және мәдени сабақтастық
Қатысушылар тарихи мұраны сақтау мемлекеттік саясат пен конституциялық тәртіптің маңызды құрамдас бөлігі екенін айтты. Жаңа Конституциялық реформалар жағдайында тарихи құндылықтарды қорғау мәселесі ерекше өзектілікке ие болып отыр.
Сарапшылардың пікірінше, тарихи-мәдени мұра:
- Ұлттық бірегейлікті нығайтады
- Қоғамдық келісімге негіз болады
- Азаматтардың тарихи жауапкершілігін арттырады
- Қазақстанның халықаралық беделін күшейтеді
Бүгінде жаһандану үдерісі күшейген сайын, ұлттық құндылықтарды сақтау – стратегиялық міндетке айналып отыр.
Мұраны қорғау: теориядан практикаға
Кездесу барысында мұраны қорғау тетіктері, ғылыми зерттеу жұмыстарын күшейту және мәдени құндылықтарды халықаралық деңгейде дәріптеу мәселелері талқыланды. Сарапшылар тарихи ескерткіштерді цифрландыру, архивтерді жаңғырту, жастарды тарихи білімге тарту сияқты нақты ұсыныстар айтты.
Сонымен қатар мәдени мұраны сақтау тек мемлекетке ғана емес, бүкіл қоғамға ортақ жауапкершілік екені ерекше атап өтілді. Үкіметтік емес ұйымдардың, ғылыми ортаның және шығармашылық қауымдастықтың белсенділігі маңызды рөл атқарады.
Неге бұл мәселе дәл қазір маңызды?
Қазіргі кезеңде конституциялық реформалар жүріп жатқан уақытта тарихи-мәдени мұра мәселесін көтеру – заң мен руханияттың өзара байланысын көрсету. Конституция – тек құқықтық құжат емес, ол елдің құндылықтар жүйесінің айнасы. Ал тарихи мұра – сол құндылықтардың тамыры.
Кездесу қорытындысы бойынша саладағы жұмыстың тиімділігін арттыруға бағытталған ұсыныстар әзірленді. Бұл ұсыныстар алдағы уақытта мемлекеттік саясатта ескерілмек.
Елдің болашағы – оның өткенін қалай сақтай алғанына байланысты. Тарихын құрметтеген ұлт қана ертеңіне сенімді қадам баса алады.
