Қазақстанда мемлекеттік басқарудың жаңа моделіне қатысты қоғамдық және саяси талқылау күшейіп келеді. Негізгі сауалдардың бірі - Парламенттің рөлі қалай өзгереді және ол шешім қабылдаудың шынайы орталығына айнала ала ма. Осы мәселеге қатысты өз көзқарасын Мәжіліс депутаты Жанарбек Әшімжан білдірді.
Бүгінде сөз тек жекелеген түзетулер туралы емес, билік тармақтары арасындағы тепе-теңдікті қайта қарау туралы болып отыр. Реформа өкілді биліктің ықпалын күшейтіп, Парламенттің саяси салмағын арттыруды көздейді, деп хабарлайды DKNews.kz.
Парламент - белсенді саяси институт
Жанарбек Әшімжанның пікірінше, жаңа басқару моделі депутаттардың жауапкершілігін күшейтіп, заңнамалық бастамалардың сапасын арттыруға бағытталуы тиіс.
«Парламент стратегиялық шешімдерге ықпал ететін, бастама көтеретін және қоғамдық сұранысты нақты заңнамалық шешімдерге айналдыратын орган болуы керек», - дейді депутат.
Оның айтуынша, комитеттердің жүйелі жұмысы, сапалы сараптама және кәсіби талдау - Парламенттің шынайы ықпалын арттыратын негізгі тетіктер.
Үкіметті бақылау және тиімділік
Реформа жағдайында парламенттік бақылау тетіктері де маңызды рөл атқарады. Бұл тек есептерді тыңдау емес, мемлекеттік бағдарламалардың орындалуын терең әрі объективті бағалау деген сөз.
«Билік тармақтары арасындағы теңгерім мемлекеттің тұрақтылығын қамтамасыз етеді. Парламент күшейсе - бүкіл жүйе күшейеді», - деп атап өтті Жанарбек Әшімжан.
Оның пайымдауынша, бюджет қаражатының тиімді жұмсалуын бақылау, әлеуметтік-экономикалық шешімдерге ықпал ету - депутаттардың басты міндеттерінің бірі болуы тиіс.
Жаңа саяси архитектура
Президент пен Парламент арасындағы өкілеттіктерді қайта бөлу реформаның маңызды элементі ретінде қарастырылып отыр. Бұл қадам саяси жауапкершілікті арттырып, шешім қабылдау процесін ашық әрі теңгерімді етуге бағытталған.
Депутаттың бағалауынша, мұндай өзгерістер ұзақ мерзімде мемлекеттік институттарға деген сенімді күшейтіп, қоғам мен билік арасындағы байланысты нығайта алады.
Эволюциялық өзгеріс пе, әлде формалдық па
Жаңа модель институционалдық эволюцияға жасалған қадам ретінде сипатталуда. Алайда оның нақты нәтижесі практикалық іске асыруға байланысты болмақ.
Егер кеңейтілген өкілеттіктер кәсібилікпен, сапалы заң шығару қызметімен және қоғаммен ашық диалогпен ұштасса, Парламент шынымен де ел дамуының стратегиялық орталығына айналуы мүмкін.
Ал керісінше жағдайда реформалар тек қағаз жүзіндегі нормалар болып қалуы ықтимал.
Бір нәрсе анық - Парламенттің жаңа рөлі бүгінде саяси күн тәртібінің өзегіне айналды. Ал Жанарбек Әшімжанның ұстанымы өкілді билікті күшейту арқылы елдегі басқару жүйесін теңгерімді және тұрақты етуге бағытталған көзқарасты көрсетеді.
