Премьер-министр Олжас Бектеновтің төрағалығымен өткен Үкімет отырысында экономиканы әртараптандыру және агроөнеркәсіптік кешенді дамыту мәселелері қаралды. Жиында ауыл шаруашылығы министрі Айдарбек Сапаров саладағы қазіргі жағдай мен негізгі көрсеткіштерді таныстырды, деп хабарлайды DKNews.kz.
Қайта өңдеу саласы тұрақты өсім көрсетуде
Министрдің мәліметінше, агроөнімдерді қайта өңдеу бағытында соңғы жылдары оң динамика қалыптасты.
2025 жылғы қорытынды бойынша:
- тамақ өнімдерін өндіру көлемі 3,9 трлн теңгеге жетіп, 8,1%-ға артқан
- негізгі капиталға инвестициялар 2 есеге өсіп, 389 млрд теңгені құраған
- қайта өңделген өнім экспорты $3,2 млрд-қа жетіп, 33,8%-ға ұлғайған
Сонымен қатар агроөнеркәсіп экспортындағы қайта өңделген өнімнің үлесі 52%-ды құрады.
Егіс құрылымы өзгеріп, майлы дақылдар өсуде
Айдарбек Сапаров өндірісті әртараптандыру және жоғары қосылған құнды өнімдерді арттыру бойынша жүйелі жұмыстар жүргізіліп жатқанын атап өтті.
«Бұның бәрі – өндірісті әртараптандыру мен қосылған құны жоғары өнімдерді ұлғайтуға бағытталған жүйелі жұмыстың нәтижесі. Мәселен, егін шаруашылығы саласында егіс алқаптарын әлемдік нарықта сұранысқа ие әрі жоғары рентабельді дақылдарға көшу жүргізілуде. Бүгінде майлы дақылдар егін шаруашылығының табыстылық драйверіне айналды».
2025 жылы майлы дақылдар өнімі алғаш рет 4,9 млн тоннаға жетіп, 48%-ға өскен. Оның ішінде:
- күнбағыс – 39%-ға
- зығыр – 77%-ға
- рапс – 2,2 есеге
артқан.
Май өңдеу және жаңа өндірістер іске қосылуда
Саладағы келесі маңызды бағыт – қайта өңдеу. Соңғы екі жылда:
- 58 млрд теңгеге 4 ірі май өңдеу жобасы іске қосылды
- жалпы қуаты 1 млн тоннаға жуық өндіріс іске қосылды
Шығыс Қазақстанда және Солтүстік Қазақстанда лецитин өндіретін жаңа кәсіпорындар іске қосылуда. Алдағы үш жылда 94 млрд теңгеге тағы 13 жобаны жүзеге асыру жоспарланған.
Жасымық өңдеу экспорттық табысқа айналды
Министр бұрын жасымық шикізат ретінде экспортталып, кейін қайта өңделген күйде импортталатынын атап өтті. Қазір жаңа кәсіпорындардың іске қосылуы бұл жағдайды өзгертті.
«Бұдан басқа, мысал ретінде жоғары сұранысқа ие өнімдердің бірі – жасымық екенін атап өткім келеді. Бұрын біз оны Түркияға шикізат ретінде экспорттап, оны қайта жарма түрінде жоғары бағамен сатып алатынбыз. Қазіргі уақытта кәсіпорындардың іске қосылуы нәтижесінде ішкі нарық толық қамтылып, бүгінде дайын өнім экспортталуда».
Қазақстан жасымық экспорты бойынша әлемде 6-орында.
Астықты терең өңдеу бағытында жаңа жобалар
Елімізде қазіргі таңда:
- глютен
- биоэтанол
- крахмал
өндіретін 3 кәсіпорын жұмыс істейді.
Алдағы үш жылда 1,9 трлн теңгеге 6 жаңа жоба іске асырылып, аминқышқылдарын өндіру жолға қойылады.
Мал және сүт өнімдерін өңдеу кеңеюде
Қазіргі уақытта:
- 210 ет өңдеу кәсіпорны
- 180 сүт өңдеу кәсіпорны
жұмыс істейді.
Жаңа жобалардың іске асуы:
- өнім ассортиментін кеңейтуге
- өңдеу қуатын арттыруға
- экспорттық әлеуетті күшейтуге
мүмкіндік береді.
Жаңа агробизнес бағыттары дамып келеді
Салада дәстүрлі өндірістермен қатар жаңа бағыттар да қалыптасуда. Солардың бірі – Солтүстік Қазақстандағы толық циклді саңырауқұлақ фермасы.
Экспорт көлемі бірнеше есеге өсті
Министрдің айтуынша, соңғы жылдары дайын өнім экспорты айтарлықтай артқан.
«Жалпы, Мемлекет басшысының тапсырмасына сәйкес соңғы екі жылда агроөнеркәсіптік кешенінде жеңілдетілген несиелеу көлемі айтарлықтай көтерілді… Осы қабылданған жүйелі шаралар – қазірдің өзінде оң экономикалық нәтиже беруде».
2020 жылдан бері қайта өңделген өнім экспорты 3,2 есеге өсті. Биыл бұл көрсеткішті $3,9 млрд-қа жеткізу жоспарланып отыр.
