Астанадағы Қазақстан Республикасының Ұлттық академиялық кітапханасы қабырғасында қазақ тіл білімінің көрнекті өкілі, академик Шора Сарыбаевтың 100 жылдығына арналған тағылымды жиын өтті.
Ғалымның мерейтойы аясында жарық көрген ғылыми еңбектер таныстырылып, «Ғалым. Ғұмыр. Ғибрат» атты ғылыми-практикалық дөңгелек үстел ұйымдастырылды, деп хабарлайды DKNews.kz.
Бұл – жай ғана еске алу шарасы емес. Бұл – қазақ тіл ғылымының тұтас бір дәуіріне қайта үңілу.
Тіл тағдыры – ұлт тағдыры
Шараға мемлекет және қоғам қайраткерлері, жетекші ғалымдар, жоғары оқу орындарының оқытушылары мен ғылыми ұйым өкілдері қатысты. Басқосу барысында ұсынылған еңбектер – ғалымның ондаған жыл бойы жүргізген зерттеулерінің қорытындысы іспетті.
Оқырман назарына ұсынылған «Қазақ тілтанымының өзекті мәселелері» атты қостомдық пен «Ғалым. Ғылым. Ғибрат» жинағы – тек ғылыми орта үшін ғана емес, тілге бейжай қарамайтын кез келген жан үшін құнды еңбек.
Бұл басылымдарда Шора Сарыбаевтың:
- диалектология
- лексикология
- тіл тарихы
- грамматика
- терминология
- емле
- стилистика
- лингводидактика
салаларындағы зерттеулері жүйеленіп берілген.
Ғалым қазақ тілінің аймақтық ерекшеліктерін терең зерттеп, ұлттық тіл қазынасын ғылыми негізде зерделеген тұлға ретінде есте қалды. Оның еңбектері бүгінгі тіл реформасы, орфография мен терминология мәселелерінде әлі күнге дейін өзектілігін жоғалтқан жоқ.
1000 сирек кітап – ұлттық қорға
Жиын барысында ерекше әсер қалдырған оқиға – академиктің ұлы Қайрат Шораұлының әкесінің жеке кітапханасынан 1000-ға жуық сирек басылымды Ұлттық академиялық кітапханаға табыстауы болды.
Бұл – жай ғана кітаптар жиынтығы емес. Бұл – бірнеше буын ғалымдарының ізі қалған рухани мұра.
Аталған басылымдардың ішінде тіл біліміне қатысты сирек еңбектер, көне сөздіктер, ғылыми зерттеулер бар. Енді олар ашық ғылыми айналымға еніп, жас зерттеушілердің игілігіне қызмет етеді.
«Ш. Сарыбаев оқу залы» – ғылым ордасы
Айта кетейік, кітапханада 2021 жылы арнайы «Ш. Сарыбаев оқу залы» ашылған. Бүгінде бұл қорда 5 мыңнан астам құнды әрі сирек кітап сақтаулы.
Бұл зал – тек оқу орны емес, тіл мен тарихқа қызығатын жандар үшін нағыз ғылыми шеберхана. Мұнда студенттер, магистранттар, докторанттар және зерттеушілер жұмыс істейді.
Неге бұл маңызды?
Бүгінгі күні тіл мәселесі – қоғамдағы ең өзекті тақырыптардың бірі. Әліпби реформасы, терминологияны жүйелеу, мемлекеттік тілдің қолданыс аясын кеңейту – мұның бәрі терең ғылыми негізді талап етеді.
Ал ондай негізді қалыптастырған тұлғалардың бірі – Шора Сарыбаев.
Ғалым мұрасын жаңғырту – тек мерейтойлық шара емес. Бұл – қазақ тілінің болашағына инвестиция.
100 жыл өтсе де, Сарыбаев зерттеген тіл құбылыстары әлі де зерттеліп жатыр. Демек, оның еңбегі – уақыт сынынан өткен ғылыми қазына.
Тіл – тірі ағза. Ал сол ағзаның тамырын зерттеген ғалымның мұрасы ешқашан ескірмейді.
