2025 жылғы 16 қыркүйектен бастап Қазақстанда «дропперлік» үшін қылмыстық жауапкершілік ресми түрде енгізілді, деп хабарлайды DKNews.kz.
Қазақстан Республикасының Қылмыстық кодексі 232-1-бабымен енді банктік шотын, картасын немесе жеке сәйкестендіру деректерін үшінші тұлғаларға ақша үшін бергендер қылмыстық жауапқа тартылады.
Бұл өзгеріс кездейсоқ емес. Соңғы жылдары интернет-алаяқтық күрт көбейді. Алаяқтар өздері тікелей әрекет етпейді — олар «дропперлерді» пайдаланады. Яғни, басқа адамның банктік шоты арқылы ұрланған қаражатты аударып, қолма-қол ақшаға айналдырады. Сөйтіп негізгі қылмыскер ізін жасырады, ал жауапкершілік көбіне шот иесіне жүктеледі.
Дропперлік деген не?
Қарапайым тілмен айтқанда, дроппер — бұл өз банктік картасын немесе шотын «уақытша пайдалануға» берген адам. Әдетте олар:
- әлеуметтік желілерде «оңай табыс» ұсынысын көреді;
- Telegram-арналардан «карта керек», «шот жалға аламыз» деген хабарламаларға тап болады;
- немесе таныстары арқылы ұсыныс алады.
Сыйақысы – бірнеше ондаған мың теңге. Ал салдары – сот.
Қарағандыдағы іс: студенттер сотталды
Қарағанды қаласының Қазыбек би атындағы аудан прокуратурасы 232-1-баптың 1-бөлігі бойынша екі тұлғаға қатысты мемлекеттік айыптауды қолдады. Сотталушылар — студенттер. Олар ақшалай сыйақы үшін өздерінің банктік шоттарын үшінші тұлғаларға берген.
Сот отырысында айыпталушылар кінәларын толық мойындап, өкінетіндерін айтты. Ұсынылған материалдар олардың әрекетін толық дәлелдеді. Нәтижесінде сот оларды кінәлі деп танып, айыппұл түріндегі жаза тағайындады.
Әзірге сот үкімі заңды күшіне енген жоқ.
Неге бұл қауіпті?
Көп адам «мен тек картамды бердім, өзім ештеңе істеген жоқпын» деп ойлайды. Бірақ заң бойынша, сіздің шотыңыз арқылы өткен заңсыз ақша — сіздің жауапкершілігіңіз.
Дропперлік — интернет-алаяқтық схемасының негізгі буыны. Ұрланған қаражат дәл осындай «көмекшілердің» шоттары арқылы өткізіледі. Егер сіз картаңызды берген болсаңыз:
- алаяқтық іс бойынша күдікті болуыңыз мүмкін;
- банктік шоттарыңыз бұғатталуы ықтимал;
- қаржы ұйымдарының «қара тізіміне» ену қаупі бар;
- енді — қылмыстық жауапкершілік те қарастырылған.
Прокуратура не дейді?
Құқық қорғау органдары азаматтарды ескертеді: банктік карталарды, шоттарды және жеке деректерді бөгде тұлғаларға «қосымша табыс» үшін беру — қылмыс.
Тіпті «уақытша ғана», «тек бір аударым» деген уәде де сізді жауапкершіліктен құтқармайды.
«Оңай ақша» – оңай мәселе емес
Сарапшылардың айтуынша, дропперлердің басым бөлігі — студенттер мен жұмыссыз жастар. Себебі олар тез табыс табуға қызығады. Бірақ 20–30 мың теңге үшін соттылық алу — болашаққа үлкен соққы.
Жұмысқа орналасу, мемлекеттік қызметке кіру, шетелге шығу — бәріне әсер етуі мүмкін.
Интернетте ұсынылған әрбір «оңай табыс» схемасына сын көзбен қараңыз. Өз шотыңыз — өз жауапкершілігіңіз.
Бір сәттік пайда үшін өмір бойғы мәселе туындауы мүмкін.
