2026 жылы Қазақстандағы азаматтық хал актілерін тіркеу жүйесі – халық арасында кеңінен белгілі АХАТ қызметі – 105 жылдық мерейтойын атап өтуде, деп хабарлайды DKNews.kz.
Бір ғасырдан астам уақыт ішінде бұл жүйе ел азаматтарының өміріндегі ең маңызды оқиғаларды тіркейтін құрылым ретінде үлкен өзгерістерден өтті: бұрын қағаз кітаптарға жазылған деректер бүгінде толықтай цифрлық форматқа көшіп, бірнеше минутта қолжетімді қызметке айналды.
Қағаз кітаптан цифрлық жүйеге дейін
АХАТ жүйесі алғаш құрылған кезде барлық мәліметтер қолмен толтырылатын қалың кітаптарға жазылатын. Туу, неке, ажырасу немесе қайтыс болу туралы жазбаларды сақтау, іздеу және қайта қалпына келтіру ұзақ уақытты талап ететін.
Соңғы жылдары бұл жүйе толықтай жаңғыртылып, Қазақстан ТМД кеңістігінде алғашқылардың бірі болып АХАТ қызметтерін электрондық форматқа көшіруді бастады.
Ғасырдан астам уақытта жиналған миллиондаған акт жазбасы цифрлық базаға енгізілді. Нәтижесінде азаматтар бұрынғыдай нақты бір қалаға немесе бөлімге бармай-ақ, елдің кез келген өңірінде қызмет ала алады.
Мысалы, бүгінгі күні:
- туу туралы куәліктің көшірмесін алу;
- неке тіркеуге өтініш беру;
- басқа да акт жазбалары бойынша анықтамалар алу
сияқты қызметтер электронды жүйе арқылы рәсімделеді.
Қазақстан бойынша жүздеген бөлім жұмыс істейді
Қазіргі уақытта АХАТ жүйесі Қазақстанның барлық өңірін қамтиды. Ел бойынша 200-ден астам бөлімде 800-ден астам қызметкер жұмыс істейді.
Бұл қызметкерлер күн сайын мыңдаған азаматтың өміріндегі маңызды оқиғаларды ресми түрде тіркейді. Статистика да жүйенің ауқымын көрсетеді:
2025 жылы Қазақстанда
- 330 мыңнан астам бала дүниеге келген;
- 110 мыңнан астам неке тіркелген.
Ал 2026 жылдың басынан бері:
- шамамен 50 мың туу,
- 14 мың неке рәсімделген.
Бұл көрсеткіштер елдегі демографиялық белсенділіктің сақталып отырғанын көрсетеді.
Салтанатты рәсімдер дәстүрі сақталып келеді
Цифрландыру жүйенің жұмысын жеңілдеткенімен, АХАТ бөлімдеріндегі салтанатты рәсімдер дәстүрі де сақталып отыр.
Мәселен, 2025 жылы Қазақстан бойынша:
- 5 мыңға жуық салтанатты неке тіркеуі,
- 400-ден астам салтанатты туу тіркеуі өткізілген.
Мұндай рәсімдер жас отбасылар мен жаңа туған сәбилердің өміріндегі маңызды сәттерді ерекше атмосферада атап өтуге мүмкіндік береді.
Проактивті қызметтер: баланың туу куәлігі бірнеше минутта
«Азаматтарға арналған үкімет» мемлекеттік корпорациясының басқарма төрағасы Арман Кенжеғалиевтің айтуынша, жүйе соңғы жылдары жаңа технологиялардың арқасында айтарлықтай өзгерген.
Оның сөзінше, бүгінгі күні:
- баланың туу туралы куәлігін проактивті түрде рәсімдеуге болады;
- неке тіркеуге мобильді қосымшалар арқылы өтініш беру мүмкіндігі бар.
Бұл азаматтарға уақыт үнемдеуге және мемлекеттік қызметтерді жылдам алуға мүмкіндік береді.
Қазіргі өмірдің жылдам ырғағында мұндай цифрлық шешімдер мемлекет пен азамат арасындағы байланысты әлдеқайда ыңғайлы етеді.
105 жылдық мерейтой: сала қызметкерлері марапатталды
АХАТ жүйесінің 105 жылдығына орай салтанатты іс-шара ұйымдастырылып, салада ұзақ жыл еңбек еткен мамандардың еңбегі атап өтілді.
Мерейтой аясында:
- 44 қызметкер «Мемлекеттік корпорацияға 10 жыл» төсбелгісімен марапатталды;
- 20 маман Басқарма төрағасының алғыс хаттарын алды;
- 26 қызметкер құрмет грамоталарына ие болды.
Олардың ішінде:
- 5 қызметкер ҚР Жасанды интеллект және цифрлық даму министрлігінің,
- 21 қызметкер осы министрліктің Мемлекеттік қызметтер комитеті тарапынан марапатталды.
АХАТ – әр адамның өмір жолының бір бөлігі
Туу туралы алғашқы құжаттан бастап, неке куәлігіне дейін – АХАТ қызметі әрбір қазақстандықтың өміріндегі маңызды кезеңдерді ресми түрде бекітеді.
105 жыл ішінде бұл жүйе қарапайым қағаз жазбалардан заманауи цифрлық сервиске айналды. Ал алдағы жылдары мемлекеттік қызметтердің одан әрі автоматтандырылып, азаматтарға бұрынғыдан да ыңғайлы бола түсуі күтіледі.
Өйткені адамның өміріндегі ең маңызды оқиғалар – туу, отбасы құру, ұрпақ тәрбиелеу – уақыт өткен сайын өзгермейді. Ал сол оқиғаларды тіркейтін жүйе заман талабына сай жаңарып келеді.
