Астанада «Еңбек ресурстарын дамыту орталығы» АҚ алаңында еліміздегі конституциялық реформаларға арналған сараптамалық кездесу өтті.
«Конституциялық реформа: дамудың негізгі аспектілері» атты жиында сарапшылар жаңа Конституция жобасындағы әлеуметтік кепілдіктер, еңбек құқықтары және цифрлық қауіпсіздік мәселелерін жан-жақты талқылады, деп хабарлайды DKNews.kz.
Жиынға Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрлігінің өкілдері, Президент жанындағы Мемлекеттік басқару академиясының сарапшылары, Заңнама және құқықтық ақпарат институтының ғалымдары және Республикалық референдумды қолдайтын Жалпыұлттық коалиция мүшелері қатысты. Кездесу ашық пікір алмасу форматында өтті.
«Халықтық Конституция» неге маңызды?
«Еңбек ресурстарын дамыту орталығы» АҚ президенті Ерасыл Жұманбаев конституциялық өзгерістердің елдегі саяси жаңғырудың маңызды кезеңі екенін атап өтті. Оның айтуынша, Конституциялық комиссия жұмысының ашық жүргізілуі және азаматтардың e-Gov пен e-Otinish платформалары арқылы ұсыныс айту мүмкіндігі құжатты бейресми түрде «халықтық Конституция» деп атауға негіз болды.
Жұманбаев жаңа редакцияда цифрлық хат алмасу мен электрондық коммуникациялардың қол сұғылмаушылығы бекітілетінін ерекше атап өтті.
«Бұл нормалар цифрлық қауіпсіздіктің негізін қалыптастырады. Біз әзірлейтін цифрлық жұмыспен қамту платформалары мен мемлекеттік сервистерде азаматтардың дербес деректерін қорғау жауапкершілігі арта түседі», – деді ол.
Әлеуметтік саясаттағы жаңа қағидаттар
Кездесуде мемлекет тарапынан әлеуметтік құқықтарды қорғау мәселесіне ерекше назар аударылды. Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрлігінің Заң қызметі департаментінің директоры Серік Беркамалов жаңа Конституция жобасында әлеуметтік саясаттың негізгі қағидаттары күшейтілетінін айтты.
Оның сөзінше, ұсынылып отырған өзгерістер адами капиталды қорғауға, азаматтардың әлеуметтік құқықтарын нақты әрі тиімді қамтамасыз етуге бағытталған.
Еңбек ету құқығы қалай өзгереді?
Сарапшылар еңбек құқығына қатысты нормалардың да жаңаратынын атап өтті. Заңнама және құқықтық ақпарат институты директорының орынбасары міндетін атқарушы Тимур Авенов қолданыстағы Конституциядағы 24-бап пен ұсынылып отырған жаңа редакциядағы 27-бапты салыстырмалы түрде талдап берді.
Оның айтуынша, еңбек ету құқығы туралы нормалардың жаңартылуы еңбек қатынастарының қазіргі заман талаптарына бейімделуіне мүмкіндік береді.
«Бұл өзгерістерді қоғамға түсінікті тілмен жеткізу маңызды. Себебі еңбек құқығы – әр азаматтың өміріне тікелей қатысты», – деді ол.
Билік тармақтары және Ұлттық құрылтай
Президент жанындағы Мемлекеттік басқару академиясының басқару институтының директоры Құралай Садықова реформалардың саяси жүйеге әсеріне тоқталды. Ол билік тармақтары арасындағы өкілеттіктердің қайта бөлінуі, тежемелік және тепе-теңдік механизмдерінің күшеюі туралы айтты.
Сонымен қатар қоғамдық диалогты дамыту үшін Ұлттық құрылтай құру бастамасының маңыздылығы сөз болды.
Реформалардың мемлекет дамуына әсері
«Respublica» партиясының идеология бөлімінің бас менеджері, Жалпыұлттық коалицияның Орталық штаб мүшесі Дастан Дәулетияров жаңа Конституция жобасындағы негізгі өзгерістерге кең шолу жасап, олардың елдің болашақ дамуына қалай әсер ететінін түсіндірді.
Оның пікірінше, ұсынылып отырған реформалар құқықтар мен бостандықтарды қорғау жүйесін күшейтіп, мемлекеттік басқарудың тиімділігін арттыруға бағытталған.
Ашық диалог
Кездесу соңында сарапшылар қатысушылардың сұрақтарына жауап берді. Әңгіме барысында конституциялық жаңашылдықтардың заң шығару жұмысына ықпалы, сондай-ақ еңбек нормаларын халықаралық стандарттарға жақындату мәселелері талқыланды.
Мамандардың айтуынша, мұндай пікірталастар әлеуметтік саясат пен еңбек нарығының болашағын қалыптастыруда маңызды рөл атқарады.
Неге бұл тақырып маңызды?
Еңбек ресурстарын дамыту орталығы үшін конституциялық реформаларды талқылау тек саяси мәселе емес. Бұл – әлеуметтік саланың цифрлық инфрақұрылымын дамытуға, азаматтардың еңбек құқықтарын қорғауға және мемлекеттік қызметтердің қауіпсіздігін күшейтуге бағытталған стратегиялық қадам.
Ал сарапшылардың пікірінше, жаңа Конституциядағы өзгерістер Қазақстандағы әлеуметтік саясат пен еңбек қатынастарының келесі кезеңін айқындауы мүмкін.
