Алматы қаласында кәмелетке толмаған балалардың құқығын қорғау бағытында прокуратура жұмысы күшейіп жатыр, деп хабарлайды DKNews.kz.
Соңғы деректер бұл мәселенің әлі де өзекті екенін көрсетеді: жүздеген бала ата-анасының жауапкершілігіне тәуелді, ал кейбірі тиесілі қаржысын уақытында ала алмай келеді.
Алименттен жалтару – жай ғана «ұмыт қалдыру» емес
Прокуратура мәліметінше, басты назар жосықсыз алимент төлеушілерге аударылған. Әсіресе табысын жасырып, түрлі жолмен жауапкершіліктен жалтаруға тырысатындар бақылауға алынған.
Мысалы, жүргізілген талдау барысында бір борышкердің алимент бойынша 3,4 млн теңгеден астам қарызы бола тұра, такси қызметі арқылы 1,4 млн теңгеден аса табыс тапқаны анықталған. Соған қарамастан, ол үш айдан астам уақыт бойы алимент төлеуден әдейі жалтарған.
Мұндай жағдайлар сирек емес. Құзырлы органдардың айтуынша, кейбір ата-аналар ресми табысын төмен көрсетіп немесе мүлде тіркемей, төлемнен қашуға тырысады.
Қылмыстық істер мен айыппұлдар көбейді
2026 жылдың басынан бері прокуратура бастамасымен алимент төлеуден жалтарған 17 адамға қатысты қылмыстық іс қозғалды. Бұл – мәселенің тек әкімшілік деңгейден асып, қылмыстық жауапкершілікке дейін жеткенін көрсетеді.
Сонымен қатар:
- 95 борышкер сот шешімін орындамағаны үшін әкімшілік жауапкершілікке тартылған
- Оларға қатысты ҚР ӘҚБтК-нің 669-бабы бойынша шаралар қолданылған
Ал алимент төлеуден қасақана жалтару ҚР ҚК-нің 139-бабына сәйкес қылмыстық жауаптылыққа әкеледі.
350 балаға нақты көмек
Қабылданған шаралардың нәтижесі де бар. Биылдың өзінде:
- 350 баланың пайдасына
- 400 млн теңгеден астам алимент қарызы өндірілген
Бұл – жай ғана статистика емес. Бұл – мектепке керек киім, дәрі-дәрмек, тамақ, яғни балалардың күнделікті өміріне тікелей әсер ететін қаражат.
«Бұл – ата-ананың міндеті»
Алматы қаласының прокуратурасы тағы бір маңызды нәрсені еске салады: баланы асырау – заң ғана емес, ата-аналық міндет.
Алимент төлемеу:
- әкімшілік жауапкершілікке (айыппұл, қамау)
- қылмыстық жауапкершілікке (қылмыстық іс, сот)
әкеп соғады.
Неге бұл мәселе маңызды?
Сарапшылардың айтуынша, алимент – тек қаржылық мәселе емес. Бұл – баланың қауіпсіздігі, дамуы және болашағы. Әр төленбеген теңге – баланың мүмкіндігін шектеуі мүмкін.
Ал мемлекет бұл бағытта бақылауды күшейтіп отыр. Енді «төлемей қоя салу» бұрынғыдай оңай емес.
Алматыда алимент төлемейтіндерге қатысты қысым күшейіп келеді. Қарыздан жалтару енді тек айыппұлмен шектелмейді – қылмыстық жауапкершілікке дейін барады. Ал ең бастысы – бұл өзгерістер жүздеген баланың өміріне нақты әсер етуде.
