2026 жылдың алғашқы үш айы Қазақстан экономикасы үшін жаман басталмады.
Керісінше, кейбір салалар күтпеген қарқынмен өсіп, елдегі іскерлік белсенділіктің артқанын байқатты, деп хабарлайды DKNews.kz.
Үкімет отырысында айтылған деректерге сүйенсек, өңдеу өнеркәсібі бұл кезеңде шамамен 6% өсім көрсетуі мүмкін.
Бұл – жай ғана статистика емес. Бұл нақты өндірістің жанданып жатқанын, зауыттар жұмыс істеп тұрғанын және нарықта сұраныстың бар екенін білдіреді.
Қай салалар алға шықты?
Алдын ала мәліметтерге қарағанда, бірқатар секторлар ерекше қарқын көрсеткен:
- Жеңіл өнеркәсіп – 156,4%
- Дайын металл бұйымдары – 131,4%
- Жиһаз өндірісі – 127,6%
- Құрылыс материалдары – 127,4%
- Машина жасау – 115,5%
Мұндай көрсеткіштер кездейсоқ емес. Сарапшылардың айтуынша, бұл – ішкі сұраныстың артуы мен құрылыс нарығындағы белсенділіктің нәтижесі.
Мысалы, жиһаз бен құрылыс материалдары өндірісінің өсуі – жаңа тұрғын үйлер мен коммерциялық нысандар саны көбейіп жатқанын аңғартады. Ал машина жасау саласының жандануы – өнеркәсіптің өз ішінде де жаңару жүріп жатқанын көрсетеді.
Көлік саласы да қарқыннан қалыспады
Экономиканың маңызды көрсеткіштерінің бірі – логистика. Бұл жерде де өсім бар.
2026 жылдың қаңтар-наурыз айларында:
- Көлік саласының өсімі – 109%
- Қызмет көлемі – 2,8 трлн теңге
- Бұл өткен жылмен салыстырғанда +14,3%
Жүк тасымалы да артқан:
- Жалпы көлем – 290,9 млн тонна (+7,9%)
- Жолаушылар саны – 491,2 млн адам (+11%)
Бұл нені білдіреді? Ел ішінде де, сыртқы бағыттарда да қозғалыс көбейген. Яғни бизнес жұмыс істеп жатыр, сауда жүріп жатыр.
Теміржол: экспорттың тірегі
Теміржол тасымалы бұрынғыдай экономиканың күретамыры болып отыр.
Үш ай ішінде:
- Теміржолмен тасымал – 78,3 млн тонна
- Өсім – +3,6%
Соның ішінде:
- Ішкі тасымал – 40,8 млн тонна
- Экспорт – 22,8 млн тонна
- Импорт – 5,6 млн тонна
- Транзит – 9,1 млн тонна
Экспорт құрылымында ерекше көзге түскен тауарлар:
- көмір
- астық
- тыңайтқыш
- қара металл
- құрылыс материалдары
Бұл Қазақстанның әлі де шикізат пен аграрлық өнімдерге сүйенетінін көрсетеді. Бірақ сонымен қатар өңделген өнімдердің үлесі де біртіндеп артып келеді.
Бұл өсім нені білдіреді?
6% өсім – жаман көрсеткіш емес. Бірақ басты сұрақ – бұл уақытша серпіліс пе, әлде тұрақты тренд пе?
Үкімет бұл өсімді сақтап қалу үшін қосымша шаралар қабылдауға ниетті. Вице-премьер Серік Жұманғарин мемлекеттік органдарға:
- жаңа өндірістерді іске қосу
- тұрғын үй құрылысына серпін беру
- бизнесті қолдау құралдарын белсенді пайдалану
сияқты нақты тапсырмалар берген.
Оның айтуынша, қажет болса мемлекет субсидия арқылы да бизнесті қолдауға дайын.
Қарапайым тілмен айтқанда
Егер қысқаша түсіндірсек:
- Зауыттар көбірек өнім шығара бастады
- Құрылыс күшейіп жатыр
- Жүк тасымалы артты
- Экспорт өсуде
Бұл – экономиканың «қозғалып» жатқанын білдіреді.
Алдағы қауіптер қандай?
Дегенмен, бәрі тек оң емес. Сарапшылар бірнеше тәуекелді атап өтеді:
- Шикізатқа тәуелділік әлі жоғары
- Әлемдік нарықтағы тұрақсыздық әсер етуі мүмкін
- Ішкі сұраныстың баяулауы ықтимал
Сондықтан негізгі міндет – осы өсімді сақтап қана қоймай, оны сапалы деңгейге шығару.
2026 жылдың алғашқы тоқсаны Қазақстан экономикасы үшін үміт сыйлады. Өңдеу өнеркәсібіндегі өсім, көлік саласының жандануы және экспорттың артуы – бәрі бір бағытты көрсетеді: экономика баяу болса да, алға жылжып келеді.
Енді басты сұрақ – осы қарқынды жыл соңына дейін ұстап тұра аламыз ба?
