Қазақстанда көптен күткен өзгеріс басталды: енді әртістер мен продюсерлер өз әндерінің нақты қанша рет қойылғанын көріп, соған сай ақы алатын болады, деп хабарлайды DKNews.kz.
Жыл басынан бері іске қосылған QazCopyright цифрлық платформасы музыка индустриясындағы «көлеңкелі» есептің орнын толтыруға бағытталған.
Бұл туралы Әділет вице-министрі Бекболат Молдабеков Орталық коммуникациялар қызметінде өткен брифингте мәлімдеді.
Бұрын қалай еді?
Қазақстанда авторлық құқық жүйесі көп жыл бойы қағаз жүзінде ғана жұмыс істеп келді. Ән радиода немесе теледидарда қанша рет қойылғанын нақты бақылау қиын болды. Соның салдарынан:
- әртістер табысын толық ала алмады
- продюсерлердің кірісі төмендеді
- жалпы индустрия шамамен 30 млрд теңге жоғалтқан
Ал АҚШ пен Еуропада бұл жүйе әлдеқашан автоматтандырылған: әр әннің әр орындалуы тіркеліп, авторға ақша түседі.
QazCopyright не өзгертеді?
Жаңа платформа осы олқылықтың орнын толтыруға арналған. Оның басты ерекшеліктері:
- Толық ашық есеп – ТВ мен радиодағы әр ротация тіркеледі
- Мобильді бақылау – әртістер өз әндерінің статистикасын онлайн қарай алады
- Автоматты төлем – әр орындалған ән үшін сыйақы есептеледі
Яғни, енді «ән қанша рет қойылды?» деген сұраққа нақты жауап бар.
Алғашқы төлемдер қашан?
Жүйе қаңтарда іске қосылғанымен, алғашқы нақты ақшалар:
Маусым–шілде айларында төленеді
Төлемдер тоқсан қорытындысынан кейін есептеледі
Бұл – Қазақстандағы музыка индустриясы үшін жаңа кезеңнің басталуы.
Келесі қадам: кафе мен караоке де бақылауда
Қазір платформа тек ТВ мен радионы қамтиды. Бірақ 2027 жылдан бастап жүйе кеңейеді:
- мейрамханалар
- караоке клубтар
- барлар
Яғни, қоғамдық орындарда қойылған әр ән де авторға табыс әкелетін болады. Бұл – «музыканың толық монетизациясы» деген сөз.
eGov 3.0 және жасанды интеллект
QazCopyright – тек бастамасы ғана. Әділет министрлігі барлық қызметтерін біртіндеп eGov 3.0 платформасына көшіріп жатыр.
Жаңа жүйенің мақсаты:
- қызметтерді жылдамдату
- ашықтықты арттыру
- жасанды интеллект арқылы автоматтандыру
Болашақта қазақстандықтар мемлекеттік қызметтердің көп бөлігін онлайн, тіпті AI көмегімен ала алады.
Неге бұл маңызды?
Бұл өзгеріс тек әртістер үшін емес, бүкіл нарық үшін маңызды:
- шығармашылық еңбек бағаланады
- көлеңкелі айналым азаяды
- музыка индустриясы дамиды
Қарапайым тілмен айтқанда: енді хит әндер тек танымалдық емес, нақты табыс әкеледі.
