Балабақша кезегіндегі 2–6 жастағы балалар саны шамамен жеті есе азайды.
Қазақстанда енгізіліп жатқан ваучерлік қаржыландыру пилоты аясында 1 миллионнан астам ваучер беріліп, 35 млрд теңгеден астам бюджет қаражаты үнемделді, деп хабарлайды DKNews.kz.
Жаңа механизм Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаевтың тапсырмасы бойынша әзірленген. Оның негізгі мақсаты — мемлекеттік білім беру тапсырысын нақты қажеттілікке қарай бөлу және мектепке дейінгі білім беру жүйесіндегі ашықтықты арттыру.
Балабақша кезегі қалай өзгерді
Бұған дейін балабақша орындарына кезек вертикалды қағидатпен қалыптасып, мемлекеттік тапсырыс нақты бір мектепке дейінгі ұйымға бекітілетін.
Мұндай жүйеде бірқатар мәселе туындаған:
- жалған контингентті тіркеу тәуекелі;
- балабақшалар арасындағы бәсекелестіктің шектелуі;
- қаржыландырудың нақты қажеттілікке сәйкес бөлінбеуі;
- бюджет қаражатын тиімсіз пайдалану қаупі.
Ваучерлік модель енгізілгеннен кейін 2–6 жастағы балалар арасындағы кезек 160 мыңнан 23 мыңға дейін қысқарды. Яғни кезекте тұрғандар саны 137 мың балаға немесе шамамен 86%-ға азайған.
Сонымен бірге мектепке дейінгі тәрбиемен қамтылған балалар саны артты.
1 миллионнан астам ваучер берілді
Қазір пилоттық жоба Қазақстанның 20 қаласы мен 23 ауданында жүзеге асырылып жатыр.
Жобаға:
- 6 мыңға жуық мектепке дейінгі ұйым қатысады;
- 1 миллионнан астам ваучер берілген;
- 35 млрд теңгеден астам бюджет қаражаты үнемделген.
Үнемделген қаражат қосымша ваучерлер беруге бағытталып жатыр. Бұл бұрынғы қаржыландыру көлемі аясында мектепке дейінгі тәрбиемен көбірек баланы қамтуға мүмкіндік береді.
Жаңа жүйе қалай жұмыс істейді
Жаңа механизм аясында тәуекелдерді басқару жүйесі енгізілді. Ол ұсынылған деректердің дұрыстығын тексеріп, ықтимал бұзушылықтарды анықтауға арналған.
Мұндай тәсіл мемлекеттік білім беру тапсырысын бөлудегі объективтілікті арттыруға және сыбайлас жемқорлық тәуекелдерін төмендетуге бағытталған.
Нәтижесінде қаржыландырудың басты нысаны нақты ұйымнан қызмет алатын балаға қарай ауысады. Бұл балабақшалар арасындағы бәсекені күшейтіп, көрсетілетін қызмет сапасын арттыруға ынталандыруы тиіс.
35 млрд теңгеден астам қаражат үнемделді
Пилоттың маңызды нәтижелерінің бірі бюджет шығысына қатысты. Жаңа модель аясында 35 млрд теңгеден астам қаражат үнемделген.
Бұл қаражат жүйеден шығарылмай, қосымша ваучерлер беруге жұмсалып жатыр.
Осылайша, ваучерлік қаржыландыру бюджет қаражатын қайта бөлу арқылы мектепке дейінгі тәрбиемен қамтылатын балалар санын көбейтуге мүмкіндік беріп отыр.
Неліктен бұл маңызды
Балабақша кезегінің 160 мыңнан 23 мың балаға дейін қысқаруы мектепке дейінгі білім беру жүйесіндегі ең өзекті әлеуметтік мәселелердің бірін шешуге тікелей әсер етеді.
Жаңа модельдің тағы бір маңызды қыры — қаржыландыруды нақты сұраныспен байланыстыру. Егер бұл тәсіл пилоттан кейін кең көлемде тиімді жұмыс істесе, бюджет қаражатын пайдалану, балабақшалар арасындағы бәсекелестік және ата-аналар үшін қызмет қолжетімділігі өзгеруі мүмкін.
Сонымен қатар тәуекелдерді автоматты басқару жалған контингент пен негізсіз қаржыландыруды анықтауға мүмкіндік береді.
