2026 жылдың бірінші тоқсаны Қазақстан экономикасы үшін тұрақты өсіммен басталды. Үкімет отырысында қаңтар-наурыз айларындағы әлеуметтік-экономикалық даму қорытындылары қаралып, басты назар шикізаттық емес сектордағы нәтижелерге аударылды, деп хабарлайды DKNews.kz.
Премьер-министр Олжас Бектеновтің төрағалығымен өткен жиында экономиканың негізгі көрсеткіштері мен алдағы міндеттер нақтыланды.
Шикізаттық емес сектор өсімнің драйверіне айналды
Премьер-министрдің айтуынша, экономиканың өсімі дәстүрлі шикізат секторынан тыс бағыттардың есебінен қамтамасыз етілген.
«Мемлекет басшысы Үкіметтің кеңейтілген отырысында сапалы әрі орнықты экономикалық өсімді қамтамасыз етуді тапсырды. Бұл міндет өңдеу өнеркәсібін дамыту, инвестициялық белсенділікті арттыру, өндіріс орындарын технологиялық жаңғырту арқылы жүзеге асырылуда. Аталған кезеңде жалпы ішкі өнім нақты 3%-ға өсті. Бұл көрсеткіш шикізаттық емес секторда, оның ішінде өңдеу өнеркәсібіндегі, көлік, құрылыс, сауда салаларындағы орнықты өсу есебінен қамтамасыз етілгенін айта кету керек», — деді Олжас Бектенов.
Ұлттық экономика министрлігінің деректеріне сәйкес, ең жоғары өсім мына салаларда тіркелді:
- құрылыс – 14,8%
- көлік – 12,8%
- өңдеу өнеркәсібі – 8,5%
Бұл көрсеткіштер Қазақстан экономикасының құрылымы біртіндеп әртараптанып жатқанын көрсетеді.
Аймақтардағы теңсіздік: әкімдерге ескерту жасалды
Жалпы өсімге қарамастан, кейбір өңірлерде жоспарланған көрсеткіштерге қол жеткізілмеген.
Атырау және Ақмола облыстарының әкімдеріне:
- жағдайды жан-жақты талдау
- нақты шаралар қабылдау
- бақылауды күшейту
тапсырылды.
Бұл қадам өңірлік саясаттағы жауапкершілікті күшейтуге бағытталған.
Үкіметтің басты мақсаты – 5% өсім
Премьер-министр жыл соңына дейін экономикалық өсімді 5%-дан жоғары деңгейге жеткізу міндетін қойды.
Ол үшін:
- шикізаттық емес сектордағы резервтерді толық пайдалану
- инвестицияны арттыру
- технологиялық жаңғыртуды жеделдету
қажеттігі атап өтілді.
ЖИ мен ірі жобаларға басымдық беріледі
Үкімет цифрландыру мен жасанды интеллектіні енгізуді экономикалық өсімнің жаңа драйвері ретінде қарастырып отыр.
«Бәсекелестік күннен күнге күшейіп келеді. Бос әңгімені доғаратын уақыт келді. Нақты іспен айналысу керек. Ірі өнеркәсіп және инфрақұрылым жобаларын жүзеге асырып, барлық салаға жасанды интеллектіні енгізу керек. Қаржылық тәртіпті қатаң сақтап, әлеуметтік қамсыздандырудың әділетті жүйесін қалыптастыру қажет. Қазіргідей бәріне бірдей емес, мемлекет шын мәнінде мұқтаж адамдарға ғана қолдау көрсетуі тиіс», — деді Олжас Бектенов.
Инфляция мен баға бақылауы: жаңа тапсырмалар
Наурыз айында инфляция 11%-ға дейін төмендеген. Дегенмен Үкімет бағаны тұрақтандыру шараларын күшейтуді жалғастырады.
Негізгі бағыттар:
- инфляциялық қысымды төмендету
- азық-түлік өндірісін кеңейту
- бағаның негізсіз өсуіне жол бермеу
Сауда министрлігіне:
- көтерме-тарату инфрақұрылымын дамыту
- логистика жүйесін күшейту
- делдалдық схемаларды анықтау
тапсырылды.
Делдалдарға қарсы күрес күшейеді
Премьер-министр көтерме базарлардағы жағдайға ерекше тоқталды.
«Арман Абайұлы, өткен аптада сізге ірі көтерме базарларда тәртіп орнатуды тапсырған болатынмын. Жасыратыны жоқ, ол жерлерде ел айтып жүргендей, «ұйымдасқан топтар» заңсыз әрекет етеді. Көкөніс, жеміс-жидек, ет және басқа да өнімдердің бағасы ешқандай негізсіз, қолдан көтеріледі. Міне, осыны нағыз делдалдық схемалар деп айтуға болады. Ішкі істер министрлігімен, Мемлекеттік кірістер комитетімен және Бәсекелестікті қорғау агенттігімен бірге осы мәселемен нақты әрі жүйелі түрде айналысыңыз», — деді Олжас Бектенов.
Бұл мәселе әлеуметтік маңызы бар азық-түлік бағасына тікелей әсер етеді.
Өнеркәсіп пен энергетика: нақты жобаларға басымдық
Өңдеу өнеркәсібі екінші жыл қатарынан кен өндіруден озып келеді. Осы бағытты күшейту үшін:
- металлургия мен химия саласын қолдау
- жаңа жобаларды іске қосу
- өндірістік қуатты арттыру
жоспарланып отыр.
Энергетика саласында:
- Қашағандағы газ өңдеу зауытын аяқтау
- Жаңаөзендегі жобаны іске қосу
- «Бейнеу – Бозой – Шымкент» газ құбырының екінші желісін дамыту
міндеттері қойылды.
Құрылыс пен инфрақұрылымда тәуекелдер бар
Құрылыс саласында қаржыландыру мен жобаларды іске қосу қарқыны алаңдаушылық тудырып отыр.
Мәселен:
- қажетті қаржы – 516 млрд теңге
- расталған өтінім – 249 млрд теңге
Бұл жоспардан айтарлықтай төмен.
Үкімет:
- қаржыландыру тетіктерін жетілдіру
- өңірлердің белсенділігін арттыру
бойынша шұғыл шаралар қабылдауды тапсырды.
Бұл не үшін маңызды
Бірінші тоқсандағы 3% өсім — Қазақстан экономикасының сыртқы қысымдарға қарамастан бейімделіп жатқанын көрсетеді.
Ең маңыздысы:
- экономика біртіндеп шикізатқа тәуелділіктен арылуда
- өңдеу өнеркәсібі алдыңғы орынға шығып келеді
- инфрақұрылым мен цифрландыру жаңа өсім нүктесіне айналуда
Алайда өңірлер арасындағы теңсіздік, инфляция және инвестиция қарқыны әлі де негізгі тәуекел болып отыр.
