Қазақстанда халықтың өмір сүру ұзақтығы артып, демографиялық құрылым біртіндеп өзгеріп келеді. Осыған байланысты мемлекет әлеуметтік саясаттың бағытын қайта қарап, егде жастағы азаматтардың тек қамқорлық алушы емес, қоғам өміріне белсенді қатысушы ретінде қалыптасуына басымдық беріп отыр, деп хабарлайды DKNews.kz.
Белсенді ұзақ өмір сүру: жаңа әлеуметтік модель
Соңғы жылдары әлеуметтік қамсыздандыру жүйесінде дәстүрлі көмек көрсету үлгісінен белсенді ұзақ өмір сүру қағидатына көшу үрдісі байқалады. Бұл бағыттың негізгі мақсаты – зейнет жасындағы азаматтарға өмір сапасын арттырып, өз әлеуетін жүзеге асыруға мүмкіндік беру.
ҚР Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрлігі осы бағытта жүйелі жұмыстар жүргізіп келеді. Ел аумағында «бір терезе» қағидаты бойынша жұмыс істейтін Белсенді ұзақ өмір сүру орталықтарының желісі кеңейіп отыр.
134 орталық: жаңа мүмкіндіктер алаңы
Бүгінде Қазақстанда 134 белсенді ұзақ өмір сүру орталығы жұмыс істейді. Бұл орталықтар тек кеңес беру алаңы емес, толыққанды әлеуметтік, мәдени және білім беру кеңістігіне айналған.
Орталықтарда ұсынылатын негізгі бағыттар:
- денсаулықты нығайтуға арналған йога, гимнастика, скандинавиялық жүру сабақтары
- цифрлық сауаттылық пен IT курстары
- шет тілдерін үйрету бағдарламалары
- психологиялық, медициналық және құқықтық кеңестер
Сонымен қатар, әлеуметтік оқшаулануды азайту үшін мәдени және танымдық іс-шаралар да тұрақты түрде өткізіледі:
- музейлер мен театрларға сапарлар
- тақырыптық концерттер
- бірлескен экскурсиялар
Қартаю – белсенді өмір кезеңі
2025 жылғы деректерге сәйкес, орталықтар арқылы 850 мыңнан астам қызмет көрсетілген. Бұл тек статистика емес, қарт адамдардың күнделікті өмір сапасының өзгергенін көрсететін маңызды көрсеткіш.
Бағдарламаға қатысушылардың арасында:
- физикалық белсенділіктің артуы
- психоэмоционалдық жағдайдың жақсаруы
- әлеуметтік ортаға қайта бейімделу
айқын байқалып отыр.
Мамандардың айтуынша, мұндай орталықтар егде жастағы адамдардың жалғыздық деңгейін төмендетіп, қоғаммен байланысын күшейтеді.
Демографиялық үрдістер және жаңа сұраныс
Ұлттық статистика бюросының мәліметі бойынша, 2026 жылдың басында Қазақстанда 65 жастан асқан азаматтар саны 1 млн 975 мың адамға жеткен. Бұл жалпы халықтың 9,6%-ын құрайды.
Мұндай көрсеткіштер әлеуметтік инфрақұрылымды қайта қарауды талап етеді. Белсенді ұзақ өмір сүру орталықтары осы сұранысқа жауап беретін негізгі тетікке айналып отыр.
Қоғамдық көзқарастың өзгеруі
Бүгінде қарттық тек шектеулер кезеңі емес, жаңа мүмкіндіктер мен белсенді өмір сүру уақыты ретінде қарастырыла бастады. Әлеуметтік саясаттағы бұл өзгеріс қоғамның жалпы мәдени және құндылықтық трансформациясын да көрсетеді.
Белсенді ұзақ өмір сүру идеясы қазақстандықтар үшін біртіндеп нақты өмір салтына айналып келеді.
