Ақша санаулы минутта жоғалды: телефон алаяқтарының схемасы әшкереленді

Шымкентте киберқылмысқа қарсы күрес жүргізген полиция қызметкерлері интернет арқылы жасалатын алаяқтық схемасына қатысы бар деген күдікпен шетелдік азаматты ұстады.

Бұл оқиға — соңғы уақытта жиілеп кеткен телефон алаяқтарының тағы бір әшкереленген дерегі, деп хабарлайды DKNews.kz.

Алаяқтар қалай әрекет еткен?

Тергеу мәліметінше, күдіктілердің схемасы қарапайым, бірақ психологиялық тұрғыдан өте тиімді болған. Олар қала тұрғындарына қоңырау шалып, өздерін банк қызметкері немесе мемлекеттік орган өкілі ретінде таныстырған. Әңгіме барысында түрлі сылтаулар айтып, “қауіпсіз шотқа” ақша аудару қажет екенін жеткізген.

Осындай қысымға сенген азаматтар өз қолымен жинаған қаржысын белгісіз шоттарға аударып отырған. Қазіргі уақытта осы схема бойынша кемінде үш алаяқтық фактісі тіркеліп, жалпы шығын көлемі шамамен 8 миллион теңгеге жеткені белгілі болды.

Алматыдағы “көлеңкелі байланыс”

Жедел-іздестіру шаралары барысында күдіктінің Алматы қаласында тұрғаны анықталған. Ол интернет-алаяқтық әрекеттерді ұйымдастыруға және үйлестіруге қатысы бар деп күдікке ілінді.

Тағы бір маңызды жайт — ұрланған қаражат аударылған шоттар. Олар Алматыда тұратын төрт шетелдік студенттің атына рәсімделген болып шықты. Тергеу нұсқасына сәйкес, бұл шоттар қылмыстық схема аясында “ақша айналдыру құралы” ретінде пайдаланылған: қаражат сол жерге түсіп, кейін қолма-қол ақшаға айналдырылып немесе басқа бағыттарға жіберілген.

Қазір не белгілі?

Күдікті ұсталып, уақытша ұстау изоляторына қамалды. Қазір тергеу амалдары жүріп жатыр. Полиция бұл істің артында басқа да адамдар болуы мүмкін екенін жоққа шығармайды.

Неге адамдар әлі де алданады?

Мамандардың айтуынша, мұндай алаяқтықтың басты “қаруы” — қорқыныш пен сенім. Қоңырау шалушылар көбіне шұғыл жағдай туындағанын айтып, адамды тез шешім қабылдауға итермелейді. Сол сәтте көпшілік ақпаратты тексеруге үлгермей, эмоцияға беріліп қалады.

Қалай сақтануға болады?

Полиция қарапайым, бірақ маңызды ережелерді еске салады:

• Бейтаныс нөмірден келген қоңырауларға сақтықпен қараңыз
• Өзін банк қызметкері деп таныстырған адамға сенбеңіз
• “Қауіпсіз шот” деген ұғым жоқ екенін есте сақтаңыз
• Телефон арқылы ешқашан ақша аудармаңыз
• Күмән туындаса, банкке өзіңіз хабарласыңыз

Интернет-алаяқтық күн өткен сайын күрделеніп келеді. Бірақ сақтық пен салқынқанды әрекет — ең тиімді қорғаныс екенін мамандар тағы да ескертеді.