Алматыда Қазақстан тарихына қатысты бірегей құжаттар таныстырылды

Алматыдағы Орталық мемлекеттік архивте қазақ архив ісінің дамуына өлшеусіз үлес қосқан тарихшы, архивтанушы әрі қоғам қайраткері Марат Хасанаевтың 80 жылдығына арналған «Хасанаев оқулары – 2026» II халықаралық ғылыми-тәжірибелік конференциясы өтті, деп хабарлайды DKNews.kz.

Бүгінде архив тақырыбы көпшілікке «ескі құжат сақтайтын орын» болып көрінуі мүмкін. Бірақ дәл осы саланың мамандары елдің тарихи жадын сақтап, ұлттың өткенін келешекке жеткізетін маңызды миссия атқарады. Конференция барысында осы мәселе ерекше көтерілді.

Жиынға Қазақстан мен шетелден келген архив саласының мамандары, ғалымдар, зерттеушілер мен қоғам қайраткерлері қатысты. Басқосуда архив ісін цифрландыру, тарихи құжаттарды сақтау, ғылыми мұраны насихаттау және архивтердің қоғамдағы рөлі кеңінен талқыланды.

Архив — өткеннің ғана емес, болашақтың да кілті

Соңғы жылдары қоғамда тарихи әділеттілік, ашық архивтер, қуғын-сүргін құрбандары туралы деректерге сұраныс күрт артты. Осы тұрғыда Марат Хасанаевтың еңбегі қайта жаңаша бағаланып жатыр.

Конференцияда сөз сөйлеген мамандар оның Қазақстандағы архив жүйесінің қалыптасуына елеулі үлес қосқанын атап өтті. Ол тек ғалым емес, архив саласының дамуына бағыт берген ұйымдастырушы ретінде де есте қалған тұлға.

Марат Хасанаевтың ғылыми еңбектері Қазақстан тарихының өзекті мәселелерін қамтыды. Ол архив құжаттарын ғылыми айналымға енгізіп, көптеген тарихи деректің зерттелуіне жол ашты. Ғалымның қаламынан 200-ге жуық ғылыми еңбек, мақала мен баяндама туған.

Көпшілікті қызықтырған көрме

Конференция аясында арнайы көрме ұйымдастырылды. Көрмеге қойылған материалдар келушілердің ерекше қызығушылығын тудырды.

Экспозицияда 1935-2004 жылдар аралығын қамтитын қолжазбалар, өмірбаяндық және қызметтік құжаттар, хаттар, сирек фотосуреттер мен ғылыми мақалалар ұсынылды. Көпшілік ғалымның жеке мұрағатымен жақынырақ танысуға мүмкіндік алды.

Әсіресе, оның әр жылдары жазған қолжазбалары мен архивке қатысты пікірлері бүгінгі мамандар үшін де өзектілігін жоғалтпағаны айтылды.

«Хасанаев оқулары» нені өзгертеді?

Сарапшылардың айтуынша, мұндай конференциялар тек мерейтойлық жиын емес. Бұл — архив саласының болашағын талқылайтын маңызды алаң.

Қазір әлемде архив ісі жаңа кезеңге өтіп жатыр: жасанды интеллект, цифрландыру, электронды қорлар, ашық дерек базалары күн тәртібіне шықты. Қазақстан да бұл үдерістен шет қалмайды. Ал Марат Хасанаев сынды тұлғалардың мұрасы осы өзгерістердің тарихи негізін қалыптастырады.

Бүгінгі жастар үшін архив — шаң басқан папка емес, ел тарихын қайта тануға мүмкіндік беретін үлкен ақпараттық кеңістікке айналып келеді.

Сондықтан «Хасанаев оқулары – 2026» конференциясы тек ғалымды еске алу емес, ұлттық тарихи сананы жаңғыртуға бағытталған маңызды қадам ретінде бағаланды.