Елордадағы Астана Опера сахнасында көптен күткен «Қыпшақ қызы Аппақ» операсының премьерасы өтті.
Жаңа қойылым Мәдениет және өнер қызметкерлері күніне орай ұсынылып, Қазақстан Тәуелсіздігінің 35 жылдығына арналды, деп хабарлайды DKNews.kz.
Бірақ бұл жай ғана тарихи опера емес. Бұл — бүгінгі көрерменге эмоция арқылы әсер ететін, еркіндік пен адам тағдырын заманауи тілде сөйлеткен спектакль.
Қойылымның негізіне классик жазушы Ғабит Мүсірепов драмасының желісі алынған. Оқиға қыпшақ аруы Аппақтың тағдыры арқылы өрбиді. Алайда спектакль тек бір кейіпкердің өмірін көрсетіп қоймайды. Мұнда махаббат пен айырылысу, сағыныш пен үміт, соғыс пен бейбіт өмірдің арасындағы күрделі сезімдер қатар өрілген.
Дала рухы мен шығыс эстетикасы бір сахнада
Спектакль көрерменді бір сәтте қыпшақ даласына апарып, енді бір сәтте хан сарайының салтанатты әлеміне жетелейді. Қоюшы топ тарихи атмосфераны құр декорациямен емес, символдар арқылы жеткізуге тырысқан.
Мысалы, сахнадағы тор — бодандықтың белгісі. Ал қыран бейнесі еркіндік пен азат рухты білдіреді. Финалдағы гүл көмкерген кең дала болса, өмірдің жалғасуын, қайта жаңғыруды меңзейді. Осындай астарлы шешімдер спектакльді жай музыкалық қойылымнан терең философиялық туындыға айналдырып тұр.
Музыкада қазақы сарын мен әлемдік классика үндескен
Операның басты ерекшелігінің бірі — музыкалық шешімі. Қойылымда әлемдік классикалық опера элементтері қазақ даласының әуенімен және шығыс нақыштарымен үйлестірілген. Ұлттық аспаптардың үні, хор партиялары мен пластикалық көріністер сахнадағы эмоцияны күшейте түскен.
Көрермен әсіресе оркестр мен ұлттық сарынның үндестігін ерекше қабылдады. Бұл — соңғы жылдары қазақ операсында сирек кездесетін батыл тәжірибелердің бірі.
Неліктен бұл премьера көптің назарын аударды?
Соңғы уақытта тарихи тақырыптағы қойылымдарға қызығушылық артып келеді. Бірақ көрермен бұрынғыдай тек эпос немесе құр пафос көргісі келмейді. Бүгінгі аудитория эмоция, визуал және мағына іздейді. «Қыпшақ қызы Аппақ» дәл осы үшеуін біріктіре алғандай.
Әлеуметтік желіде премьерадан кейін спектакльдің сценографиясы мен костюмдері қызу талқыланды. Көпшілік қойылымның кинематографиялық атмосферасын ерекше атап өтті. Кей көрермен оны «қазақ операсындағы жаңа тыныс» деп бағалап жатыр.
Қазақ операсы жаңа кезеңге қадам басты ма?
«Қыпшақ қызы Аппақ» — тек кезекті премьера емес. Бұл ұлттық өнердің қазіргі көрерменмен жаңа тілде сөйлесуге жасаған талпынысы іспетті. Қойылым тарихи мұраны сақтай отырып, оны бүгінгі эстетикамен ұштастыруға тырысқан.
Ал дәл осындай ізденістер қазақ операсын жаңа деңгейге шығара ала ма — оған уақыт жауап береді. Бірақ бір нәрсе анық: «Астана Операдағы» бұл кештен кейін көрермен залдан жай әсер алып қана емес, ойға шомып шықты.
