Ресейге тауар тасымалдайтын қазақстандық кәсіпкерлер үшін жаңа кезең басталғалы тұр.
1 маусымнан бастап Ресей Федерациясында ТЖАР — тауар жеткізілімін алдын ала растау жүйесін міндетті қолдану енгізіледі, деп хабарлайды DKNews.kz.
Бұл өзгеріс ЕАЭО аясындағы саудаға тікелей әсер етеді және әсіресе жүк тасымалы, экспорт және логистика саласындағы бизнес үшін маңызды болмақ.
26 мамыр күні Еуразиялық экономикалық комиссия алаңында дәл осы мәселеге арналған кеңес өтті. Бастаманы қазақстандық тарап көтерген. Жиынға ЕАЭО елдерінің мемлекеттік органдары, бизнес қауымдастықтар мен салалық бірлестіктердің 100-ден астам өкілі қатысты.
ТЖАР деген не және ол не үшін керек?
ТЖАР — Ресейге ЕАЭО елдерінен жеткізілетін тауарларды алдын ала тіркеуге арналған ұлттық жүйе. Яғни енді жүк шекараға жетпей тұрып, оның барлық мәліметі цифрлық форматта тіркелуі тиіс.
Жүйе аясында:
- жеткізілім алдын ала тіркеледі;
- арнайы ДОПП құжаты рәсімделеді;
- жанама салықтар бойынша кепілдік төлем енгізіледі;
- кейін QR-код беріледі.
Осы QR-код арқылы ресейлік бақылаушы органдар тауар туралы мәліметті бірден көре алады.
Ресей тарапының айтуынша, жаңа жүйенің басты мақсаты — көлеңкелі импортты азайту, салықтардың толық төленуін қамтамасыз ету және тауар қозғалысын толық бақылауға алу.
Қазақстан бизнесі неге алаңдап отыр?
Жаңа талаптар әсіресе автокөлікпен жүк тасымалдайтын компанияларға әсер етеді. Себебі Қазақстаннан Ресейге экспорттың басым бөлігі дәл осы жолмен жүзеге асады.
2025 жылдың қорытындысы бойынша Қазақстанның Ресейге экспорты шамамен 8,1 млрд долларды құраған. Бұл — мыңдаған кәсіпкер мен логистикалық компания үшін негізгі нарықтардың бірі.
Кеңес барысында бизнес өкілдері:
- жүйеге тіркелу тәртібін;
- құжаттарды рәсімдеу мерзімдерін;
- кепілдік төлемдердің қалай жұмыс істейтінін;
- жаңа талаптардың жеткізу уақытына әсерін көтерді.
Көпшілікті алаңдатқан басты сұрақ — шекарада кідіріс көбейе ме деген мәселе болды.
Ресей тарапы не дейді?
Ресейдің Федералдық салық қызметі мен Федералдық кеден қызметінің өкілдері жүйе кезең-кезеңімен енгізілетінін мәлімдеді.
Сонымен қатар Қазақстан–Ресей бағытындағы 30 өткізу бекетінде және Беларусь–Ресей шекарасындағы 11 учаскеде арнайы мобильді топтар жұмыс істейді. Олар кәсіпкерлерге кеңес беріп, практикалық көмек көрсетеді.
Ресей тарапы жаңа жүйе шекарадағы тексерісті азайтып, негізгі бақылау процестері алдын ала онлайн жүргізілетінін атап өтті.
1 маусымнан кейін не өзгереді?
Қазір ТЖАР пилоттық режимде жұмыс істеп жатыр. Бірақ 1 маусымнан бастап оны қолдану міндетті болады.
Бұл дегеніміз:
- Ресейге тауар жіберетін компаниялар алдын ала цифрлық тіркеуден өтуі керек;
- құжаттағы қателер жүктің кешігуіне әкелуі мүмкін;
- логистикалық процестер толық қайта қаралуы ықтимал.
Сарапшылардың пікірінше, алғашқы айларда жүйеге бейімделу оңай болмайды. Алайда ұзақ мерзімде бұл саудадағы ашықтықты арттырып, көлеңкелі схемаларды азайтуы мүмкін.
ЕАЭО үшін жаңа сынақ
ТЖАР жүйесі ЕАЭО аясындағы еркін сауда принциптеріне қаншалықты әсер ететіні де қызу талқыланып жатыр. Себебі одақ ішінде шекаралық кедергілерді азайту негізгі мақсаттардың бірі болатын.
Дегенмен қазіргі жағдайда цифрлық бақылау мен салықтық қадағалау күшейіп келеді. Сондықтан кәсіпкерлерге жаңа талаптарға тез бейімделуге тура келеді.
Кеңес қорытындысында қатысушылар мемлекеттік органдар мен бизнес арасындағы ашық диалогты жалғастыру маңызды екенін атап өтті. Себебі өзгеріс ауқымды — ал оның салдарын бірінші болып нарық сезінеді.
