Алматы облысында орналасқан Шарын мемлекеттік ұлттық табиғи паркі – еліміздің ең көрікті әрі ерекше қорғалатын табиғи аумақтарының бірі. Жалпы аумағы 127 050 гектарды құрайтын парк ЮНЕСКО-ның Халықаралық биосфералық резерваттар желісіне енген, деп хабарлайды DKNews.kz.
Ұлттық парк 2004 жылы экологиялық, ғылыми, тарихи және эстетикалық маңызы жоғары табиғи кешендерді сақтау мақсатында құрылды.
Миллиондаған жылдық тарихы бар шатқал
Шарын ұлттық паркінің басты символы – әйгілі Шарын шатқалы. Қызыл түсті жартастардан құралған бұл табиғи кешен өзінің ерекше пішінімен әлемге танымал.
Табиғаттың өзі қалыптастырған алып қамалдарға ұқсайтын шатқалдың жасы миллиондаған жылмен өлшенеді. Кей жерлердегі биіктігі 370 метрге дейін жететін жартастар Қазақстандағы ғана емес, әлемдегі ең әсерлі табиғи нысандардың қатарына жатады.
Мұз дәуірінен жеткен ерен тоғай
Шарын өңірінің тағы бір табиғи кереметі – Шарын ерен тоғайы.
Бұл – мұз басу дәуірінен бері сақталып келе жатқан сирек табиғи ескерткіштердің бірі. Өзен бойында табиғи жағдайда өсетін соғды ерені ағаштары мыңдаған жылдық тарихтың үнсіз куәсі саналады.
Жергілікті тұрғындар бұл ағаштарды «ерен» деп атайды. Әлемде өте сирек кездесетін бұл өсімдік түрінің табиғи таралған негізгі аймақтарының бірі дәл осы Шарын алқабы болып табылады.
Сирек жануарлар мекені
Ұлттық парк құрамындағы Қызыл Қарасай мен Үлкен Бұғыты учаскелері де ерекше табиғи байлыққа ие.
Бұл аумақтарда:
- Қарақұйрықтар мекендейді;
- Бүркіттер ұя салады;
- Ителгі кездеседі;
- Дуадақ сияқты сирек құстар тіршілік етеді.
Парк жануарлар дүниесінің алуан түрлілігімен ерекшеленеді. Мұнда:
- Сүтқоректілердің 34 түрі;
- Құстардың 246-ға жуық түрі;
- Бауырымен жорғалаушылардың 18 түрі;
- Қосмекенділердің 4 түрі тіршілік етеді.
Сонымен қатар Қазақстанның Қызыл кітабына енген қарақұйрық, Түркістан сілеусіні, сабаншы және Орта Азия кәмшаты сияқты сирек жануарлар да осы өңірді мекендейді.
Туристер үшін төрт бағыт ашылған
Табиғат аясында демалуды ұнататындар үшін парк аумағында жалпы ұзындығы 30,5 шақырым болатын арнайы туристік маршруттар ұйымдастырылған.
Олардың қатарында:
- Шарын ерен тоғайы бағыты;
- Шарын шатқалы – Қамалдар аңғары бағыты;
- Бейіттер мен қорғандар бағыты;
- Темірлік – Кіші шатқал бағыты бар.
Бұл бағыттар келушілерге өңірдің табиғи байлығы мен тарихи мұрасын жақыннан көруге мүмкіндік береді.
Бұл не үшін маңызды?
Шарын мемлекеттік ұлттық табиғи паркі – Қазақстанның биоалуантүрлілігін сақтаудағы маңызды аумақтардың бірі. Мұнда сирек кездесетін өсімдіктер мен жануарлар қорғалып қана қоймай, табиғи мұра келешек ұрпаққа жеткізіледі.
Шарынның көркем шатқалдары, көне ерен тоғайы және бай табиғаты оны Қазақстандағы ең танымал туристік бағыттардың біріне айналдырып отыр.
