ҚР Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрі Асқарбек Ертаевтың төрағалығымен өткен аппараттық кеңесте еңбек қатынастарын цифрландыру және азаматтардың шетелдегі еңбек құқықтарын қорғауға бағытталған жаңа бастамалар талқыланды, деп хабарлайды DKNews.kz.
Кеңесте жеке жұмыспен қамту агенттіктерінің қызметін цифрлық бақылау тетіктері мен еңбек нарығындағы заңбұзушылықтарды анықтауға арналған жасанды интеллект алгоритмдері таныстырылды.
Шетелде жұмыс іздейтін азаматтар үшін жаңа цифрлық жүйе іске қосылады
Көші-қон комитетінің төрағасы Елдар Күзенбаев жеке жұмыспен қамту агенттіктерінің цифрлық тізілімін құру жоспарымен таныстырды.
Бүгінде Қазақстанда шамамен 400 жеке жұмыспен қамту агенттігі жұмыс істейді. Мәжіліс мақұлдаған заң жобасы қабылданғаннан кейін уәкілетті орган олардың қызметіне мемлекеттік бақылау жүргізу құқығына ие болады.
Осы мақсатта QazETA экожүйесі негізінде арнайы цифрлық тізілім іске қосылмақ.
Агенттіктер туралы ақпарат ашық болады
Жаңа жүйе азаматтарға агенттіктер туралы толық ақпарат алуға мүмкіндік береді.
Тізілім арқылы:
- Агенттіктің заң талаптарына сәйкестігі тексеріледі
- Салық берешегінің бар-жоғы анықталады
- Сот шектеулері тексеріледі
- Азаматтарға сенімді агенттіктер туралы ашық ақпарат ұсынылады
«Жаңа модель азаматтың агенттікті таңдауынан бастап оның шетелде нақты жұмысқа орналасуы мен Қазақстанға оралуына дейінгі барлық үдерістің ашықтығын қамтамасыз етеді. Жеке жұмыспен қамту агенттіктерін тізілімге енгізу мемлекеттік дерекқорлар арқылы біліктілік талаптарына сәйкестігіне, салық берешегінің және сот шектеулерінің жоқтығына автоматты түрде тексерілгеннен кейін электрондық форматта жүзеге асырылады. Адал қызмет көрсететін агенттіктер туралы ақпарат тізілімнің ашық бөлігінде азаматтар үшін толық қолжетімді болады», – деді Елдар Күзенбаев.
Жасырын комиссияларға тосқауыл қойылады
Жаңа цифрлық модель бойынша жеке жұмыспен қамту агенттіктері азаматтармен келісімшарттарды тек платформа арқылы рәсімдеуге міндеттеледі.
Сонымен қатар жүйеде:
- Бос жұмыс орындарын мониторингтеу
- Шетелдік жұмыс берушілерді тексеру
- Агенттіктерді тәуекел деңгейі бойынша бағалау
- Құқық бұзушылықтарға жедел әрекет ету
мүмкіндіктері қарастырылады.
Бұл модельді әзірлеу кезінде Филиппин, Сингапур, Ұлыбритания және Австралия тәжірибесі зерттелген.
Еңбек шарттары автоматты түрде тексеріледі
Кеңесте Еңбек шарттарын есепке алудың бірыңғай жүйесін жаңғырту мәселесі де қаралды.
«Еңбек ресурстарын дамыту орталығы» АҚ ұсынған жаңа тетік еңбек шарттары туралы деректер мен міндетті зейнетақы жарналарының аударылуын нақты уақыт режимінде салыстыруға мүмкіндік береді.
Егер жұмыс беруші қызметкер туралы мәлімет енгізген кезде еңбек шартының тіркелмегені анықталса, жүйе декларацияны тапсыруға мүмкіндік бермейді.
«Конвертпен» жалақы беретіндерге жасанды интеллект бақылау жасайды
Жаңа жүйедегі ең маңызды жаңалықтардың бірі – жалақыны төмендетіп көрсету фактілерін анықтайтын жасанды интеллект алгоритмі.
Жасанды интеллект:
- Өңірлер бойынша медианалық жалақыны есептейді
- Мамандардың біліктілік деңгейін ескереді
- Нарықтағы орташа көрсеткіштерді талдайды
- Күдікті ауытқуларды автоматты түрде анықтайды
Егер жалақы эталондық көрсеткіштен 50 пайыздан астам төмен болса, жұмыс берушіге автоматты хабарлама жіберіледі.
Заңбұзушылықтар үшін қандай шаралар қолданылады?
Жұмыс беруші 60 күн ішінде түсініктеме бермеген жағдайда оған бірқатар шектеулер енгізілуі мүмкін.
Атап айтқанда:
- Жоғары тәуекел тобына енгізу
- Мемлекеттік субсидиялау бағдарламаларына қатысу мүмкіндігін шектеу
- Мемлекеттік сатып алулардағы жосықсыз жеткізушілер тізіліміне енгізу
сияқты шаралар қарастырылады.
Kaspi қосымшасымен интеграция жоспарланып отыр
Министрлік еңбек қатынастарын толық цифрландыруды жалғастыруда.
Алдағы кезеңде:
- Азаматтық-құқықтық шарттарды тіркеу
- Жалақы сақталмайтын әлеуметтік демалыстарды есепке алу
- Кәсіпорын таратылған кезде еңбек шарттарының тоқтатылуын тіркеу
жоспарланған.
Сонымен қатар жеке кәсіпкерлер үшін қызметтерді қолжетімді ету мақсатында Kaspi мобильді қосымшасымен интеграция жүргізілуде.
Бұл неге маңызды?
Жаңа цифрлық шешімдер еңбек нарығындағы көлеңкелі жұмыспен қамтуды азайтуға, азаматтардың еңбек құқықтарын қорғауға және жалақы төлеудің ашықтығын арттыруға бағытталған.
Сарапшылардың пікірінше, жасанды интеллект пен цифрлық бақылау құралдарын енгізу еңбек қатынастарын заңдастыруға, жұмыс берушілердің жауапкершілігін күшейтуге және азаматтардың әлеуметтік қорғалуын жақсартуға мүмкіндік береді.
