Астанада еліміздегі ең ірі әуесқой шахмат турнирі – III Senat Open 2026 ашық кубогының финалы өтті. Үш жылдың ішінде бұл жоба Қазақстандағы ең ауқымды зияткерлік жарыстардың біріне айналды. Биыл турнирге еліміздің барлық өңірінен 8 878 адам қатысып, өткен жылмен салыстырғанда қатысушылар саны шамамен үш есеге артты, деп хабарлайды DKNews.kz.
Финалдық кезеңнің ашылу рәсіміне Қазақстан Республикасы Парламенті Сенатының төрағасы Мәулен Әшімбаев пен Қазақстан шахмат федерациясының президенті Тимур Турлов қатысты.
Senat Open жалпыхалықтық шахмат қозғалысына айналды
Турнир Қазақстан Республикасы Парламенті Сенатының қолдауымен Қазақстан шахмат федерациясы ұйымдастырады. Жобаны өткізу бастамасын Сенат төрағасы Мәулен Әшімбаев көтеріп, оны Қазақстан шахмат федерациясының президенті Тимур Турлов қолдаған.
Аз ғана уақыт ішінде жоба әртүрлі мамандық иелері мен түрлі жастағы азаматтарды біріктірді. Турнирге Ішкі істер министрлігінің қызметкерлері, мемлекеттік қызметшілер, депутаттар, дәрігерлер, мұғалімдер, журналистер, ардагерлер және әуесқой шахматшылар қатысты.
Мәулен Әшімбаев шахматтың еліміздің зияткерлік әлеуетін дамытудағы маңызы артып келе жатқанын атап өтті.
«Президентіміз Қасым-Жомарт Кемелұлы Тоқаев Қазақстанның зияткерлік әлеуетін дамытуға үнемі баса мән беріп келеді. Бұл ретте шахматтың маңызы зор. "Senat Open" турнирі осы бағыттағы бастамаларды, жалпы шахматты кеңінен насихаттау үшін қолға алынды. Үш жыл ішінде сайыс айтарлықтай қалыптасып үлгерді. Биыл алғаш рет жарыс 1/8 финалдан бастап, бүгінгі шешуші бәсекеге дейін толық төрт кезең бойынша ұйымдастырылды. Солтүстік, Оңтүстік, Орталық, Шығыс және Батыс аймақтарда өткен бес жартылай финал еліміздің барлық өңірін қамтыды. Бүгінде бұл турнир жалпыұлттық қозғалысқа айналды деп айтуға толық негіз бар. Шахмат тақтасында кездейсоқ жеңіс болмайды. Мұнда стратегиялық ойлау, табандылық және бірнеше жүрісті алдын ала есептей білу шешуші рөл атқарады. Дәл осындай қасиеттер қазіргі таңда қоғамның барлық саласында қажет екені белгілі. Сондықтан бүгінгі "Senat Open 2026" турнирі елімізде шахмат қозғалысын одан әрі дамыту жолындағы маңызды оқиға болады деп сенемін».
Тимур Турлов: Senat Open шын мәнінде халықтық турнирге айналды
Қазақстан шахмат федерациясының президенті Тимур Турлов турнирдің танымалдығы жыл сайын тұрақты түрде өсіп келе жатқанын айтты.
«"Senat Open" турнирінің тарихы небәрі үш жылды құрағанымен, ол Қазақстанның біртұтас шахмат экожүйесінде өзіндік орны бар беделді додаға айналды. Жыл өткен сайын сайысқа қатысушылар саны тұрақты түрде артып келеді. Бұл – ешбір әсірелеусіз айтқанда, жарыстың шын мәнінде халықтық турнирге айналғанының ең айқын көрсеткіші. Биыл жарысқа 8 мыңнан астам адам қатысты. Турнирдің мұндай жетістігі кездейсоқ емес. Бұл – Мемлекет басшысының тапсырмасымен шахматты дамыту бағытында атқарылып жатқан жүйелі жұмыстың нәтижесі».
Егер 2024 жылы турнирге 2 мыңнан астам адам қатысса, 2025 жылы олардың саны шамамен 3 мыңға жеткен болатын. Ал биыл жарысқа 8 878 шахматшы қатысты.
Senat Open 2026 қалай өтті?
Биыл турнир алғаш рет төрт толық кезең бойынша ұйымдастырылды:
- 1/8 финал;
- ширек финал;
- Солтүстік, Оңтүстік, Орталық, Шығыс және Батыс аймақтарындағы бес жартылай финал;
- Астанада өткен финал.
Барлық кезеңде 9 турдан тұратын швейцариялық жүйе қолданылды. Ойындар рапид форматында 10+5 уақыт бақылауымен өтті (әр ойыншыға 10 минут және әр жүріске 5 секунд қосылды).
Жарысқа 2026 жылғы 1 қаңтардағы жағдай бойынша классикалық шахмат, рапид және блиц бойынша Эло рейтингі 2000 ұпайдан төмен шахматшылар қатысты.
Финалға әр жартылай финалдан 53 үздік ойыншы жолдама алды. Сонымен қатар Парламент депутаттары, республикалық қоғамдық кеңестердің мүшелері мен мемлекет қайраткерлері қатысты.
Senat Open 2026 бас кубогын кім жеңіп алды?
Турнирдің бас кубогын Ақмола облысының командасы жеңіп алды.
Жалпыкомандалық есеп:
- Ақмола облысы;
- Астана қаласы;
- Жамбыл облысы.
Жеке санаттар бойынша жеңімпаздар
Ардагерлер
- Виктор Журавлев (Астана)
- Маратбек Қожамбердиев (Астана)
- Нұрболат Қадырғалиев (Батыс Қазақстан облысы)
Әйелдер
- Айжан Асанова (Астана)
- Сәуле Алдамжарова (Қостанай облысы)
- Аружан Шәукен (Шымкент)
Депутаттар
- Нұржан Тлепов (Жамбыл облысы)
- Ерлан Хасенов (Ақмола облысы)
- Мереке Жүсіпов (Ақмола облысы)
Мемлекеттік қызметшілер
- Жандос Қабдулин (Абай облысы)
- Арман Оспанов (Астана)
- Бауыржан Кенжалин (Астана)
Қоғамдық кеңестер
- Әділжан Мұқанов (Астана)
- Андарбек Салихов (Батыс Қазақстан облысы)
- Досбол Келденбек (Ақмола облысы)
БАҚ өкілдері
- Григорий Федоров (Алматы)
- Асылхан Алжанов (Қостанай облысы)
- Виталий Овчинников (Жетісу облысы)
Денсаулық сақтау саласы
- Димаш Кәрібаев (Қарағанды облысы)
- Тимур Рахимжанов (Қарағанды облысы)
- Ербол Дүсебаев (Алматы)
Ғылым және білім
- Абылайхан Тастанбек (Түркістан облысы)
- Владимир Игонин (Шығыс Қазақстан облысы)
- Әділхан Қожабеков (Ұлытау облысы)
Құқық қорғау органдары
- Арман Әубәкіров (Павлодар облысы)
- Бақдәулет Заурбек (Батыс Қазақстан облысы)
- Нажмиден Қақышев (Павлодар облысы)
Мәдениет және өнер
- Александр Шевченко (Шығыс Қазақстан облысы)
- Долкунжан Розиев (Алматы облысы)
- Нариман Жаманбалинов (Павлодар облысы)
Өңірлердің үздік командаларына 20 кіші кубок табысталды
Турнир қорытындысы бойынша еліміздің үздік өңірлік командаларына 20 кіші кубок тапсырылды.
Жүлдегерлер:
- Түркістан облысы – Қазығұрт ауданы;
- Жамбыл облысы – Тараз;
- Қызылорда облысы – Қызылорда;
- Шымкент – «Ғылым және білім»;
- Абай облысы – Семей;
- Ұлытау облысы – Сәтбаев;
- Астана – ардагерлер құрамасы;
- Қарағанды облысы – Қарағанды;
- Ақмола облысы – Көкшетау;
- Солтүстік Қазақстан облысы – Петропавл;
- Павлодар облысы – Екібастұз;
- Қостанай облысы – Қостанай;
- Батыс Қазақстан облысы – Орал;
- Атырау облысы – Атырау;
- Ақтөбе облысы – Темір ауданы;
- Маңғыстау облысы – Ақтау;
- Жетісу облысы – Талдықорған;
- Алматы қаласы – ардагерлер құрамасы;
- Шығыс Қазақстан облысы – Өскемен;
- Алматы облысы – Талғар ауданы.
Senat Open неліктен маңызды?
Үш жылдың ішінде Senat Open жаңа бастамадан Қазақстандағы ең ірі әуесқой шахмат турниріне айналды. Қатысушылар санының 9 мыңға жуықтауы шахматтың елімізде бұқаралық зияткерлік қозғалысқа айналып келе жатқанын көрсетеді. Мұндай жарыстар стратегиялық ойлауды дамытуға, шахмат мәдениетін кеңінен насихаттауға және елімізде интеллектуалдық спорттың жаңа дәстүрін қалыптастыруға ықпал етеді.
