Соңғы бірнеше жылда демалыс құны айтарлықтай қымбаттады. Тұру, тамақтану, ойын-сауық, жабдықтарды жалға алу және қосымша қызметтер сияқты демалыстың барлық құрамдас бөліктерінің бағасы өсіп жатыр. Егер бұрын турист сапардың өзіне қаншаға айналатынын шамамен болжай алса, бүгінде қорытынды сома көп жағдайда бастапқы бюджеттен айтарлықтай асып түседі.
Бұл әсіресе отбасылық демалыс кезінде қатты сезіледі. Тұру құнына біртіндеп таңғы, түскі астар, сусындар, балаларға арналған ойын-сауық, спорттық жабдықты жалға алу, бассейндерге, SPA-ға бару және басқа да бір қарағанда елеусіз көрінетін көптеген шығындар қосылады. Нәтижесінде, тіпті қысқа мерзімді уик-энд те ойлағаннан әлдеқайда қымбатқа түсуі мүмкін.
Дәл осы себептен бүкіл әлемде All Inclusive форматы барған сайын танымал болып келеді — бұл негізгі шығындар бір тарифке біріктірілетін үлгі. Тұрақты қосымша төлемдер жасаудың орнына, турист демалыс құнын алдын ала біледі және көптеген қызмет түрін қосымша ақысыз пайдалана алады.
Бастапқыда бұл үлгі теңіз курорттарында пайда болғанымен, бүгінде оны таулы, қала сыртындағы және отбасылық демалыс орындары белсенді түрде енгізіп жатыр. Мұның себебі қарапайым: саяхатшылар тек орналасу үшін ғана емес, сонымен қатар жайлылық, шығындардың нақты жоспарлануы және демалыс кезінде әмиянды жиі ашу қажеттілігінің болмауы үшін де ақша жұмсауға ниетті.
Бүгінгі таңда Skift зерттеуінің мәліметтері бойынша:
• Саяхатшылардың 87%-ы All Inclusive жүйесі бойынша демалып көрген немесе осындай нұсқаны қарастырады;
• 60%-ы бүгінде бес жыл бұрынғымен салыстырғанда All Inclusive форматын таңдауға әлдеқайда бейім екендіктерін мәлімдеген.
Мұның басты себебі — бекітілген бюджет шеңберінде барынша көп әсер алуға деген ұмтылыс.
Сауалнама мәліметтері бір маңызды жайтты нақты көрсетеді: саяхатшы «бәрі қосылған» жүйесіндегі қонақүйде бір рет болғаннан кейін, болашақта сол жерде қайта демалу ықтималдығы жоғары болады. Бұған дейін «бәрі қосылған» жүйесіндегі қонақүйге тоқтағандардың 84%-ы — оның тұрақты қонақтары. Оның үстіне, тұтынушылардың 45%-ы «бәрі қосылған» жүйесі бойынша жұмыс істейтін қонақүйлерде кем дегенде төрт немесе бес рет тоқтаған. Яғни, клиенттер бұл санаттың өз саяхат стиліне сәйкес келетінін түсінген бойда, оған қайта оралу ықтималдығы айтарлықтай жоғарылайды.
Жаңа зерттеу де All Inclusive форматына әсіресе жас саяхатшылар тарапынан сұраныс жоғары екенін көрсетті.
Мәселен, «Z буыны» өкілдерінің 42%-ы және «миллениалдардың» 33%-ы соңғы бір жыл ішінде «бәрі қосылған» жүйесі қолданылатын курорттарда демалғандарын мәлімдеді. Бұл көрсеткіш аға буын өкілдерімен салыстырғанда айтарлықтай жоғары.
Бұл ретте All Inclusive жүйесі бойынша демалуды ешқашан қарастырмағандардың үлесі дәл осы жастар арасында айтарлықтай аз болып шықты: бұл көрсеткіш «Z буыны» арасында небәрі 7%-ды, ал «миллениалдар» арасында 9%-ды құрады. Бұл деректер «бәрі қосылған» тұжырымдамасының дәл осы жас туристер тарапынан үлкен қолдау тауып отырғанын дәлелдейді. Салыстырмалы түрде алсақ: «беби-бумер» буынының өкілдері арасында респонденттердің 16%-ы, ал 75 жастан асқан адамдар арасында 25%-ы мұндай нұсқаны ешқашан қарастырмаған.
«Х буыны» өкілдері кіші және үлкен жас топтарының арасында аралық позицияда тұрғанымен, өздерінің таңдаулары бойынша жас саяхатшыларға жақынырақ болды.
Зерттеушілер бұл таңдаудың өзгеруіне жастардың саяхат бюджетін барынша тиімді пайдалануға деген ұмтылысын негізгі себептердің бірі ретінде атайды. Мәселен, «миллениалдардың» 75%-ы және «Z буыны» өкілдерінің 68%-ы All Inclusive жүйесіндегі курорттар сапардың бөлек элементтерін өз бетінше жоспарлауға қарағанда, баға мен сапаның ең оңтайлы арақатынасын қамтамасыз етеді деген тұжырыммен келісті. Салыстыру үшін айтсақ: орташа көрсеткіші бойынша бұл пікірді сауалнамаға қатысушылардың 66%-ы құптаған.
Әлемдік тәжірибе
All Inclusive форматы тек Түркия немесе Мысырдың жағажай курорттарымен ғана байланыстырылатын уақыт артта қалды.
Бүгінде бұл жүйені:
• Австрия мен Швейцарияның тау курорттары;
• Club Med отбасылық курорттары;
• Францияның көптеген Альпі курорттары;
• Еуропа мен Солтүстік Американың қала сыртындағы демалыс орындары белсенді түрде қолданып жатыр.
Бұл ретте пакеттік ұсыныс тек тамақтанумен ғана шектелмейді. Оған көп жағдайда мыналар енгізіледі:
• тұру;
• мейрамханалар мен сусындар;
• аспалы жолдар немесе көтергіштер;
• спорттық белсенділіктер;
• бассейндер мен SPA;
• балалар клубтары;
• кешкі бағдарламалар;
• жабдықтарды жалға алу;
• экскурсиялар мен ойын-сауықтар.
Жалпы алғанда, заманауи All Inclusive қарапайым қонақүй тарифінен демалыстың толыққанды экожүйесіне айналды.
Әлемдік тәжірибенің Қазақстанда қолданылуы
Осы үдерістер аясында мұндай тұжырымдаманың ҚР-да да белсенді дами бастауы заңды құбылыс. Бұған ең айқын мысалдардың бірі — «бәрі қосылған» жеке тарифтерін ұсынған Oi-Qaragai тау курорты. Іс жүзінде, бұл – тұруды, тамақтануды және курорт инфрақұрылымының басым бөлігін бірегей құнға біріктіре отырып, пакеттік демалыстың үздік әлемдік тәжірибелерін қазақстандық нарыққа көшіруге әрекет жасау.
Жалпы Қазақстан курорттарында All Inclusive жүйесі бұған дейін болған, бірақ көбіне классикалық жағажай қонақүйлерінде ғана қолданылатын. Ал Қазақстанның демалыс базалары мен қала сыртындағы курорттарында бұл тәжірибе ерекше болып саналады. Мұндай демалыс қолайлылық пен тиімділіктен бөлек, қолжетімділікті де арттыра түседі.
Oi-Qaragai ұсынған «Бәрі қосылған Стандарт» пакетіне мыналар кіреді:
• таңдалған санаттағы бөлмелерде тұру;
• таңғы ас (швед үстелі);
• кешкі ас (сет-мәзір);
• белсенді демалыстың кешенді бағдарламасы — таза ауада уақыт өткізу (садақ ату, атпен серуендеу, аспалы жолға арналған серуендеу билеттері, арқан саябағы);
• «Угуша» балалар клубы — кішкентай қонақтарға кәсіби күтім жасау;
• СПА-процедураларға 15% жеңілдік (қоса берілген тізімге сәйкес).
Сондай-ақ, артықшылықтардың кеңейтілген спектрін ұсынатын «Бәрі қосылған Премиум» пакеті де қарастырылған.
Бұл шынымен тиімдірек пе?
Ең қызықты мәселе — үнемдеу.
Бірыңғай әмбебап көрсеткіш жоқ, өйткені бәрі адамның инфрақұрылымды қаншалықты белсенді пайдаланатынына байланысты.
Дегенмен, салыстырмалы есептеулердің көпшілігі ұқсас үрдісті көрсетеді.
Егер турист курорт аумағында тамақтануды, бассейнді және ойын-сауықтарды пайдалануды, сусындар алуды, бүкіл отбасымен демалуды жоспарлайтын болса, онда кешенді тариф әдетте дәл сондай қызметтерді бөлек сатып алғанға қарағанда 15%-30%-ға тиімдірек болып шығады (халықаралық компания есебінен алынған мысал). Сонымен қатар, әдеттегі демалыс кезінде бюджетті шамамен тағы 15%–25%-ға арттыруы мүмкін жоспарланбаған шығындар іс жүзінде жойылады.
Дәл осы себептен бүгінде әлемдік ірі желілер нақты осы пакеттік ұсыныстарға басымдық беріп отыр: турист бөлек бөлме ғана емес, бекітілген құны бар демалыстың дайын сценарийін алады.
Жалпы алғанда, «бәрі қосылған» тарифтерінің танымалдылығының артуы — тұтынушылық таңдау өзгерісінің көрсеткіші. Саяхатшылар тек орналасу үшін ғана емес, сонымен бірге жайлылық, шығындардың ашықтығы және белсенді демалыс бағдарламасы үшін де төлеуге дайын. Егер осыдан бірнеше жыл бұрын мұндай формат негізінен шетелдік курорттармен байланыстырылса, бүгінде ол демалысты ұйымдастырудың жаңа тәсілін ұсына отырып, қазақстандық нарықтан да біртіндеп өз орнын табуда.
