Қазақстанда 1 шілдеден бастап күшіне енген жаңа Конституция тек мемлекеттік басқару жүйесіне ғана емес, білім беру саласына да маңызды өзгерістер әкелді, деп хабарлайды DKNews.kz.
Егер бұған дейін білім беру мәселелері негізінен салалық заңдар арқылы реттелсе, енді оқушылардың негізгі құқықтары мен сапалы білімге қатысты маңызды кепілдіктер елдің ең жоғары құқықтық құжатында тікелей бекітілді.
Бұл нені білдіреді? Ең алдымен, мемлекет білімді жай ғана әлеуметтік қызмет емес, елдің болашағын айқындайтын стратегиялық құндылық ретінде қарастырады.
Білім – ел дамуының басты капиталы
Жаңа Конституцияның Кіріспесінде алғаш рет адами капиталды дамыту, білім беру, ғылым және инновациялар Қазақстанның ұзақ мерзімді дамуының негізгі басымдықтарының бірі ретінде белгіленді.
Бұл – білім саласына бөлінетін назардың жаңа деңгейге көтерілгенінің белгісі. Себебі қазіргі әлемде елдің бәсекеге қабілеттілігі ең алдымен табиғи ресурстармен емес, білімді әрі кәсіби азаматтарымен өлшенеді.
Әр балаға тең мүмкіндік
Конституцияның 33-бабына сәйкес әрбір азаматқа мемлекеттік оқу орындарында орта білімді тегін алу құқығына кепілдік беріледі.
Алайда жаңа өзгерістер мұнымен ғана шектелмейді.
Осы баптың 4-тармағында мемлекет барлық білім беру ұйымдары үшін, олардың меншік нысанына қарамастан, бірыңғай жалпыға міндетті білім беру стандарттарын белгілейтіні нақты көрсетілген.
Яғни мемлекеттік мектеп болсын, жекеменшік мектеп болсын – барлығы бірдей сапа талаптарына сәйкес жұмыс істеуге міндетті.
Бұл балалардың тұрғылықты жеріне немесе отбасының әлеуметтік жағдайына қарамастан сапалы білімге тең қолжетімділігін қамтамасыз етуге бағытталған маңызды қадам саналады.
Мектеп бағдарламасында жаңа пәндер пайда болады
Конституциялық өзгерістер оқушылардың күнделікті оқу процесіне де әсер етеді.
Жаңа оқу жылынан бастап мектептерде құқықтық сауаттылықты күшейтуге бағытталған жаңа пәндер енгізіледі.
Атап айтқанда:
- 5–7-сынып оқушылары «Конституция негіздері» пәнін оқиды;
- 8–11-сыныптарда «Заң мен тәртіп» курсы енгізіледі;
- «Құқық негіздері» пәнінің мазмұны жаңартылады;
- бастауыш сыныптарға арналған «Конституция әлеміне саяхат» атты иллюстрациялық оқу құралы әзірленді.
Бұл өзгерістердің мақсаты – балалардың заңдарды жаттап алуы емес, өз құқықтары мен міндеттерін түсінетін, заңды құрметтейтін азамат тәрбиелеу.
Конституция туралы алғашқы үлкен сабақ
Жаңа мемлекеттік құндылықтарды түсіндіру жұмыстары мектептерде басталып та кетті.
25 мамыр күні еліміздің барлық мектептерінде «Заң мен тәртіп – Конституция құндылықтарының негізі» тақырыбында бірыңғай сынып сағаты өтті.
Бұл іс-шараға бір мезетте 3,9 миллионнан астам қазақстандық оқушы қатысты.
Осындай ауқымды сабақ арқылы оқушылар жаңа Конституцияның негізгі қағидаларымен танысып, заң үстемдігі, азаматтық жауапкершілік және қоғамдық тәртіп туралы түсініктерін кеңейтті.
Тек құқықты білу емес, жауапты азамат болу
Бүгінде мектептегі құқықтық білім тек заң нормаларын оқытумен шектелмейді. Негізгі мақсат – заңға құрметпен қарайтын, өз әрекетіне жауап бере алатын әрі қоғам өміріне белсенді қатысатын азамат қалыптастыру.
Сондықтан жаңартылған білім беру бағдарламалары балалардың құқықтық мәдениетін дамытуға, азаматтық ұстанымын нығайтуға және қоғамдық жауапкершілігін арттыруға бағытталған.
Бұл тұрғыда «Заң мен Тәртіп» қағидаты жаңа білім беру саясатының өзегіне айналып отыр.
Болашаққа бағытталған өзгеріс
Конституциялық реформалар білім беру жүйесін жаңартумен қатар, елдің болашақ моделін де айқындайды.
Білімге тең қолжетімділік, сапаның бірыңғай стандарттары, құқықтық сауаттылықтың артуы және азаматтық жауапкершіліктің күшеюі – мұның бәрі Әділетті Қазақстанды құруға бағытталған ұзақ мерзімді өзгерістердің маңызды бөлігі.
Өйткені заңды құрметтейтін, білімге ұмтылатын және ел тағдырына бейжай қарамайтын ұрпақ қана Қазақстанның тұрақты әрі табысты дамуының басты кепілі бола алады.
