Кіріспе оқырманның назарын бірден аударатын цифрдан басталуы мүмкін: Қазақстанның болжамды көмірсутек қоры енді 76 млрд тоннаға бағаланып отыр.
Бұл жай ғана жаңартылған статистика емес. Сарапшылардың пікірінше, ресурстық базаны қайта бағалау елдің инвестициялық тартымдылығына, жаңа кен орындарын игеруге және мұнай-газ саласының ұзақмерзімді дамуына тікелей әсер етеді, деп хабарлайды DKNews.kz.
Энергетика министрлігі Президент жанындағы Орталық коммуникациялар қызметінде өткен брифингте геологиялық барлау, мұнай-газ өндірісі, көмір өнеркәсібі және әлеуметтік инвестициялар бойынша соңғы нәтижелерді таныстырды.
Геологиялық барлау Қазақстанның жаңа мүмкіндіктерін ашып жатыр
Қазір елімізде жер қойнауын пайдалануға арналған 317 мемлекеттік келісімшарт қолданыста. Оның 138-і геологиялық зерттеудің толық циклін қамтиды. Бұл тек бар кен орындарын пайдалану емес, болашақ қорларды анықтауға бағытталған жүйелі жұмыс.
Жобаларды іске асыруға 215 инвестор қатысып жатыр. Келісімшарттардың негізгі бөлігі дәстүрлі мұнайлы өңірлер — Атырау, Маңғыстау және Ақтөбе облыстарында шоғырланған. Сонымен бірге Қызылорда облысында және Каспий теңізінің қазақстандық секторында да белсенді жұмыстар жалғасуда.
Қазақстанның мұнай әлеуеті қайта есептелді
Министрлік жүргізген ауқымды қайта бағалау нәтижесінде Қазақстанның болжамды көмірсутек ресурстары 76 млрд тоннаға дейін ұлғайды.
Бұл көрсеткіш жаңа цифрлық модельдер мен шөгінді бассейндерді бағалаудың заманауи алгоритмдерін қолданудың нәтижесі болды.
Ең үлкен әлеует мына өңірлерде сақталып отыр:
- Прикаспий бассейні;
- Үстірт-Бозашы өңірі;
- Оңтүстік Торғай ойпаты.
Бұл бағыттар алдағы жылдары халықаралық инвесторлардың негізгі назарында болуы ықтимал.
Әлеуметтік міндеттемелерге миллиардтаған теңге бөлінді
Энергетика министрлігі инвесторлардың әлеуметтік жауапкершілігіне ерекше назар аударып отырғанын мәлімдеді.
Қазақстандағы ірі жер қойнауын пайдаланушылар — «Теңізшевройл», «Қарашығанақ Петролиум Оперейтинг» және «Норт Каспиан Оперейтинг Компани» — өңірлердегі әлеуметтік жобаларды тұрақты қаржыландыруды жалғастырып келеді.
2025 жылы және 2026 жылдың алғашқы тоқсанында өндірістік компаниялар Батыс Қазақстан өңірлерінің әлеуметтік дамуына 59 млрд теңге бөлген.
Сонымен қатар:
- қазақстандық мамандарды даярлау;
- олардың біліктілігін арттыру;
- ғылыми-зерттеу және тәжірибелік-конструкторлық жұмыстарды жүргізуге
32 млрд теңгеден астам қаржы бағытталған.
Шетелдік инвесторларға жаңа мүмкіндіктер ұсынылды
Әлемдік энергетика нарығындағы өзгерістер жағдайында Қазақстан геологиялық барлауға жаңа инвестициялар тартуға басымдық беріп отыр.
Осы мақсатта заңнамаға енгізілген түзетулер жер қойнауын пайдалану саласындағы талаптардың ашықтығын арттыруға және инвесторлар үшін қолайлы жағдай қалыптастыруға бағытталған.
Министрлік бұл өзгерістер Қазақстанның геология саласының халықаралық бәсекеге қабілеттілігін күшейтеді деп есептейді.
Қазақстандық өнімнің үлесін арттыру көзделіп отыр
Ведомство үшін маңызды бағыттардың бірі — мұнай-газ жобаларындағы елішілік құндылықты арттыру.
Осы мақсатта ірі мұнай-газ операторларымен бірлесіп бесжылдық жоспарлар жүзеге асырылып жатыр. Бағдарламаның негізгі міндеттері:
- жергілікті жеткізушілердің үлесін көбейту;
- отандық сервистік компанияларды қолдау;
- мұнай-газ қызметтерін технологиялық тұрғыдан оқшаулау.
Бұл қадамдар Қазақстанда өндірілетін өнім мен көрсетілетін қызметтердің экономикалық тиімділігін арттыруға мүмкіндік береді.
Көмір саласына да ірі инвестициялар келіп жатыр
Инвестициялық белсенділік тек мұнай-газ секторымен шектелмейді.
Өткен жылы көмір өнеркәсібіне тартылған расталған инвестиция көлемі 692 млрд теңгеге жетті.
Бұл қаражат:
- көмір өндіру көлемін тұрақты ұстауға;
- өндірісті жаңғыртуға;
- халық пен кәсіпорындарды көмірмен үздіксіз қамтамасыз етуге бағытталған.
Министрлік қандай мақсат қойып отыр?
Брифинг қорытындысында энергетика вице-министрі Ерлан Ақбаров саланың алдағы негізгі бағытын атап өтті.
«Министрліктің стратегиялық міндеті – геологиялық барлауды дамыту, қолданыстағы кен орындарын тиімді игеру, заманауи технологияларды енгізу және ірі мұнай-газ жобаларын іске асыруға отандық кәсіпорындардың қатысуын кеңейту арқылы саланың тұрақты дамуын қамтамасыз ету».
Министрлік ұсынған мәліметтерге қарағанда, Қазақстан алдағы жылдары табиғи ресурстарды тек өндіруге емес, оларды ғылыми негізде зерттеуге, жаңа қорларды анықтауға және ұлттық экономиканың ішінде қосылған құнды арттыруға басымдық бермек.
Егер бұл жоспарлар толық жүзеге асса, елдің энергетикалық қауіпсіздігі күшейіп қана қоймай, Қазақстан халықаралық энергетика нарығындағы стратегиялық позициясын одан әрі нығайта түсуі мүмкін.
