Қазақстанда мемлекеттік рәміздерді пайдалану тәртібі жаңартылды.
Енді Мемлекеттік Туды балконға ілуге ресми түрде рұқсат берілді, спортшылар оны өз киімдері мен жабдықтарында пайдалана алады, ал заңнамада бұрыннан қолданылып келген "Гимн" атауының орнына "Әнұран" термині енгізілді, деп хабарлайды DKNews.kz.
Бұл өзгерістерді Мәдениет және ақпарат министрлігі мемлекеттік рәміздерді пайдалану қағидаларын жетілдіру мақсатында қабылдады. Жаңартылған талаптар азаматтар, ұйымдар және кәсіпкерлер үшін түсінікті әрі бірыңғай ережелерді қалыптастыруға бағытталған.
Балконға Ту ілу енді нақты реттелді
Соңғы жылдары көпшілік арасында "балконға Мемлекеттік Туды ілуге бола ма?" деген сұрақ жиі қойылып жүрді.
Жаңа өзгерістер осы мәселеге нақты жауап береді. Енді жеке және заңды тұлғалар Мемлекеттік Туды ғимараттарға, оның ішінде балкондарға да 45 градус бұрышпен орналастыра алады.
Негізі бұл мүмкіндік заңнамада 2020 жылдан бері болғанымен, оны балконға орналастыру тәртібі алғаш рет нақты жазылып отыр.
Жеке үйдегі Туға қойылатын талаптар қандай?
Жаңартылған қағидаларда Мемлекеттік Туды жеке тұрғын үйлерде орналастыру тәртібі де нақтыланды.
Ең басты талаптар:
- Ту жерден кемінде 3 метр биіктікте орналасуы тиіс;
- Түнгі жарықтандыру міндеті алынып тасталды;
- Егер ғимараттың сәулеттік немесе техникалық ерекшеліктері Туды қасбетке ілуге мүмкіндік бермесе, оны ауладағы жеке ту тұғырына (флагштокқа) орнатуға болады.
Сонымен қатар Мемлекеттік Ту ешқашан жерге, еденге, суға немесе басқа заттардың бетіне тимеуі керек. Егер Ту тік орналастырылса, ұлттық өрнек матаның жоғарғы жағында орналасуға тиіс.
Қандай жағдайда Туды пайдалануға болады?
Жаңа қағидалар Мемлекеттік Туды мәдени, спорттық, қоғамдық және өзге де іс-шараларда пайдалануға мүмкіндік береді. Бірақ бір маңызды шарт сақталуы қажет — мұндай пайдалану коммерциялық мақсатты көздемеуі тиіс.
Сондай-ақ заң талаптары толық сақталған жағдайда Мемлекеттік Туды көлік салонында орналастыруға да рұқсат берілген.
Спортшылар үшін маңызды жаңалық
Жаңартылған құжаттағы ең елеулі өзгерістердің бірі — спорттық киімдерге қатысты.
Бұған дейін спортшылардың формасында тек Мемлекеттік Елтаңбаның бейнесін қолдануға рұқсат етілген болатын. Енді бұл мүмкіндік Мемлекеттік Тудың бейнесіне де берілді.
Бұл норма футболкаларға, спорттық костюмдерге, бейсболкаларға, кепкаларға және спортшылар пайдаланатын басқа да спорттық жабдықтарға қатысты қолданылады.
Нені жасауға болмайды?
Қағидалар мемлекеттік рәміздердің мәртебесін қорғауға бағытталған бірқатар шектеулерді де сақтап қалды.
Атап айтқанда:
- өңі кеткен, жыртылған немесе бүлінген Туды пайдалануға болмайды;
- Мемлекеттік Туды жарнамалық мақсатта қолдануға тыйым салынады;
- оны киім-кешекке (спорттық киімнен басқа), төсек-орынға, пердеге, дастарқанға, төсенішке және тұрмыстық бұйымдарға орналастыруға рұқсат етілмейді;
- Туды әдейі бүлдіруге, өртеуге, жыртуға, жерге тастауға немесе мемлекеттік рәміз ретіндегі қадір-қасиетіне нұқсан келтіретін кез келген әрекетке жол берілмейді.
Сонымен бірге Мемлекеттік Ту міндетті түрде ұлттық стандартқа толық сәйкес болуы тиіс.
"Гимн" емес, "Әнұран"
Құжаттағы тағы бір маңызды өзгеріс — терминологияның біріздендірілуі.
Енді нормативтік құқықтық актілерде бұрын қолданылып келген "Гимн" атауының орнына ресми түрде "Әнұран" термині пайдаланылады.
Бұл өзгеріс мемлекеттік рәміздерге қатысты құжаттардың барлығында бірыңғай атауды қолдануға мүмкіндік береді.
Неліктен бұл өзгерістер маңызды?
Мемлекеттік рәміздер — ел тәуелсіздігі мен ұлттық бірегейліктің басты белгілерінің бірі. Сондықтан жаңа қағидалар азаматтардың Мемлекеттік Туды пайдалануына қосымша мүмкіндік беріп қана қоймай, оның мәртебесін сақтау талаптарын да нақтылай түсті.
Бір жағынан, қазақстандықтар енді Туды өз үйлерінде, балкондарында немесе спорттық жарыстарда заң талаптарына сай еркін пайдалана алады. Екінші жағынан, мемлекеттік рәміздерді орынсыз немесе коммерциялық мақсатта қолдануға қатысты шектеулер бұрынғыдан да айқын белгіленді.
Осылайша жаңартылған қағидалар мемлекеттік рәміздерді қолданудың бірыңғай стандартын қалыптастырып, қоғамдағы құрмет мәдениетін нығайтуға бағытталған.
