Қазақстанда жанармай сату толық цифрлық форматқа көшіп жатыр

9 мыңнан астам электрондық келісімшарт, 6 млн тоннадан астам өнім және қағазсыз жүйе — мұнай өнімдері нарығында жаңа кезең басталды, деп хабарлайды DKNews.kz.

Қазақстанда мұнай өнімдерін өткізу жүйесі түбегейлі өзгеріп келеді. Бұрын көп уақыт алатын құжат рәсімдеу, келісімшарт жасау және жанармай жеткізуге қатысты процестер енді цифрлық форматқа көшуде. Бұл бизнестің уақытын үнемдеп қана қоймай, бүкіл нарықтың ашықтығын арттыруға мүмкіндік береді.

Энергетика министрлігі жүргізіп жатқан цифрлық трансформация аясында «ҚазМұнайГаз» ұлттық компаниясы мұнай өнімдерін өткізу саласына жаңа цифрлық шешімдерді кезең-кезеңімен енгізіп жатыр. Негізгі жаңашылдықтардың бірі – Келісімшарттық құжат айналымы жүйесі (КҚАЖ).

Барлық процесс енді онлайн

Бүгінде компаниялар КҚАЖ арқылы мұнай өнімдерін сатып алуға өтінім бере алады, келісімшарттарды электрондық цифрлық қолтаңбамен рәсімдейді, жанармай алуға қажетті құжаттарды онлайн алады және барлық операциялардың тарихын бір жүйеде бақылайды.

Бұл қағаз құжат айналымын айтарлықтай қысқартып, келісімдерді рәсімдеу уақытын бірнеше есе жеделдеткен.

Жүйе іске қосылғаннан бері 6 миллион тоннадан астам мұнай өнімін жеткізуге арналған 9 мыңнан астам электрондық келісімшарт жасалған. Бұл цифрлық платформаның нарық қатысушылары арасында кеңінен қолданылып жатқанын көрсетеді.

Жанармайды бөлу бұрынғыдан да ашық болады

Қазір жобаның келесі маңызды кезеңі жүзеге асырылып жатыр. Ол – мұнай өнімдерін цифрлық бөлу тетігін енгізу.

Жаңа модель бойынша шешімдер автожанармай құю станцияларындағы және басқа өткізу арналары арқылы жанармайдың нақты сатылуы туралы объективті деректерге сүйене отырып қабылданады. Бұл өнімді бөлудегі ашықтықты күшейтіп, адами фактордың ықпалын азайтады.

Осы мақсатта КҚАЖ Қазақстан Республикасы Мемлекеттік кірістер комитетінің ақпараттық жүйелерімен интеграцияланып жатыр.

Мұндай интеграция:

• ресурстарды бөлудің ашықтығын арттырады;
• жеткізілімдерді тиімді басқаруға мүмкіндік береді;
• субъективті шешімдердің ықпалын төмендетеді.

Салыққа қатысты құжаттар да электронды рәсімделеді

Жүйеде тағы бір маңызды мүмкіндік іске қосылды. Енді пайдаланушылар салықтық құпияны құрайтын мәліметтерді ұсынуға келісімді де электрондық форматта рәсімдей алады.

Бұл контрагенттерге салық заңнамасының талаптарына сәйкес барлық қажетті ақпаратты қашықтан тапсыруға мүмкіндік береді және құжат алмасу процесін жеңілдетеді.

Мұнай өңдеу зауыттары да жаңа жүйеге көшуде

Цифрлық трансформация тек мұнай өнімдерін сатумен шектелмейді.

Қазіргі уақытта КҚАЖ еліміздегі ірі мұнай өңдеу кәсіпорындарына да енгізіліп жатыр. Атап айтқанда:

• Атырау мұнай өңдеу зауыты;
• Павлодар мұнай-химия зауыты;
• Шымкент мұнай өңдеу зауыты.

Қазір кәсіпорындар мұнай өңдеуге арналған өтінімдерді электрондық түрде қабылдай бастады. Ал келесі кезеңде мұнай өңдеуге қатысты барлық келісімшарттарды толықтай цифрлық форматта жасау жоспарланып отыр.

Цифрландыру нарықты қалай өзгертеді?

Сарапшылардың пікірінше, мұндай шешімдер мұнай-газ саласындағы бизнес-процестерді жеделдетіп қана қоймай, жанармай нарығының ашықтығын күшейтеді. Электрондық келісімшарттар, мемлекеттік ақпараттық жүйелермен интеграция және нақты сатылымдарға негізделген бөлу тетігі нарықтағы тиімділікті арттырып, әкімшілік рәсімдерді айтарлықтай қысқартады.

Энергетика министрлігінің мәліметінше, бұл бастамалар Қазақстанда заманауи цифрлық энергетиканы қалыптастыруға және мұнай-газ саласының тиімділігін жаңа деңгейге көтеруге бағытталған.