Қазақстанның өңдеу өнеркәсібі биылғы алғашқы алты айда айтарлықтай серпін көрсетті.
Елдегі зауыттар мен өндіріс орындары жаңа қуаттарды іске қосып, машина жасау, химия, құрылыс материалдары және жеңіл өнеркәсіп салалары қарқынды өсіп келеді. Сарапшылардың пікірінше, бұл үрдіс тек өндіріс көлемінің ұлғаюын ғана емес, өңірлердегі экономикалық белсенділіктің де артқанын көрсетеді, деп хабарлайды DKNews.kz.
Өнеркәсіп өсімінің басты себебі не?
Үкімет отырысында сөз сөйлеген ҚР өнеркәсіп және құрылыс министрі Ерсайын Нағаспаевтың айтуынша, бірінші жартыжылдықтың қорытындысы бойынша өңдеу өнеркәсібі 9,8 пайызға өскен.
Өсімнің негізгі драйвері – жаңа өндірістердің іске қосылуы. Биылдың өзінде жалпы құны 252 миллиард теңгені құрайтын 74 жоба пайдалануға беріліп, 4,3 мыңнан астам тұрақты жұмыс орны ашылған. Ал жыл соңына дейін жалпы құны 1,7 триллион теңге болатын 200 инвестициялық жобаны жүзеге асыру жоспарланып отыр.
Бұл көрсеткіштер Қазақстанның өндірістік әлеуетін күшейтіп қана қоймай, ішкі нарықтағы сұранысты қамтамасыз етуге және экспорттық мүмкіндіктерді кеңейтуге бағытталған.
Машина жасау – ең қарқынды дамып жатқан сала
Алғашқы жартыжылдықтың ең жоғары өсімі машина жасау саласында тіркелді. Бұл бағыттағы өндіріс көлемі 23,1 пайызға артқан.
Көлік құралдары, ауыл шаруашылығы техникасы, теміржол вагондары мен тұрмыстық техника өндірісі айтарлықтай ұлғайған. Бұған ішкі сұраныстың артуы және жаңа инвестициялық жобалардың белсенді іске асырылуы әсер еткен.
Химия өнеркәсібі де жоғары қарқын көрсетті
Химия саласы да оң динамикасын сақтап отыр. Бұл секторда өндіріс көлемі 20,7 пайызға өсті.
Әсіресе күкірт қышқылы, аммофос, каустикалық сода, аммиак селитрасы және сары фосфор өндірісі айтарлықтай артқан. Бұл өнімдер ауыл шаруашылығы мен өнеркәсіптің басқа салалары үшін маңызды шикізат саналады.
Құрылыс материалдары өндірісі кеңейді
Құрылыс саласындағы белсенділік өндіріс көрсеткіштеріне де тікелей ықпал еткен.
Бетон, цемент, құрылыс ерітінділері, әк, бетон конструкциялары және отқа төзімді бұйымдар өндірісі ұлғайып, құрылыс материалдары саласы 14,1 пайызға өсті.
Сонымен бірге елімізде құрылыс жұмыстарының жалпы көлемі 4,1 триллион теңгеге жетіп, өткен жылдың сәйкес кезеңімен салыстырғанда 15,2 пайызға артқан.
Жеңіл өнеркәсіпте де оң өзгеріс байқалады
Тоқыма бұйымдары, киім және былғары өнімдерінің өндірісі ұлғайып, жеңіл өнеркәсіп тұрақты өсім көрсетті.
Бұл саладағы кәсіпорындардың өндірісті жаңғыртуы мен ішкі нарықтағы сұраныстың артуы негізгі факторлардың бірі болды.
Металлургияда қиындық бар, бірақ жағдай жақсарып келеді
Өңдеу өнеркәсібінің барлық бағыты бірдей жоғары нәтиже көрсеткен жоқ. Металлургияда өндіріс көлемі 97,3 пайызды құрады.
Министрдің айтуынша, бұған кәсіпорындардағы жоспарлы жөндеу жұмыстары мен кен сапасының төмендеуі әсер еткен. Соған қарамастан соңғы айларда жағдай біртіндеп жақсарып келеді.
«Металлургияда өндіріс көлемі 97,3%-ды құрады. Саладағы кәсіпорындарда жоспарлы жөндеу жұмыстарын жүргізу, кен сапасының төмендеуі сияқты бірқатар себепке байланысты теріс динамика қалыптасып отыр. Дегенмен металлургиялық зауыттарды шикізатпен қамтамасыз ету есебінен көрсеткіштер ағымдағы жылдың бес айымен салыстырғанда 1,8%-ға өсті. Атап айтқанда, отандық өндірушілердің металлургия кәсіпорындарына мыс, мырыш және құрамында алтыны бар шикізат жеткізу көлемі ұлғайды, мырыш концентратын жеткізу қайта жанданды, сондай-ақ Ауғанстан мен Қырғызстаннан шикізат импорттау жөнінде келісімге қол жеткізілді. Жалпы саладағы жоспарланған көрсеткіштер қолданыстағы қуаттарды ұлғайту және жаңа өндірістерді іске қосу арқылы қамтамасыз етілетін болады», — деді Ерсайын Нағаспаев.
Қай өңірлер көш бастап тұр?
Өңірлер арасында ең жоғары өсім:
- Ұлытау облысы;
- Қызылорда облысы;
- Павлодар облысы.
Ал тұрғын үй құрылысы бойынша ең жоғары көрсеткіш Жетісу және Алматы облыстарында тіркелген.
Жалпы алғанда, биыл алғашқы алты айда 8,5 миллион шаршы метр тұрғын үй пайдалануға берілді. Бұл өткен жылдың сәйкес кезеңімен салыстырғанда 6,7 пайызға көп.
Өнеркәсіптің жаңа кезеңі басталып жатыр
Қазіргі көрсеткіштер Қазақстан экономикасында өңдеу өнеркәсібінің рөлі артып келе жатқанын аңғартады. Жаңа зауыттардың іске қосылуы, инвестиция көлемінің ұлғаюы және өңірлердегі өндірістік белсенділіктің күшеюі экономиканың нақты секторына жаңа серпін беріп отыр.
Министрлік алдағы уақытта жаңа өндірістерді іске қосу, жергілікті өндірісті тереңдету, локализация деңгейін арттыру және инвестициялық белсенділікті күшейту жұмыстарын жалғастыратынын мәлімдеді. Егер жоспарланған жобалар толық жүзеге асса, өңдеу өнеркәсібінің қазіргі өсімі жыл соңына дейін сақталып қана қоймай, одан әрі үдеуі мүмкін.
