Қазақстандық қоғамдық даму институты (ҚҚДИ) жүргізген екі тәуелсіз әлеуметтанулық зерттеудің нәтижесі қоғамдағы мемлекеттік институттарға деген сенімнің жоғары деңгейде екенін көрсетті. Зерттеуге сәйкес, қазақстандықтардың 86,9%-ы Президентке сенетінін мәлімдеген, деп хабарлайды DKNews.kz.
Зерттеу қорытындылары 17 шілдеде өткен «Sarap» сарапшылар клубының «2026 жылғы электоралдық ландшафт және сайлау тенденциялары: қоғам не күтеді» тақырыбындағы отырысында таныстырылды.
Қоғамдық-саяси ахуалға оң баға бергендер көбейді
Іс-шараға сарапшылар, ғылыми-зерттеу институттарының жетекшілері, талдау ұйымдарының өкілдері, докторанттар мен магистранттар қатысты.
Отырыс барысында ҚҚДИ жүргізген екі зерттеу ұсынылды:
- «2026 жылдың II тоқсанындағы қоғамдық-саяси ахуал» – 2 400 респондент;
- «Қазақстандықтардың саяси бағдарлары» – 1 200 респондент.
Екі зерттеу де бір-бірінен тәуелсіз жүргізілгенімен, нәтижелері өзара сәйкес келіп, елдегі электоралдық кезеңнің қоғамдық консолидация, оптимизм және мемлекеттік институттарға деген тұрақты сенім жағдайында басталғанын көрсетті.
Зерттеу деректеріне сәйкес:
- азаматтардың 84,1%-ы елдегі қоғамдық-саяси ахуалды қолайлы немесе тұрақты деп бағалайды;
- бұл көрсеткіш I тоқсандағы 70,4%-дан айтарлықтай жоғары.
Қазақстандықтардың көңіл күйі жақсарған
Сауалнама нәтижелері қоғамдағы оптимистік көңіл күйдің күшейгенін көрсетті.
Атап айтқанда:
- өз көңіл күйін жақсы немесе бірқалыпты деп бағалағандардың үлесі 88,5%-ға жетті;
- алаңдаушылық сезінетіндердің үлесі 15,2%-дан 11,5%-ға дейін төмендеді;
- өмірге қанағаттану деңгейі 85,8%-ды құрады.
Сонымен қатар:
- респонденттердің 50,5%-ы соңғы бір жылда отбасының материалдық жағдайы жақсарғанын айтты;
- 60,1%-ы алдағы бір жылда оң өзгерістер күтетінін жеткізді.
Жастар болашаққа сеніммен қарайды
Зерттеу жастар арасында да оң көзқарастың жоғары екенін көрсетті.
18–28 жас аралығындағы азаматтардың:
- 87,1%-ы қоғамдық-саяси ахуалды қолайлы немесе тұрақты деп бағалаған;
- 65,6%-ы алдағы бір жылда өз өмірі жақсарады деп күтеді.
Бұл барлық жас санаттары арасындағы ең жоғары көрсеткіштердің бірі болды.
Президентке сенім деңгейі 86,9%-ға жетті
ҚҚДИ мәліметінше, 2026 жылдың II тоқсанында Президентке деген сенім деңгейі 86,9%-ды құрады.
Зерттеу авторларының айтуынша, бұл көрсеткіш барлық жас топтарында жоғары болып қалыптасқан және мемлекеттік институттарға деген қоғамдық қолдаудың кең ауқымын көрсетеді.
Құрылтай сайлауына қатысуға дайындық жоғары
«Қазақстандықтардың саяси бағдарлары» зерттеуіне сәйкес, респонденттердің 75,1%-ы алдағы Құрылтай сайлауына қатысуға дайын екенін мәлімдеген.
Олардың ішінде:
- 37,6%-ы сайлауға міндетті түрде қатысатынын айтты;
- 37,5%-ы сайлауға қатысуы ықтимал екенін жеткізді.
Сайлауға қатысуға ең жоғары дайындық:
- аға буын арасында – 80,7%;
- жастар арасында – 69,4% деңгейінде тіркелді.
Жоғары білімді азаматтар мен ауыл тұрғындары да сайлауға қатысуға жоғары дайындық танытқан.
Сарапшылар не айтты?
Сарапшылардың пікірінше, алдағы Құрылтай сайлауы Қазақстандағы саяси жаңғыртудың маңызды кезеңіне айналады.
Олардың бағалауынша, жаңа заң шығарушы органды қалыптастыру:
- өкілді билікті одан әрі институционалдық тұрғыдан нығайтуға;
- азаматтардың саяси процеске қатысуын кеңейтуге;
- мемлекеттік институттардың тиімділігін арттыруға ықпал етеді.
Айта кетейік, Қазақстандық қоғамдық даму институты сайлау науқаны кезеңінде қоғамдық пікірге сауалнама жүргізу үшін Қазақстан Республикасы Орталық сайлау комиссиясында ресми аккредитациядан өткен.
Неліктен бұл маңызды?
Әлеуметтанулық зерттеулер қоғамдағы көңіл күйді, мемлекеттік институттарға деген сенім деңгейін және азаматтардың саяси белсенділігін бағалауға мүмкіндік береді. Бұл көрсеткіштер Құрылтай сайлауы қарсаңындағы қоғамдық үрдістерді түсінуге және елдегі саяси өзгерістердің қабылдануын бағалауға негіз болады.
