Қазақстанның автомобиль өнеркәсібі жаңа даму кезеңіне қадам басты.
Елімізде шығарылатын автокөлік модельдерінің қатары кеңейіп, өндіріс орындарында жасанды интеллект пен цифрлық технологиялар белсенді енгізіле бастайды. Бұл туралы Үкімет отырысында Өнеркәсіп және құрылыс министрі Ерсайын Нағаспаев мәлімдеді, деп хабарлайды DKNews.kz.
Министрдің айтуынша, ендігі басты міндет – тек дайын автомобиль құрастырумен шектелмей, оның бөлшектерін Қазақстанда өндіруді күшейту және толыққанды өндірістік экожүйе қалыптастыру.
Автомобиль өнеркәсібі жаңа кезеңге өтті
Министр Қазақстандағы автокөлік өндірісі бірнеше кезеңмен дамып келе жатқанын атап өтті.
2010–2019 жылдары:
- әлемдік автомобиль брендтері ел нарығына келді;
- құрастыру өндірісі іске қосылды;
- өндіріс көлемі 3 мыңнан 50 мың автомобильге дейін өсті.
Ал 2020 жылдан бастап:
- дәнекерлеу;
- бояу;
- күрделі құрастыру технологиялары енгізілді.
Соның нәтижесінде 2025 жылдың қорытындысы бойынша елімізде 171 400 автомобиль шығарылды.
Қазақстанда жаңа брендтер өндіріледі
Президенттің Қытайға жасаған мемлекеттік сапары барысында автомобиль өндірісі бойынша бірнеше маңызды келісімге қол жеткізілді.
Алдағы уақытта Қазақстанда:
- Li Auto;
- OMODA;
- JAECOO автомобильдері;
- SITRAK жүргізушісіз тартқыштары шығарылады.
Сонымен қатар BYD компаниясымен бірлесіп жоғары жылдамдықты электр қуаттау станцияларының желісін дамыту жоспарланып отыр.
Автозауыттарда жасанды интеллект жұмыс істейді
Министрдің айтуынша, Мемлекет басшысының тапсырмасына сәйкес отандық автозауыттарда жасанды интеллект пен цифрлық технологияларды енгізу жұмыстары қарқынды жүргізілуде.
Қазіргі таңда кәсіпорындарда:
- қауіпсіздікті бақылайтын жасанды интеллект негізіндегі ахуалдық орталық іске қосылды;
- интеллектуалды жүйе бейнекамералар мен датчиктерден келетін ақпаратты үздіксіз талдайды;
- тәуекелдер мен төтенше жағдайларды автоматты түрде анықтайды;
- өндірістегі ауытқуларды жедел анықтауға мүмкіндік береді.
Сонымен қатар:
- дәнекерлеу сапасын автоматты бақылау жүйелері енгізілген;
- өндірістік процестерді модельдеу үшін цифрлық егіздер (Digital Twin) технологиясы қолданылады.
Автобөлшектер өндірісі кеңейіп келеді
Автомобиль өндірісіндегі негізгі басымдықтардың бірі – жергілікті қамту үлесін арттыру.
Қазір Қазақстанда:
- шиналар;
- қозғалтқыш бөлшектері;
- аккумуляторлар;
- автобусқа арналған металл бөлшектер;
- орындықтар;
- мультимедиялық жүйелер өндірісі жолға қойылған.
Жаңа жобалар аясында:
- бамперлер;
- электр сымдары;
- доңғалақ дискілері;
- лак-бояу материалдары шығарыла бастайды.
Министрдің айтуынша, бұл бағытты дамыту үшін заңнамаға «өнеркәсіптік кластер» ұғымы енгізілді.
Қостанай, Саран және Алматыда өндірістік кластерлер қалыптасуда
Қазіргі таңда ірі автомобиль кластерлері:
- Қостанайда;
- Саранда;
- Алматыда дамып келеді.
Бұл өндірістік алаңдарда:
- автокөлік құрастыру;
- автобөлшектер шығару;
- жаңа жеткізушілерді тарту;
- толық өндірістік тізбек қалыптастыру жұмыстары жүргізілуде.
Электрлі жүк көліктері шығарылады
Жүк техникасы өндірісі де кеңейіп келеді.
Қазір Қазақстанда:
- Scania;
- HOWO маркалы тартқыштар шығарылады.
Ал биылғы жылдың төртінші тоқсанынан бастап:
- Hyundai Trans Auto зауыты жылына 500 Volvo тартқышын шығарады.
Сонымен қатар Barys Truck Manufactory компаниясы XCMG-мен бірге электрлі жүк көліктерін өндіру жобасын жүзеге асыруда.
Салада 10 мыңнан астам адам еңбек етеді
Автомобиль өнеркәсібінде кадр даярлау да күшейтіліп жатыр.
Қазір:
- салада 10 мыңнан астам адам жұмыс істейді;
- соңғы бес жылда 457 млрд теңгеге жуық инвестиция тартылды;
- өткен жылы өндіріс көлемі 18%-ға өсті.
Биылғы алғашқы алты айда:
- 94,4 мың автомобиль шығарылды;
- бұл өткен жылдың сәйкес кезеңімен салыстырғанда 35%-ға жоғары.
2026 жылдың жоспары:
- 190 мың автомобиль өндіру.
Министрлік бес негізгі бағытты айқындады
Автомобиль өнеркәсібін одан әрі дамыту үшін министрлік бес басым бағытты белгіледі:
- локализация деңгейін арттыру және жаңа автобөлшектер өндірісін іске қосу;
- автонесиелеу мен лизингті жетілдіру арқылы көліктің қолжетімділігін арттыру;
- электр және гибридті көлік өндірісін, зарядтау инфрақұрылымын және пилотсыз технологияларды дамыту;
- көлік импортында заң талаптарының сақталуын қамтамасыз ету;
- автокөлік пен автобөлшектерді сынақтан өткізетін ұлттық зертханалық база құру.
Бұл нені білдіреді?
Қазақстан автомобиль өнеркәсібін жаңа технологиялық деңгейге шығаруды көздеп отыр. Жаңа брендтердің өндірісі, жасанды интеллектті енгізу, автобөлшектер шығаруды ұлғайту және электр көлігіне арналған инфрақұрылымды дамыту еліміздің машина жасау саласының бәсекеге қабілеттілігін күшейтіп, жоғары технологиялық өндірісті қалыптастыруға мүмкіндік береді.