Қазақстанда қоқысты тек жинап, полигонға апару дәуірі біртіндеп артта қалып келеді. Соңғы жылдары қалдықтарды сұрыптау, қайта өңдеу және қайта пайдалануға бағытталған жобалар көбейіп жатыр.
Бұл тек экология үшін емес, жаңа өндірістер мен жұмыс орындарын құру, өңірлердің инфрақұрылымын жаңарту тұрғысынан да маңызды, деп хабарлайды DKNews.kz.
Осы бағыттағы ең ірі инвестициялардың бірі «Жасыл даму» АҚ арқылы жүзеге асуда. Компания кәдеге жарату төлемдері есебінен еліміздегі қалдықтарды басқару жүйесін жаңғыртуға 116 миллиард теңгеге жуық қаржы бағыттап, 30 инвестициялық жобаны қаржыландырды.
Қазақстанда қалдықтарды қайта өңдеу инфрақұрылымы кеңейіп келеді
Жобалар ҚР Экология және табиғи ресурстар министрлігінің қолдауымен іске асырылып жатыр. Негізгі мақсат – елде қалдықтарды қайта өңдеу көлемін арттырып, полигондарға түсетін қоқыс мөлшерін азайту.
Бүгінде министрлік жанындағы Инвестициялық штаб жалпы құны 376,8 миллиард теңгені құрайтын 68 жобаны мақұлдаған. Соның ішінде 30 жоба нақты қаржыландырылып, бірқатары іске қосылып үлгерді.
Қандай жобалар қаржыландырылды?
Қаржы бірнеше негізгі бағытқа бөлінген.
Ең алдымен, жылына 640 мың тонна қатты тұрмыстық қалдықты өңдей алатын бес сұрыптау кешенін салу жоспарланған.
Сонымен қатар 16 қайта өңдеу өндірісі іске асырылуда. Олар толық қуатына шыққанда жыл сайын 430 мың тоннаға дейінгі қалдықты қайта өңдеуге мүмкіндік береді.
Тағы тоғыз жоба аясында коммуналдық қызметтерге арналған 128 бірлік арнайы техника сатып алу көзделген.
Алғашқы нәтижелер қандай?
Қазіргі уақытта қаржыландырылған жобалардың 12-сі пайдалануға берілді.
Олардың нәтижесінде:
- 122 бірлік арнайы техника сатып алынды;
- жылына 140 мың тонна қалдықты сұрыптайтын желілер іске қосылды;
- жылдық қуаты 18,3 мың тонна болатын қайта өңдеу өндірістері жұмысын бастады.
Бұл көрсеткіштер қалдықтарды басқару жүйесінің біртіндеп жаңа деңгейге көтеріліп жатқанын көрсетеді.
Қай өңірлер ең көп қаржы алды?
Қаржыландырудың ең ірі көлемі:
- Алматы қаласына;
- Солтүстік Қазақстан облысына;
- Павлодар облысына;
- Ақтөбе облысына;
- Қостанай облысына бағытталған.
Сонымен бірге жобалар Атырау, Ақмола, Маңғыстау, Шығыс Қазақстан, Абай облыстарында, сондай-ақ Астана мен Шымкент қалаларында және еліміздің басқа өңірлерінде де жүзеге асырылып жатыр.
Қандай қалдықтар қайта өңделеді?
Жобалар тек тұрмыстық қоқысты сұрыптаумен шектелмейді.
Олар макулатураны, ПЭТ-бөтелкелерді, пайдаланылған автомобиль шиналарын, тағам қалдықтарын және басқа да қалдық түрлерін қайта өңдеуге бағытталған. Сонымен қатар қолданыстағы кәсіпорындарды жаңғырту мен арнайы техника паркін жаңарту жұмыстары да қарастырылған.
Бұл бағыттағы инвестициялар қайталама шикізатты қайтадан экономикаға енгізуге және жаңа өндірістік тізбектер қалыптастыруға мүмкіндік береді.
Жаңа жобалар әзірленіп жатыр
Қазіргі уақытта қалдықтарды қайта өңдеу саласындағы жаңа бастамаларды қарау және келісу жұмыстары жалғасуда. Сараптамадан өткен жобалар кезең-кезеңімен қаржыландыруға ұсынылады.
Еске салайық, кәдеге жарату төлемдері есебінен жиналған қаражат ҚР Экологиялық кодексіне сәйкес пайдаланылады. Мұндай жобалардың басты мақсаты – Қазақстанда қалдықтарды басқарудың заманауи инфрақұрылымын қалыптастыру, қайта өңдеу көлемін ұлғайту, полигондарға түсетін қалдық мөлшерін азайту және қайталама шикізатты экономикалық айналымға кеңінен енгізу.
