Сайлауалды науқан жаңа кезеңге өтті.
Кеше «Qazaqstan» телеарнасында Құрылтай депутаттығына үміткер жеті саяси партияның қатысуымен ұлттық дебат өтті. Тікелей эфирдегі пікірсайыс сайлауалды науқанның ең маңызды оқиғаларының біріне айналып, партияларға өз бағдарламаларын ашық қорғауға және сайлаушылардың сұрақтарына жауап беруге мүмкіндік берді, деп хабарлайды DKNews.kz.
Дебат қалай ұйымдастырылды?
Пікірталас басталмас бұрын барлық партия өкілдері Әдеп хартиясына қол қойып, жеке басқа тиісуден бас тартуға келісті. Ал сөз сөйлеу реті эфирге санаулы минуттар қалғанда кездейсоқ сандар генераторы арқылы анықталды.
Жеребе нәтижесінде партиялар мынадай тәртіппен сөз сөйледі:
- «Ауыл»
- «Байтақ»
- «Әділет»
- ЖСДП
- «Ақ жол»
- Respublica
- Қазақстан Халық партиясы
Алматы медиаорталығындағы студияда партия өкілдерімен қатар оларды қолдауға келген жақтастар да болды. Бұл пікірталасқа ерекше серпін берді.
Пікірталастың өзегі – адами капитал
Дебаттың негізгі тақырыбы адами капиталды дамыту мәселесіне арналды.
Қатысушылар:
- білім беру;
- әлеуметтік қолдау;
- жастардың мүмкіндіктері;
- болашақ экономикасына қажетті кадрлар даярлау мәселелерін талқылады.
Әр партия өз бағдарламасын ұсынып қана қоймай, қарсыластарының бастамаларына қатысты пікір білдірді.
Партиялар қандай бастамаларды ұсынды?
«Ауыл» партиясы ауылдарды дамытуға, жастарды қолдауға, тұрғын үй мен жұмыспен қамту мәселесіне назар аударды.
«Байтақ» партиясы экология мен халық денсаулығының байланысын көтеріп, экологиялық мәдениетті қалыптастырудың маңызын айтты.
«Әділет» партиясы білім, ғылым және IT саласына инвестиция салуды басты басымдық ретінде таныстырды. Партия өкілі Ренат Бектұров білікті кадрларды даярлау елдің ұзақ мерзімді дамуының негізгі факторы екенін атап өтті.
ЖСДП әлеуметтік әділеттілік, еңбек құқықтары және мұғалімдер, дәрігерлер мен ғалымдардың табысын арттыру мәселесін көтерді.
«Ақ жол» партиясы кәсіпкерлікті дамытуға және жастарға тең мүмкіндік жасауға басымдық берді.
Respublica цифрлық экономика мен технологиялық дамуды, жаңа буын мамандарын даярлау мәселесін ұсынды.
Қазақстан Халық партиясы әлеуметтік қорғауды, қолжетімді білім беру мен медицинаны күшейту қажеттігін айтты.
Дебат мәдениеті сақталды
Пікірталас барысында өткір пікірлер айтылғанымен, қатысушылар жеке басқа шабуыл жасамады.
Негізгі талқылау бағдарламалар мен идеялар төңірегінде өрбіді. Бұл саяси мәдениеттің жаңа деңгейге көтеріліп келе жатқанын көрсетті.
Көрермендер қалай дауыс берді?
Тікелей эфир кезінде көрсетілген QR-код арқылы 21 334 көрермен онлайн дауыс берді.
«Қазақстан» телерадиокорпорациясының тапсырысы бойынша Орталық сайлау комиссиясы жанында аккредиттелген «Демократия институты» қауымдастығы жүргізген сауалнама нәтижесі төмендегідей болды:
- «Әділет» – 67,1%
- «Ақ жол» – 9,9%
- Қазақстан Халық партиясы – 8,2%
- «Ауыл» – 5,4%
- Respublica – 4,3%
- ЖСДП – 2,2%
- «Байтақ» – 2,1%
- Ешбір партияны таңдамағандар – 0,8%
Көрермендерді қандай тақырыптар қызықтырды?
Әлеуметтік желілер арқылы келген сауалдардың басым бөлігі әлеуметтік мәселелерге арналды.
Сұрақтардың құрылымы:
- Әлеуметтік мәселелер – 40,37%
- Экономика – 19,27%
- Мәдениет – 16,51%
- Саясат – 13,76%
- Экология – 10,09%
Бұл қоғам үшін өмір сүру сапасы, әлеуметтік қорғаныс және экономикалық тұрақтылық мәселелерінің өзектілігін көрсетті.
Өңірлердегі үгіт-насихат жалғасты
Ұлттық дебатпен қатар партиялардың өңірлердегі кездесулері де жалғасты.
- «Әділет» Ұлытау және Ақмола облыстарында металлургтермен, дәрігерлермен, спортшылармен және аграршылармен кездесті.
- ЖСДП жұмыспен қамту, білім және денсаулық сақтау мәселелеріне назар аударды.
- «Байтақ» қалдықтарды қайта өңдеу мен жасыл экономиканы дамыту бастамаларын таныстырды.
- Қазақстан Халық партиясы медициналық-әлеуметтік сараптама жүйесін жетілдіру жөнінде ұсыныс жасады.
- «Ауыл» ауыл тұрғындарымен кездесулер өткізді.
- «Ақ жол» кәсіпкерлермен пікір алмасты.
- Respublica өндірісті жаңғырту мен жастар жобаларын қолдау мәселелерін көтерді.
Сонымен қатар «Ақ жол» мен Respublica арасындағы бағдарламалық пікірталас та жалғасты. «Ақ жол» Respublica ұсынған банктерді антифрод-орталыққа міндетті түрде қосу бастамасының қолданыстағы заңнамада бұрыннан қарастырылғанын айтып, оған сын айтты.
Неліктен бұл маңызды?
Ұлттық дебат сайлауалды науқандағы маңызды кезеңдердің біріне айналды. Алғаш рет жеті партия өз бағдарламаларын бір алаңда таныстырып, оларды тікелей эфирде салыстыруға мүмкіндік алды. Мұндай формат сайлаушылардың түрлі саяси ұстанымдарды қатар бағалауына, бағдарламалардың мазмұнын салыстыруына және саналы таңдау жасауына жағдай жасайды.
