Шенеунікпен әңгіме енді ізсіз қалмайды. 10 тамыздан бастап Қазақстанда азаматтарды жеке қабылдаудың бірыңғай тәртібі күшіне енеді: кездесулер жазылып, өтініштер цифрлық жүйеде тіркеледі, деп хабарлайды DKNews.kz.
Жаңа қағидалар Үкіметтің 2026 жылғы 28 шілдедегі №663 қаулысымен бекітілді. Құжатқа Премьер-министр Олжас Бектенов қол қойды.
Ведомстволық регламенттердің орнына бірыңғай тәртіп
Жаңа қағидалар 2023 жылдан бері қолданылған екі құжатты алмастырады. Олар — жеке қабылдаудың №214 үлгілік регламенті және азаматтарды қабылдау орталықтарының жұмысын реттеген №490 қаулы.
Бұрын Үкімет жалпы талаптарды белгілеп, әр мемлекеттік орган өз регламентін бекітетін. Енді өтінішті тіркеуден бастап хаттаманы азаматқа жіберуге дейінгі барлық кезеңге ортақ тәртіп қолданылады.
Ауыл әкімдері де тұрғындарды қабылдауға міндетті
Азаматтармен жеке кездесуге міндетті лауазымды тұлғалардың қатары кеңейді.
Қабылдауды орталық мемлекеттік органдар мен олардың аумақтық бөлімшелерінің басшылары, аудан және қала әкімдері, олардың орынбасарлары, әкімдік басқармалары мен бөлімдерінің жетекшілері өткізеді.
Талап кент, ауыл және ауылдық округ әкімдеріне де қатысты. Тізімге мәслихат төрағалары енгізілді.
Шенеуніктер азаматтарды бекітілген кесте бойынша айына кемінде бір рет қабылдауға тиіс. Қабылдау кестесі әр тоқсан сайын жаңартылады.
Шенеунікпен кездесу жазылады
Қоғамдық қабылдаулар мен азаматтарды қабылдау орталықтарындағы кездесулер аудио және бейнежазбаға түсіріледі.
Қабылдау басталғанға дейін қызметкерлер жабдықтың дұрыс жұмыс істейтінін тексеруге міндетті. Жазбалар іс жүргізу, архивтік сақтау талаптары және мемлекеттік органның ішкі қағидалары бойынша сақталады.
Бұрын мұндай кездесулерді міндетті түрде жазу талабы болған жоқ. Енді әңгіме барысын, берілген уәделер мен тапсырмаларды жазба арқылы қалпына келтіруге болады.
Қайталап қабылдаудан жай ғана бас тарта алмайды
Шенеунік мәселе бұрын қаралғанын алға тартып, азаматты қайталап қабылдаудан бас тарта алмайды.
Егер шешім қабылданбаса немесе қабылданған шаралар мәселені шешпесе, қайталама қабылдау өткізілуі керек. Өтінішті бұған дейін қараған қызметкерге сол мәселені қайта тапсыруға да тыйым салынады.
Бұл талап шағымның бір орында айналып, азаматтың бірнеше рет бірдей жауап алуына жол бермеуі тиіс.
Өтініштегі қатені түзетуге үш күн беріледі
Құжат дұрыс рәсімделмеді деген себеппен өтінішті қабылдаудан бас тартуға болмайды.
Егер өтініш Әкімшілік рәсімдік-процестік кодекстің талаптарына сәйкес келмесе, азаматқа кемшіліктерді түзету үшін үш жұмыс күні беріледі.
Өтініш мемлекеттік органның құзыретіне кірмесе, оны үш жұмыс күні ішінде тиісті органға жолдауы керек. Бұл туралы өтініш иесіне хабарланады.
Жеке қабылдаудың күні мен уақыты көрсетілген жауап өтініш тіркелгеннен кейін 15 жұмыс күнінен кешіктірілмей жіберілуге тиіс.
Кездесуден кейін ресми хаттама беріледі
Реформаның негізгі тетіктерінің бірі — енді өтініш иесінің де қолына берілетін хаттама.
Құжатта қабылданған шешім, шенеунік берген тапсырмалар және олардың орындалу мерзімі көрсетіледі. Лауазымды тұлға қол қойғаннан кейін хаттама үш жұмыс күні ішінде «Электрондық өтініштер» жүйесі арқылы азаматқа жіберіледі.
Бұрын хаттама мемлекеттік органның ішкі құжаты ретінде қалатын. Азаматқа кездесуде не айтылғанын және қандай уәде берілгенін ресми құжатсыз дәлелдеуге тура келетін.
Енді нақты тізбек қалыптасады: тіркелген өтініш, белгіленген кездесу, әңгіме жазбасы, ресми хаттама және тапсырманың орындалу мерзімі.
Әр өтінішке жеке нөмір беріледі
Өтініштермен жұмыс «Электрондық өтініштер» жүйесіне көшіріледі.
Әрбір өтінішке бірегей тіркеу нөмірі беріледі. Келісілген қабылдау бойынша кездесу туралы мәліметтер мен қорытынды хаттама сақталатын электрондық есеп карточкасы жасалады.
Азаматтарды қабылдау орталықтарының қызметкерлері өтінішті дұрыс рәсімдеуге көмектеседі, адамның жеке басын анықтап, тіркелгені туралы растау береді. Құжаттардың түпнұсқалары иесіне қайтарылуы тиіс.
Егер азамат берілген жауаппен келіспесе, оған шағымдану тәртібін түсіндіруге міндетті. Қажет болса, орталық қызметкерлері шағымды қабылдайды.
Кімдер кезексіз қабылданады
Ұлы Отан соғысының ардагерлері мен оларға теңестірілген адамдар, басқа мемлекеттер аумағындағы ұрыс қимылдарының ардагерлері және еңбек ардагерлері кезексіз қабылданады.
Мүгедектігі бар адамдар, жүкті әйелдер, сондай-ақ «Алтын Қыран», «Халық қаһарманы» және «Қазақстанның Еңбек Ері» мемлекеттік наградаларының иегерлері де кезек күтпейді.
Қабылдауды бейнебайланыс арқылы өткізуге болады
Өтініш иесінің келісімімен кездесу бейнеконференцбайланыс форматында өткізілуі мүмкін.
Қауіпсіздікті қамтамасыз етуге байланысты шектеу шаралары енгізілсе, қашықтан қабылдау міндетті форматқа айналады.
Шенеунік сырқаттануына немесе іссапарға кетуіне байланысты кездесуге қатыса алмаса, қоғамдық қабылдауға кемінде екі жұмыс күні бұрын хабарлауы керек. Өтініш иесіне қабылдаудың кейінге шегерілгені туралы дереу хабарланады.
Азаматтар үшін не өзгереді
Жаңа тәртіп жеке қабылдауды жай ауызша әңгімеден цифрлық ізі бар ресми рәсімге айналдырады.
Азамат тіркеу нөмірін, кездесу күнін, әңгіме жазбасын, ресми хаттаманы және тапсырмалардың орындалу мерзімін алады. Бұл құжаттарды қайталап жүгінгенде немесе жауапқа шағымданғанда пайдалануға болады.
Камераның өзі шенеунікті мәселені шешуге мәжбүрлемейді. Бірақ енді берілген уәдені жоққа шығару немесе кездесуді ресми нәтижесіз қалдыру әлдеқайда қиын болады.
