Катана күн сайын жаттығады. Голландиялық овчарка кинолог Алексей Гордеевпен бірге орманда, далада, тауда жоғалған адамдарды іздеуге дайындалады, деп хабарлайды DKNews.kz.
Шығыс Қазақстан облысы ТЖД Жедел-құтқару жасағының кинологы Алексей Гордеев бұл мамандыққа 25 жылдан астам уақытын арнаған. Оның кинологияға қызығушылығы әскерде жүрген кезде басталған.
«Бәрі армиядан басталды, кинологияға деген қызығушылық оянды», — дейді Алексей Гордеев.
Құтқарушы итті дайындау күшік кезінен басталады
Іздеу жұмысына қабілетті ит бір күнде дайын болмайды.
Алдымен күшікті әлеуметтендіреді: адамға, жаңа ортаға, бөгде дыбыстар мен жағдайларға үйретеді. Кейін мойынсұну, ептілік және арнайы снарядтардан өту жаттығулары қосылады.
Күрделі кедергілерге бейімделгеннен кейін ғана ит іздеу жұмысына дайындала бастайды.
Егер адам орманда, далада немесе тауда адасып кетсе, оның жеке заты із кесуге көмектесе алады. Арнайы дайындықтан өткен ит иіс арқылы жоғалған адамның ізін тауып, құтқарушыларға бағыт береді.
Бұл іздеу аумағын жылдам тексеруге және жоғалған адамды табу мүмкіндігін арттыруға көмектеседі.
Алексей Гордеев Катанаға бір жарым жылдан бері тәлім беріп жүр
Қазір Алексейдің төрт аяқты серігі — Катана есімді голландиялық овчарка.
Екеуі бір жарым жылдан бері бірге жұмыс істейді. Жаттығу күн сайын өтеді, ал қызмет барысында олар іздеу жұмыстарына қатысып, жүктелген тапсырмаларды орындайды.
«Мен әр жаңа итті нөлден бастап үйретемін, оған тек білімімді ғана емес, жанымды саламын», — дейді Гордеев.
Кинолог үшін итті жақсы көру жеткіліксіз. Оның мінезін түсіну, денсаулығын бақылау, иіс іздерін ажырату және жұмыс қабілетін тұрақты ұстап тұру қажет.
Гордеевтің айтуынша, бұл мамандық бірнеше саланы қатар меңгеруді талап етеді.
«Кинолог — ветеринар және зоопсихолог, трасолог, одоролог және тәлімгер, ол әрқашан итінің жанында болады», — дейді ол.
ТЖМ иттерді тұқымына ғана қарап таңдамайды
ТЖМ жүйесінде әртүрлі тұқымды иттер қызмет етеді. Дегенмен құтқару жұмыстарына көбіне овчаркалар мен лабрадорлар тартылады.
Болашақ қызметтік итті таңдағанда оның мінезі мен жұмысқа бейімділігіне назар аударылады. Ол тілалғыш, физикалық тұрғыдан төзімді әрі адамдармен оңай байланыс орната алуы керек.
Өйткені іздеу жұмысы қалыпты серуеннен мүлде бөлек жағдайда өтеді.
Қызметтік итке үйінділер арасында, көшкін жүрген аумақта, орманда, тайгада немесе таулы жерде жұмыс істеуге тура келуі мүмкін. Мұндай ортада ол бөгде иістерге, шуға және кедергілерге қарамастан негізгі міндетінен жаңылмауы тиіс.
Құтқарушы жете алмаған жерге ит бара алады
Қызметтік иттердің басты артықшылықтарының бірі — иіс сезу және есту қабілетінің жоғары болуы.
Кей жағдайда құтқарушы адам зардап шеккен немесе жоғалған адам болуы мүмкін аумаққа бірден жете алмайды. Сондай сәтте төрт аяқты серік іздеу тобына қосымша мүмкіндік береді.
Алайда мұндай нәтиже тек иттің табиғи қабілетіне байланысты емес. Оның артында кинолог пен иттің күн сайынғы дайындығы, өзара түсіністігі және ұзақ жаттығуы тұр.
Алексей Гордеев үшін бұл жұмыс әлдеқашан жай мамандық шеңберінен шыққан.
«Кинологтың қызметі — бұл миссия. Бұл іске адалдық. Бұл іздің соңынан жүріп адамды іздеу, міндетің болғаны үшін емес, себебі басқаша болуы мүмкін емес. Ал сенің жаныңда әрқашан сені түсінетін төрт аяқты серіктесің болады», — дейді Алексей Гордеев.
Бүгінде оның жанындағы серігі — Катана. Күн сайынғы жаттығудың мақсаты біреу: бір күні бір жерде жоғалған адамға көмек қажет болғанда, ізді дәл тауып, құтқарушыларды соған алып бару.
