Жүздеген литр дизель Қазақстаннан заңсыз шығарылмақ болған. Маңғыстау облысындағы «Тәжен» кеден бекетінде жүк көліктеріне орнатылған қосымша бактар арқылы отын әкету әрекеттері анықталып, жүргізушілерге айыппұл салынды, деп хабарлайды DKNews.kz.
Қазақстанда мұнай өнімдерін автомобиль көлігімен шетелге шығаруға уақытша шектеу қолданылады. Кеден қызметкерлері оның сақталуын бақылап жатыр.
Дизельді қосымша бактарға құйған
Маңғыстау облысы бойынша Мемлекеттік кірістер департаментінің мәліметінше, кейбір халықаралық жүк көліктерінің жүргізушілері дизель отынын әкетуге қойылған тыйымды айналып өтуге тырысқан.
Олар көліктеріне зауыттық конструкцияда қарастырылмаған қосымша жанармай бактарын орнатқан.
«Тәжен» кеден бекетінің қызметкерлері көліктерді тексеру кезінде осындай сыйымдылықтарды анықтап, дизель отынын шекарадан алып өту әрекеттерінің жолын кескен.
Қазақстанда қандай шектеу енгізілген
Энергетика министрлігінің 2026 жылғы 30 сәуірдегі №175-Н/К бұйрығына сәйкес, 21 мамырдан 21 қарашаға дейін Қазақстан аумағынан автомобиль көлігімен бірқатар мұнай өнімдерін әкетуге тыйым салынған.
Шектеу:
- бензинге;
- дизель отынына;
- мұнай өнімдерінің жекелеген түрлеріне қатысты.
Тыйым Еуразиялық экономикалық одаққа мүше мемлекеттерге әкетуге де қолданылады.
Бұл шараның негізгі мақсаты – Қазақстанның ішкі нарығындағы отын қорын сақтау, баға мен жеткізілім тұрақтылығын қамтамасыз ету және тапшылық қаупін төмендету.
500 литрге дейін дизель анықталған
Бейнеу аудандық соты Әкімшілік құқық бұзушылық туралы кодекстің 545-бабы бойынша бірнеше істі қарады.
Материалдарға сәйкес, құқық бұзушылар негізінен Өзбекстан азаматтары болған. Олар халықаралық тасымалмен айналысып, «Тәжен» кеден бекеті арқылы дизель отынын алып өтпек болған.
Анықталған жағдайлардың арасында:
- DAF көлігін басқарған Б.У.М.-нан толық толтырылған 180 литрлік қосымша бак анықталды;
- П.А.С.-тан қосымша бактағы 95 литр дизель тәркіленді;
- Isuzu көлігін басқарған Х.Ф.Я.-дан 120 литр дизель анықталды;
- Э.Ф.Т.-дан 500 литр дизель анықталды;
- Р.А.Ю.-дан 70 литр дизель анықталды;
- А.Н.-нан 500 литр дизель анықталды.
Осы алты жағдайдың өзінде қосымша сыйымдылықтардан жалпы 1 465 литр дизель отыны анықталған.
Жүргізушілерге қанша айыппұл салынды
Сот барлық жағдайда жүргізушілерді кінәлі деп таныды.
Тәркіленген дизель отыны мемлекет кірісіне өткізілді. Әр жүргізушіге 15 айлық есептік көрсеткіш мөлшерінде, яғни 64 875 теңге айыппұл салынды.
Сот жүргізушілердің кінәсін мойындап, өкінгенін ескерген. Алайда заңда көзделген санкция толық көлемде қолданылған.
Кеденшілер көліктерді мұқият тексеріп жатыр
«Тәжен» кеден бекетінде бақылау тек құжаттарды тексерумен шектелмейді.
Инспекторлар көлік құралдарының конструкциясын да қарайды. Негізгі назар зауытта қарастырылмаған қосымша жанармай бактары мен басқа да сыйымдылықтарға аударылады.
Мұндай бактарды жүргізушілер жанармай құю станцияларында толтырып, кейін отынды Қазақстаннан алып шығуға әрекет етуі мүмкін.
Неліктен бұл маңызды
Дизель отынын заңсыз әкету көлемі артқан жағдайда оның салдары ішкі нарыққа әсер етуі мүмкін. Әсіресе ауыл шаруашылығы, жүк тасымалы, құрылыс және басқа да салалар үшін дизельдің тұрақты жеткізілімі маңызды.
Сондықтан мұнай өнімдерін экспорттауға уақытша шектеу кезінде кедендік бақылау елдегі отын қорын сақтаудың бір тетігіне айналады.
Маңғыстау облысы бойынша Мемлекеттік кірістер департаменті халықаралық тасымалдардың барлық қатысушысы қолданыстағы тыйымды сақтауға міндетті екенін ескертті. Қосымша жанармай бактары арқылы шектеуді айналып өту әрекеттері алдағы уақытта да тоқтатылмақ.
«Тәжен» кеден бекеті Қазақстан мен Өзбекстан шекарасында орналасқан. Ол Еуразиялық экономикалық одақтың сыртқы шекарасындағы ірі халықаралық автомобиль өткізу пункттерінің бірі саналады.
