Машина жасау өндірісі жеті айда 22%-ға өсті. Қазақстанда қаңтар–шілде аралығында 102 870 жеңіл автокөлік шығарылып, автомобиль өнеркәсібіндегі өсім 29,9%-ға жетті, деп хабарлайды DKNews.kz.
2026 жылдың жеті айындағы экономикалық даму қорытындылары Премьер-министрдің орынбасары – ұлттық экономика министрі Серік Жұманғариннің төрағалығымен өткен Экономикалық өсуді қамтамасыз ету жөніндегі штаб отырысында қаралды. Жиында қаңтар–тамызға арналған жоспарлар да талқыланды.
Мұнай өндірісі 53,2 млн тоннаға жетті
Штаб отырысында тау-кен өнеркәсібіндегі негізгі назар мұнай өндірісін қалпына келтіруге аударылды.
Жеті айда Қазақстанда 53,2 млн тонна мұнай өндірілген. Бұл өткен жылдың сәйкес кезеңіндегі көлемнің 91,1%-ына тең.
Сегіз айдың қорытындысында өндірісті 60 млн тоннадан асыру жоспарланып отыр.
Бұл көрсеткіш тау-кен секторының жалпы динамикасы үшін маңызды, өйткені мұнай өндірісінің қалпына келуі экономиканың шикізаттық бөлігінің нәтижелеріне тікелей ықпал етеді.
Өңдеу өнеркәсібі 9%-ға өсті
Өңдеу өнеркәсібінде жеті айдың қорытындысы бойынша 9% өсім тіркелді.
Сонымен бірге металлургияда төмендеу сақталып отыр:
- металлургиядағы нақты көлем индексі — 97,3%;
- түсті металлургияда — 95,4%;
- жеті айда 39,3 тонна алтын өндірілді;
- қаңтар–тамызға жоспар — 45,8 тонна алтын.
Түсті металлургиядағы төмендеу негізінен алтын өндірісінің азаюымен байланысты. Дегенмен оның өндіріс қарқыны екінші ай қатарынан қалпына келіп келеді.
Жыл қорытындысында түсті металлургиядағы нақты көлем индексін 103%-ға жеткізу жоспарланған.
102 870 жеңіл автокөлік шығарылды
Машина жасау өңдеу өнеркәсібінің негізгі драйверлерінің бірі болып отыр.
Оның саладағы үлесі 17,2%-ды құрайды. Бұл шамамен 42,8% үлесі бар металлургиядан кейінгі екінші көрсеткіш.
Қаңтар–шілдеде машина жасау өндірісі 22%-ға өсті.
Автомобиль өнеркәсібіндегі өсім 29,9%-ға жетті.
Жеті айда:
- 102 870 жеңіл автокөлік шығарылды — өткен жылмен салыстырғанда 36%-ға көп;
- 1 612 автобус өндірілді — 18%-ға көп;
- 4 732 жүк және арнайы техника шығарылды — 3,2%-ға көп.
Осылайша, автокөлік өндірісі өңдеу өнеркәсібіндегі жоғары өсім көрсетіп отырған бағыттардың бірі болып қалды.
Химия өнеркәсібіндегі өсім 26,9%-ға жетті
Химия өнеркәсібінде де жоғары динамика сақталып отыр. Саладағы нақты көлем индексі 126,9%-ды құрады.
Өсім бірнеше өнім өндірісінің артуы есебінен қамтамасыз етілген:
- аммофос — 7,8%;
- аммиак селитрасы — 10,8%;
- полипропилен — 14,7%;
- күкірт қышқылы — 20,7%.
Бұл көрсеткіштер химия өнеркәсібінің экономиканың шикізаттық емес секторындағы өсім көздерінің біріне айналып келе жатқанын көрсетеді.
Қазақстанда тұрмыстық техника өндірісі артып келеді
Штаб отырысында отандық тұрмыстық техника өндірісінің динамикасына да назар аударылды.
ARTEL және Samsung брендтерімен кір жуғыш машиналар, теледидарлар, ас үй плиталары, шағын пештер, су жылытқыштар, шаңсорғыштар және ауа тартқыштар шығаратын «Silk Road Electronics» ЖШС жеті айда өндіріс көлемін 38%-ға арттырған.
Сегіз айдың қорытындысында да осы қарқынды сақтау жоспарланып отыр.
Басқа кәсіпорындарда:
- «Almaty Turmystyq Tehnika Zayyty» өнім шығаруды 34%-ға арттырды;
- тоңазытқыш пен мұздатқыш жабдықтар өндіретін «JASYL SUYQ QAZAQSTAN» ЖШС өндірісті 3,2 есе ұлғайтты.
Құрылыс материалдарының өндірісі баяулады
Жеті айда Қазақстанда 9,5 млн тонна құрылыс материалы өндірілді. Нақты көлем индексі 109,4%-ды құрады.
Алайда бірінші жартыжылдықтағы 114,1%-бен салыстырғанда өсім қарқыны баяулаған.
Бұл ретте құрылыс саласының өзіндегі нақты көлем индексі 115,3%-ға жетіп отыр.
Осыған байланысты Серік Жұманғарин Құрылыс істері комитетіне ірі құрылыс материалдарын өндірушілермен кездесіп, өсімнің баяулау себептерін анықтауды тапсырды.
Сондай-ақ өндірісті арттыру үшін қандай шаралар қажет екені талдануы тиіс.
Ауыл шаруашылығында өсім 5%-ды құрады
Қаңтар–шілде қорытындысында ауыл шаруашылығындағы нақты көлем индексі 105%-ға жетті. Өткен жылдың сәйкес кезеңінде бұл көрсеткіш 103,7% болған.
Қазір ауыл шаруашылығы кәсіпорындары жаппай егін жинауға кіріскен. Бұл кезең саланың жылдық өндіріс көлемін қалыптастыруда шешуші рөл атқарады.
Азық-түлік өндірісі жеті айда 13,9%-ға өсті. Жоспар 14,7% болған.
Қаңтар–тамыз қорытындысында 14% өсімге қол жеткізу көзделіп отыр.
122,4 млрд теңгеге 33 жоба іске асырылады
Жыл соңына дейін ауыл шаруашылығы өнімдерін қайта өңдеу саласында жалпы құны 122,4 млрд теңге болатын 33 жобаны жүзеге асыру жоспарланған.
Олардың қатарында:
- Fufeng жүгеріні қайта өңдеу кәсіпорны;
- Тараз қант зауытының қант қызылшасын қайта өңдейтін жаңа желісі бар.
Бұл жобалар агроөнеркәсіптік секторда шикізатты терең өңдеу көлемін арттыруға бағытталған.
Жаңа зауыт жылына 340 млн литр өнім шығара алады
Сусын өндірісіндегі өсім әзірге жоспардан төмен.
Жеті айда саладағы нақты көлем индексі жоспарланған 104,4%-дың орнына 101,7%-ды құрады. Ал алкогольсіз сусын өндірісі 3%-ға өскен.
Өсімнің баяулауына 15 қаңтар мен 10 шілде аралығында Алматыдағы «Coca-Cola» ЖШС өндірістік желісінің жоспарлы жөндеуі және PepsiCo өнімдері өндірісінің қайта бөлінуі әсер еткен.
Қыркүйек-қазан айларында жылына 340 млн литр өнім шығаруға қауқарлы Carlsberg зауытын іске қосу жоспарланып отыр. Онда PepsiCo өнімдері өндіріледі.
Жаңа қуаттарды ескере отырып, жыл соңына дейін сусын өндірісіндегі нақты көлем индексін 110,5%-ға жеткізу көзделген.
Серік Жұманғарин қандай тапсырма берді
Штаб отырысының қорытындысында Серік Жұманғарин мемлекеттік органдарға шикізаттық емес сектордағы ірі кәсіпорындармен тікелей жұмыс істеуді тапсырды.
Әр сала бойынша негізгі өндірушілермен кездесіп, өндірістің өсуіне кедергі келтіретін факторларды анықтау қажет.
«Кәсіпорындармен тікелей жұмыс істеу және әрбір ірі өндіруші бойынша жағдайды түсіну қажет: өндірісті ұлғайту үшін қандай шектеу бар, онда мемлекеттік органның шешімі қажет пе, ал инфрақұрылым, шикізат немесе басқа да мәселелер бойынша жәрдемдесу қажет пе? Біздің міндетіміз – осындай кедергілерді уақтылы анықтау және оларды жоюға көмектесу», — деп атап өтті Серік Жұманғарин.
Бұл неліктен маңызды
Жеті айдың нәтижелері Қазақстан экономикасында шикізаттық емес өндірістің бірқатар бағыты жоғары қарқын сақтап отырғанын көрсетеді. Өңдеу өнеркәсібіндегі 9% және машина жасаудағы 22% өсім осы тұрғыдан маңызды.
Әсіресе автомобиль, химия, тұрмыстық техника және азық-түлік өндірісінің кеңеюі экономикалық өсім көздерін әртараптандыруға мүмкіндік береді.
Сонымен бірге мұнай өндірісінің өткен жылғы деңгейден төмен болуы, металлургиядағы көрсеткіштердің әлсіреуі және құрылыс материалдары өндірісінің баяулауы жекелеген салаларда қосымша шаралар қажет екенін көрсетіп отыр.
Сондықтан алдағы кезеңдегі негізгі міндеттердің бірі — кәсіпорындардың өндірісті ұлғайтуына кедергі келтіретін инфрақұрылымдық, шикізаттық және басқа да мәселелерді жедел шешу.
