Мүгедектігі бар азаматтарға өз бетінше дауыс беруге жағдай жасалады.
Құрылтай сайлауында Қазақстанның барлық сайлау учаскелерінде Брайль қарпі бар арнайы трафареттер қолжетімді болады, деп хабарлайды DKNews.kz.
Орталық сайлау комиссиясы трафаретті бүгінгі отырыста таныстырды. Бұдан бөлек, учаскелерде аудиоақпарат, арнайы компьютер, құлаққап, қосымша жарық пен үлкейткіш лупасы бар бұрыштар жұмыс істейді.
Брайль трафареті барлық учаскеде болады
Арнайы трафарет дауыс беруге арналған бюллетеньмен бірге пайдалануға арналған.
Оның мазмұны бюллетеньдегі ақпаратқа толығымен сәйкес келеді және екі тілде әзірленген.
Брайль қарпіндегі бедерлі-нүктелі таңбалар кәдімгі мәтінге қарағанда көбірек орын алатындықтан, трафарет екі жақты жасалған.
Бірінші жағында бюллетеньнің атауы туралы ақпарат орналасса, екінші жағында:
- сайлауға қатысатын саяси партиялардың атаулары
- «Бәріне қарсымын» жолы
көрсетіледі.
ОСК трафаретті қалай әзірлегенін түсіндірді
ОСК мүшесі Ләззат Сүйіндік арнайы құралды әзірлеу кезінде Брайль қарпін пайдаланатын азаматтардың практикалық ұсыныстары ескерілгенін айтты.
«Трафареттің мазмұны дауыс беруге арналған бюллетеньге толығымен сәйкес келеді және екі тілде әзірленген. Брайль қарпінің бедерлі-нүктелі таңбалары кәдімгі баспа мәтінімен салыстырғанда көбірек орын алатынын ескерсек, трафарет екі жақты етіп жасалған. Алдыңғы жағында бюллетеньнің атауы туралы ақпарат, ал артқы жағында сайлауға қатысатын саяси партиялардың атаулары және «Бәріне қарсымын» жолы жазылған. «Трафаретті әзірлеу және дайындау барысында бюллетеньге сәйкестік талаптары, сондай-ақ мамандар мен Брайль қарпін пайдаланушылардың практикалық ұсынымдары ескерілді», - деп атап өтті ОСК мүшесі Ләззат Сүйіндік.
Негізгі мақсат — көру қабілеті бұзылған сайлаушылардың бюллетеньдегі ақпаратпен танысып, таңдауын мүмкіндігінше өз бетінше жасауына мүмкіндік беру.
Учаскелерде арнайы бұрыштар ұйымдастырылады
Брайль трафареті — қолжетімді дауыс беруді қамтамасыз ететін жалғыз құрал емес.
Әрбір сайлау учаскесінде мүгедектігі бар азаматтарға арналған арнайы бұрыш қарастырылған.
Онда диагоналі кемінде 54 сантиметр болатын мониторы бар компьютер орнатылады.
Компьютерде партиялық тізімдерін ұсынған жеті саяси партия туралы бірыңғай форматтағы аудиоақпарат орналастырылады. Оның мазмұны Орталық сайлау комиссиясы бекіткен стандартты мәліметтер жиынтығына сәйкес әзірленеді.
Сондай-ақ басқа да аудио және бейнематериалдар қолжетімді болады.
Құлаққап, жарық және үлкейткіш лупа қарастырылған
Арнайы бұрыштың жабдықталуына да жеке талаптар қойылған.
Сайлаушылар пайдалана алатын:
- құлаққаптар
- қосымша жарықтандыру құралдары
- үлкейткіш лупа
қарастырылған.
Бұл құралдар әртүрлі қажеттілігі бар азаматтарға сайлау туралы ақпаратты қолжетімді форматта алуға көмектеседі.
Бұл не үшін маңызды
Сайлаудың қолжетімділігі тек учаскеге физикалық тұрғыда кіру мүмкіндігімен шектелмейді. Азаматтың бюллетеньдегі ақпаратты өз бетінше оқып, таңдау жасап, дауыс құпиясын сақтай алуы да маңызды.
Брайль трафаретінің барлық учаскеде болуы осы мәселені шешуге бағытталған.
Ал аудиоақпарат, үлкейткіш құралдар мен арнайы жабдықталған компьютерлер әртүрлі қажеттілігі бар сайлаушылар үшін қосымша мүмкіндік береді.
Нәтижесінде сайлау инфрақұрылымы азаматқа көмек көрсетумен ғана шектелмей, оның мүмкіндігінше дербес дауыс беруіне жағдай жасауға бағытталып отыр.
