Ауылдағы бизнеске несие жылдық 2,5%-бен беріледі. 2023-2025 жылдары «Ауыл аманаты» жобасына республикалық бюджеттен 150 млрд теңгеден астам қаражат бағытталып, 20 мыңнан астам шағын несие берілді. Нәтижесінде 22 мыңнан астам жаңа жұмыс орны ашылған, деп хабарлайды DKNews.kz.
2026 жылы тағы 5,4 мың жобаны іске асыру жоспарланып отыр. Қазірдің өзінде 33,7 млрд теңгеге 3 132 жоба қаржыландырылды.
Ауыл тұрғындары 10,8 млн теңгеге дейін несие ала алады
Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаевтың ауылдық аумақтарды дамыту жөніндегі тапсырмасы аясында ауылдағы жұмыспен қамту мен кәсіпкерлікті кеңейту шаралары жүргізіліп жатыр.
«Ауыл аманатының» негізгі құралдарының бірі – жеңілдетілген микрокредит.
Қарыздың жылдық мөлшерлемесі 2,5%.
Несие мерзімі:
- ауыл шаруашылығына жатпайтын жобалар үшін – 5 жылға дейін;
- ауыл шаруашылығы жобалары үшін – 7 жылға дейін;
- өнімді қайта өңдеу жобалары үшін – 7 жылға дейін.
Жеке кәсіпкерлік бастамалар үшін ең жоғары сома 2 500 АЕК немесе 10,8 млн теңгені құрайды.
Ал ауыл шаруашылығы кооперативтері мен қайта өңдеу жобалары 8 000 АЕК немесе 34,6 млн теңгеге дейін қаржы ала алады.
Техника мен жабдыққа да 2,5%-дық лизинг бар
Бағдарлама кәсіпкерлердің техника мен өндірістік жабдық сатып алуына да мүмкіндік береді.
Жеңілдетілген лизинг:
- жылдық 2,5% мөлшерлемемен;
- 7 жылға дейінгі мерзімге беріледі.
Бұл шаруашылықтарға бірден үлкен қаржылық жүктеме түсірмей, техникалық базасын жаңартуға мүмкіндік береді.
Жаңа жабдық өндіріс көлемін арттырумен қатар ауыл шаруашылығы өнімдерін қайта өңдеуді кеңейтуге бағытталған.
«Дипломмен ауылға» бойынша тұрғын үй несиесі 1%-бен беріледі
Ауылдық жерлердегі тағы бір мәселе – білікті мамандар тапшылығы.
Осы мақсатта «Дипломмен ауылға» бағдарламасы жалғасып жатыр.
Жас мамандар ауылдық жерде кемінде үш жыл еңбек еткен жағдайда көтерме төлемдер мен тұрғын үй сатып алуға арналған жеңілдетілген кредиттер ала алады.
Тұрғын үй несиесінің мөлшерлемесі жылдық 1%, мерзімі 15 жылға дейін қарастырылған.
Бұл тетік ауылдарға білім, медицина және басқа да маңызды салалардың мамандарын тартуға бағытталған.
20 мыңнан астам шағын несие берілді
2023-2025 жылдары «Ауыл аманаты» арқылы бірнеше бағыттағы жобалар қаржыландырылды.
Атап айтқанда:
- мал шаруашылығында – 102 млрд теңгеге 14,8 мың жоба;
- өсімдік шаруашылығында – 9,1 млрд теңгеге 1,1 мың жоба;
- ауыл шаруашылығы өнімдерін қайта өңдеуде – 10,5 млрд теңгеге 915 жоба;
- ауыл шаруашылығына жатпайтын бағыттарда – 29 млрд теңгеге 3,4 мың жоба;
- техника мен жабдық лизингі бойынша – 3,8 млрд теңгеге 215 жоба қолдау алды.
Жалпы осы кезеңде 22 мыңнан астам жаңа жұмыс орны ашылды.
2026 жылы 5,4 мың жоба іске асырылады
Бағдарлама биыл да жалғасып жатыр.
2026 жылы 5,4 мың жобаны жүзеге асыру көзделген.
Қазіргі уақытта:
- 3 132 жоба қаржыландырылды;
- оларға 33,7 млрд теңге бөлінді.
Қаржыландыру ауыл шаруашылығының дәстүрлі бағыттарымен ғана шектелмейді. Қайта өңдеу, қызмет көрсету және басқа да кәсіпкерлік жобаларға қолдау көрсетіледі.
Қаржыландырудың жаңа ережелері енгізілді
Микрокредиттеу мен лизинг тәсілдері де жаңартылып жатыр.
Енді ауылдар мен шағын қалалардың экономикалық мамандануы алдын ала сараланады. Яғни әр аумақта қай бизнес түрінің әлеуеті жоғары екені ескеріледі.
Мәселен, бір өңірде мал шаруашылығына сұраныс жоғары болса, басқа аумақта қайта өңдеу, туризм немесе қызмет көрсету саласы перспективалы болуы мүмкін.
Қаржыландыру құрылымына да нақты талаптар қойылған:
- өнімді қайта өңдеу жобаларының үлесі кемінде 20% болуы керек;
- микрокредиттік портфельдің 50%-дан аспайтын бөлігі ауыл шаруашылығы жануарларын сатып алуға бағытталуы мүмкін.
Мұндағы мақсат – қаржының басым бөлігін тек мал сатып алуға жұмсамай, ауыл экономикасының басқа бағыттарын да дамыту.
Ауылда туризмге де жеңілдетілген несие беріледі
2025 жылдан бастап «Ауыл аманатының» мүмкіндіктері ауыл шаруашылығына тікелей қатысы жоқ бизнес түрлеріне кеңейтілді.
Туристік әлеуеті бар ауылдарда тұрғындар жеңілдетілген қаржыландыру арқылы:
- қонақ үй ашуға;
- этнотуризмді дамытуға;
- агротуризм жобаларын іске қосуға;
- тамақтану қызметін көрсетуге;
- туристерді орналастыру бизнесін дамытуға мүмкіндік алады.
Бұл ауыл тұрғындарының табысын тек егін немесе мал шаруашылығына тәуелді етпей, қосымша кіріс көздерін қалыптастыруға бағытталған.
Кепіл мүлкі жетпейтін кәсіпкерлерге жаңа мүмкіндік беріледі
2026 жылы «Ауыл аманаты» аясында тағы бір жаңа қолдау құралы енгізілді.
Енді қарыз бойынша мемлекеттік кепілдік беру тетігі қарастырылған. Ол «Даму» қоры арқылы жүзеге асырылады.
Бұл құрал ең алдымен несие алуға жеткілікті кепіл мүлкі жоқ кәсіпкерлерге арналған.
Мемлекеттік кепілдік арқылы олар қарыз қаражатына қол жеткізіп, ауылдық жерлерде өз жобаларын іске асыра алады.
Жаңа тетікті іс жүзінде қолдану жақын арада басталады.
21 шағын қалаға 11,9 млрд теңге бағытталды
Қолдау ауылдармен ғана шектелмейді.
2025 жылы Қазақстанның 21 шағын қаласында 40 инфрақұрылымдық жобаны жүзеге асыруға 11,9 млрд теңге бөлінді.
Соның нәтижесінде:
- 42 шақырым автомобиль жолы;
- 40 шақырым инженерлік желі жаңғыртылды.
Мұндай инфрақұрылымдық жобалар шағын қалалардағы бизнестің дамуына және тұрғындардың өмір сүру жағдайын жақсартуға негіз қалыптастырады.
Шекара маңындағы ауылдарға ерекше назар аударылады
Мемлекеттік саясаттың жеке бағыты ретінде шекара маңындағы елді мекендерді дамыту белгіленген.
Бұл бағыт Ауылдық аумақтарды дамыту тұжырымдамасына енгізілді.
Негізгі міндеттер:
- әлеуметтік инфрақұрылымды жаңарту;
- инженерлік желілерді дамыту;
- жол және көлік инфрақұрылымын жақсарту;
- кәсіпкерлікті қолдау;
- жаңа жұмыс орындарын құру;
- туризмді дамыту;
- шекара маңындағы сауданы кеңейту.
Мұндай шаралар шекаралық аудандардағы халықтың табысын арттырумен қатар тұрғындардың тұрақтап қалуына жағдай жасауға бағытталған.
226 ауылда 255 жоба жүзеге асырылды
Шекара маңындағы және басқа ауылдардың инфрақұрылымын жаңартудың негізгі құралдарының бірі – «Ауыл – Ел бесігі» жобасы.
2025 жылы оған республикалық бюджет пен Ұлттық қордан 73 млрд теңге бөлінді.
Осы қаражат есебінен 226 ауылда 255 жоба жүзеге асырылды.
Нәтижесінде:
- 150 әлеуметтік нысан салынды немесе жаңғыртылды;
- 67 тұрғын үй-коммуналдық шаруашылық нысаны жаңартылды;
- 180 шақырым жол жөнделді;
- шамамен 1 мың шақырым инженерлік желі жаңартылды.
2026 жылғы сәуірде Өңірлерді дамыту тұжырымдамасына өзгерістер енгізіліп, қаржыландырылатын жобалардың тізбесін одан әрі кеңейту көзделді.
Неліктен бұл маңызды
Ауылдық аумақтарды дамытудағы негізгі өзгеріс – қолдаудың тек ауыл шаруашылығымен шектелмеуі.
2,5%-дық микрокредит пен лизинг, қайта өңдеуге қойылған кемінде 20%-дық үлес, туризм мен қызмет көрсету салаларын қаржыландыру және кепіл мүлкі жеткіліксіз кәсіпкерлерге мемлекеттік кепілдік беру ауыл экономикасын әртараптандыруға бағытталған.
2023-2025 жылдары 20 мыңнан астам шағын несиенің берілуі және 22 мыңнан астам жұмыс орнының ашылуы бағдарламаның ауқымын көрсетеді.
Ал инфрақұрылымды қатар жаңарту ауыл тұрғындарына тек несие берумен шектелмей, өз елді мекенінде жұмыс істеуге, бизнес ашуға және тұрақты табыс табуға қажетті жағдай қалыптастыруға мүмкіндік береді.
