Қазақстан әуежайларының өткізу мүмкіндігі 6,5 есе артты.
Соңғы үш жылда Алматы, Қызылорда және Шымкентте жаңа терминалдар іске қосылып, олардың жиынтық өткізу қуаты жылына 3,5 млн-нан 23 млн жолаушыға дейін өсті, деп хабарлайды DKNews.kz.
Енді Қазақстан жолаушылар ағынын ұлғайтумен қатар халықаралық жүк транзитіне басымдық беріп отыр. Алматыда 500 гектарлық логистикалық кластер құрылып, Cargolux пен Cathay Pacific Cargo рейстерін кеңейтуде, ал елдің коммерциялық әуе паркі 2030 жылға қарай 160 ұшаққа дейін ұлғаймақ.
Жүк тасымалы 102,5 мың тоннаға жетті
2026 жылдың қаңтар-шілде айларында Қазақстан әуежайлары 102,5 мың тонна жүк өңдеді. Бұл өткен жылдың сәйкес кезеңімен салыстырғанда 10%-ға көп.
Негізгі жүк ағыны Алматы халықаралық әуежайына тиесілі.
Жеті айда мұнда:
- 66,1 мың тонна жүк өңделді;
- елдегі жалпы әуе жүктерінің 64%-дан астамы қабылданды.
Қазақстанның географиялық орналасуы әуе жүк тасымалын Транскаспий халықаралық көлік бағытымен және басқа логистикалық дәліздермен байланыстыруға мүмкіндік береді.
Алматыда 500 гектарлық логистикалық кластер құрылады
Алматы әуежайында 2025-2028 жылдарға арналған Horizon бағдарламасының бірінші кезеңі жүзеге асырылып жатыр.
Жоба аясында экспорттық аймақты 5 мың шаршы метрге кеңейту көзделген.
Сонымен бірге:
- жеті тұрақ орны бар жүк перроны салынады;
- Boeing 747-8 секілді F класындағы ірі жүк ұшақтарын қабылдауға жағдай жасалады;
- 500 гектар аумақта логистикалық кластер қалыптасады.
Өңірлерде де жүк авиациясына арналған инфрақұрылым кеңейіп жатыр.
Ақтөбеде жанармай құю инфрақұрылымы бар логистикалық кешен құрылуда. Қарағандыда жүк ұшақтарын қабылдау мүмкіндіктері кеңейтілсе, Ақтауда әуе, теңіз және теміржол маршруттарын бір жүйеге біріктіру пысықталуда.
Cargolux Астана арқылы аптасына 14 рейске дейін орындайды
Қазақстанның транзиттік мүмкіндіктеріне халықаралық жүк тасымалдаушылар да қызығушылық танытып отыр.
2026 жылғы маусымнан бастап Cargolux Астана арқылы рейстерін қайта жандандырды. Компания аптасына 14 рейске дейін орындауды жоспарлап отыр.
Қазіргі уақытта әуе кемелері Астанаға техникалық аялдама жасап, жанармай құю және қызмет көрсету үшін қонады. Келесі кезеңде толыққанды коммерциялық жүк операцияларына көшу мүмкіндігі қарастырылып жатыр.
Тамызда Cathay Pacific Cargo да Астанаға тұрақты жүк рейстерін іске қосты.
Тасымалдаушы Boeing 747 Freighter ұшақтарымен аптасына бес рейске дейін орындамақ.
Үш жаңа әуежай салынып жатыр
Жолаушылар авиациясындағы ірі өзгерістердің бірі – жаңа терминалдар мен өңірлік әуежайларды дамыту.
Соңғы үш жылда жеке инвестициялар есебінен Алматы, Қызылорда және Шымкент әуежайларында жаңа терминал кешендері пайдалануға берілді.
Олардың жиынтық өткізу мүмкіндігі:
- бұрын – жылына 3,5 млн жолаушы;
- қазір – жылына 23 млн жолаушы.
Яғни көрсеткіш 6,5 есе өсті.
Ішкі туризмді және шалғай өңірлердің көлік қолжетімділігін дамыту үшін Катонқарағай, Зайсан және Кендірлі курорттық аймақтарында үш жаңа әуежай салынып жатыр.
Оларды 2026 жылдың соңына дейін іске қосу жоспарланған.
Павлодар әуежайының ұшу-қону жолағы кеңейтілді
Өңірлік әуежайларды жаңғырту жұмыстары да жалғасуда.
Астана әуежайының негізгі ұшу-қону жолағы күрделі жөндеуден өтті.
Балқашта:
- жолаушылар терминалы реконструкцияланды;
- бұру жолы мен перрон жаңартылды;
- заманауи жарық-сигнал жабдығы орнатылды;
- Астана және Алматыдан рейстер іске қосылды.
Павлодар әуежайындағы реконструкция кезінде ұшу-қону жолағының ені 45 метрден 60 метрге дейін кеңейтілді.
Нәтижесінде ауыр әрі алыс қашықтыққа ұшатын әуе кемелерінің ұшу салмағына қойылған шектеулер алынып, қауіпсіздік деңгейін көтеруге мүмкіндік туды.
Астана – Павлодар – Астана бағыты бойынша аптасына төрт рет субсидияланатын рейс іске қосылды. Тарифі – 15 мың теңге.
1 қыркүйектен бастап Алматыға күнделікті коммерциялық рейстер және Новосибирскімен аптасына жеті рет халықаралық әуе қатынасы қайта жанданады.
Арқалық әуежайы қайта іске қосылды
2026 жылғы тамызда Арқалық әуежайын қалпына келтіру жұмыстары толық аяқталды.
22 тамызда Астана – Арқалық – Астана бағыты бойынша алғашқы тұрақты рейс орындалды.
Шымкентте екінші ұшу-қону жолағы салынып жатыр. Оны 2027 жылы аяқтау жоспарланған.
Үржардағы жолаушылар терминалы да реконструкциядан өтуде. Нысанды 2027 жылғы ақпанда пайдалануға беру көзделген.
Жолаушылар саны 15,4 млн-ға жетті
Қазақстан авиациясындағы өсім жолаушылар статистикасынан да көрінеді.
2025 жылы қазақстандық әуе компаниялары 15,4 млн жолаушы тасымалдады. Бұл 2024 жылмен салыстырғанда 4,8%-ға көп.
Ал ел әуежайларындағы жалпы жолаушылар ағыны 31,8 млн адамға жетті.
Өсім 2026 жылы да жалғасты.
Бірінші жартыжылдықта:
- 7,4 млн жолаушы тасымалданды;
- жылдық өсім 2,6%-ды құрады.
Қазақстаннан 30 елге 135 бағыт бар
«Ашық аспан» режимі халықаралық маршруттардың географиясын кеңейтуге мүмкіндік берді.
Қазір Қазақстанды әлемнің 30 елімен 135 халықаралық әуе бағыты байланыстырады.
2026 жылға жоспарланған 15 жаңа бағыттың бір бөлігі іске қосылды.
Олардың арасында:
- Варшава;
- Шанхай;
- Гуанчжоу;
- Ларнака;
- Ұлан-Батыр;
- Измир;
- Сиань;
- Үрімші;
- Бішкек;
- Новосибирск;
- Санкт-Петербург;
- Түмен;
- Батуми бағыттары бар.
Жыл соңына дейін Токио мен Қашғарға рейстер ашу мәселесі пысықталуда.
Ханой – Алматы – Прага бағыты дайындалып жатыр
Қазақстан Азия мен Еуропа арасындағы транзиттік жолаушылар ағынын да ұлғайтуды көздеп отыр.
Ол үшін «әуе еркіндігінің» бесінші дәрежесі тетігі қолданылады. Бұл шетелдік әуе компанияларына Қазақстан арқылы үшінші мемлекетке жолаушы тасымалдауға мүмкіндік береді.
Осындай жобалардың бірі – VietJet Air компаниясының Ханой – Алматы – Прага бағыты.
Бұл модель Алматыны Азия мен Еуропа арасындағы транзиттік нүкте ретінде пайдалануға мүмкіндік береді.
2030 жылға қарай Қазақстанда 160 коммерциялық ұшақ болады
Қазір Қазақстанның тұрақты азаматтық авиация паркінде 111 әуе кемесі бар.
2026 жылдың соңына дейін тағы алты ұшақ жеткізіледі:
- төртеуі – Air Astana үшін;
- екеуі – Vietjet Qazaqstan үшін.
2030 жылдың соңына қарай коммерциялық флотты 160 әуе кемесіне дейін жеткізу жоспарланған.
Парк Airbus A320/A321neo, Boeing 737 MAX және алыс қашықтыққа арналған Boeing 787 Dreamliner ұшақтарымен толықтырылады.
Жеткізу жоспары бойынша:
- 2027 жылы – 11 ұшақ;
- 2028 жылы – 10 ұшақ;
- 2029 жылы – 9 ұшақ;
- 2030 жылы – 13 ұшақ келеді.
Авиация саласында 25 мыңға жуық адам жұмыс істейді
Әуе тасымалының өсуі білікті кадрларға сұранысты да арттырып отыр.
Қазір Қазақстанның азаматтық авиация саласында 25 мыңға жуық адам еңбек етеді.
Азаматтық авиация академиясындағы мемлекеттік гранттар саны 2022-2023 оқу жылындағы 180-нен 2025-2026 оқу жылында 618-ге дейін өсті.
Төрт жылда студенттер контингенті 72%-дан астам артқан, ал түлектердің жұмысқа орналасу деңгейі 90%-ға жетеді.
Дуальды білім беру жүйесіне де басымдық беріліп отыр. Қазір 220 студент 48 серіктес кәсіпорын базасында тәжірибелік дайындықтан өтуде.
Қазақстан әуе кеңістігіндегі транзит төрт есе өсті
Соңғы үш жылда Қазақстанның әуе кеңістігі арқылы орындалатын транзиттік рейстер көлемі төрт есе артты.
Халықаралық азаматтық авиация ұйымының бағалауы бойынша Қазақстандағы авиациялық қауіпсіздік стандарттарына сәйкестік деңгейі 95,7%-ды құрады.
Ұшу қауіпсіздігі стандарттарын тиімді енгізу көрсеткіші – 82%.
Салыстыру үшін Еуропалық өңірдегі орташа көрсеткіштер тиісінше 88% және 74% деңгейінде.
2026 жылы көлік оқиғалары мен инциденттерді тергеуге арналған мамандандырылған орталық құрылды. Оған авиациялық оқиғаларды тергеу функциялары берілді.
Сонымен қатар Қазақстанның авиация саласын 2050 жылға дейін дамыту жөніндегі Бас жоспар әзірленіп жатыр.
Авиакеросин өндірісі екі еседен астам өседі
Халықаралық тасымалдаушыларды тартуда жанармай бағасы да маңызды факторға айналып отыр.
Қазақстан әуежайларында Turkish Airlines, MNG Airlines, Cargolux, China Southern Airlines, HongKong Air Cargo, Saudi Arabian Airlines, Silk Way West Airlines және басқа да халықаралық компаниялар жанармай құяды.
Жыл басынан бері «ҚМГ-Аэро» шетелдік әуе компанияларына 50 мың тоннадан астам авиатопливо жеткізді.
2026 жылы отандық зауыттар 825 мың тонна авиакеросин өндіреді. Бұл ішкі нарықтың қажеттілігін толық қамтамасыз етуге мүмкіндік береді.
2032 жылға қарай Қазақстандағы авиакеросин өндірісін екі еседен астам арттырып, жылына 1,7-1,8 млн тоннаға жеткізу жоспарланған.
Отандық зауыттар Jet A-1 стандарты бойынша отын өндіруге де технологиялық тұрғыдан дайын.
Неліктен бұл маңызды
Қазақстанның авиациялық стратегиясы енді тек жаңа рейстер ашумен шектелмейді. Ел бір мезгілде жолаушылар тасымалын, жүк логистикасын, әуежай инфрақұрылымын, транзитті, әуе паркін және авиакеросин өндірісін кеңейтіп жатыр.
Негізгі көрсеткіштер бұл өзгерістің ауқымын көрсетеді: жаңа терминалдардың өткізу мүмкіндігі 6,5 есе өсті, транзиттік рейстер төрт есе артты, халықаралық бағыттар саны 135-ке жетті, ал әуе паркін 2030 жылға қарай 160 ұшаққа дейін ұлғайту жоспарланған.
Ал Cargolux пен Cathay Pacific Cargo секілді ірі жүк тасымалдаушылардың Қазақстан арқылы рейстерді кеңейтуі елдің Еуропа мен Азия арасындағы авиациялық және логистикалық хаб ретіндегі рөлін күшейтуге мүмкіндік береді.
