Халықаралық сарапшылар Құрылтай сайлауын Қазақстанның дамуындағы жаңа кезеңмен байланыстырды. Италиялық сарапшы Доменико Палмиери дауыс берудің техникалық ұйымдастырылуына жоғары баға берсе, германиялық журналист Николас Бутылин сайлау учаскелеріндегі көңіл күйге назар аударды, деп хабарлайды DKNews.kz.
Шетелдік сарапшылар Құрылтай сайлауын жаңа Конституцияны іске асыру және Қазақстанның алдағы саяси дамуы тұрғысынан маңызды оқиға деп бағалады.
Доменико Палмиери: дауыс беру мінсіз өтті
Азия бойынша Италия институтының (ISIA) Бас хатшысы Доменико Палмиери Қазақстандағы сайлауды бақылау тәжірибесі туралы айтып, дауыс берудің техникалық ұйымдастырылуына тоқталды.
Оның айтуынша, таңертеңгі дауыс беру барысында сайлаушылардың өз таңдауын жасауға деген ниеті байқалған.
«Техникалық ұйымдастыру тұрғысынан бүгін таңертең дауыс беру мінсіз өтті. Адамдар өз таңдауын жасауға ниетті екенін көрсетті. Әрине, бүгін – Қазақстан азаматтары үшін маңызды күндердің бірі. Бұл – 1 шілдеде күшіне енген жаңа Конституцияны іске асыру жолындағы алғашқы қадам. Бұл Қазақстанның болашағы үшін өте маңызды қадам деп ойлаймын», – деді спикер Халықаралық байқаушыларға қолғабыс көрсету орталығында өткен баспасөз конференциясында.
Жаңа Конституцияны іске асыруға назар аударылды
Италиялық сарапшы қазіргі сайлаудың саяси маңызын 1 шілдеде күшіне енген жаңа Конституциямен байланыстырды.
Ол Құрылтай сайлауын конституциялық өзгерістерді іс жүзінде жүзеге асыру жолындағы алғашқы қадам ретінде бағалады.
Халықаралық сарапшы назар аударған негізгі мәселелер:
- дауыс берудің техникалық ұйымдастырылуы;
- азаматтардың сайлауға қатысуы;
- жаңа Конституцияны іске асыру;
- Құрылтайдың қалыптасуы;
- Қазақстанның алдағы даму бағыты.
Николас Бутылин Қазақстандағы сайлауды алғаш рет бақылап отыр
Германияның Berliner Zeitung басылымының геосаясат бөлімінің басшысы Николас Бутылин Қазақстанға бұған дейін бірнеше рет келген.
Алайда ол елдегі сайлау процесіне халықаралық байқаушы ретінде алғаш рет қатысып отырғанын айтты.
Николас Бутылин сайлау учаскелеріндегі азаматтардың көңіл күйіне назар аударған.
«Меніңше, бұл – Қазақстанның даму жолындағы жаңа қадам. Адамдар қуана келіп жатыр, позитивті нарративті байқауға болады», – деді спикер.
Халықаралық сарапшылар нені бағалап отыр
Қазақстандағы алғашқы Құрылтай сайлауын бақылап отырған шетелдік өкілдер тек дауыс беру рәсіміне ғана емес, оның саяси мәніне де назар аударып жатыр.
Италия және Германия өкілдерінің пікірлерінде екі негізгі бағыт көрінеді:
- сайлауды техникалық ұйымдастыру деңгейі;
- Құрылтай сайлауының Қазақстандағы саяси өзгерістер үшін маңызы.
Доменико Палмиери жаңа Конституцияны іске асыру процесіне басымдық берсе, Николас Бутылин азаматтардың сайлау учаскелеріндегі көңіл күйін атап өтті.
Бұл неге маңызды
Құрылтай сайлауы жаңа Конституция күшіне енгеннен кейін жаңа саяси институттарды қалыптастыру кезеңінің бір бөлігі болып отыр.
Сондықтан халықаралық сарапшылар үшін сайлаудың маңызы дауыс беру күніндегі ұйымдастырумен ғана шектелмейді. Олар конституциялық реформалардың іс жүзінде қалай жүзеге асырылып жатқанын да бақылап отыр.
Италия мен Германия өкілдерінің бағасы да осы екі өлшемді — сайлауды ұйымдастыру мен елдегі саяси өзгерістердің бағытын қамтыды.
