Қазақстан тарихи рекорд орнатты.
Кадеттер құрамасы дзюдодан әлем чемпионатында бірден 10 медаль — үш алтын, үш күміс және төрт қола жеңіп алды. Қазақстандық ұлдар жалпыкомандалық есепте бірінші, қыздар екінші орынға шықты, деп хабарлайды DKNews.kz.
Туризм және спорт министрі Ербол Мырзабосынов бұл нәтижені Париж Олимпиадасынан кейін басталған ұлттық құрамаларды даярлау жүйесіндегі өзгерістермен байланыстырады.
10 медаль және жалпыкомандалық есептегі бірінші орын
Ербол Мырзабосыновтың айтуынша, 18 жасқа дейінгі қазақстандық дзюдошылар әлем чемпионатында мұндай нәтижеге бұрын-соңды қол жеткізбеген.
«Кадеттеріміздің дзюдодан әлем чемпионатындағы нәтижесі — шын мәнінде тарихи серпіліс. 18 жасқа дейінгі спортшыларымыз 10 медаль жеңіп алды: 3 алтын, 3 күміс және 4 қола. Қазақстанда бұған дейін мұндай нәтиже болған емес. Оның үстіне, ұлдарымыз жалпыкомандалық есепте бірінші, қыздарымыз екінші орын алды. Фатима Сұпығалиева кадет қыздар арасында әлем чемпионы атанған алғашқы қазақстандық дзюдошы болды».
Осылайша, Қазақстан құрамасы әлем чемпионатын бірден бірнеше тарихи жетістікпен аяқтады:
- 10 медаль;
- үш алтын;
- үш күміс;
- төрт қола;
- ұлдар арасында жалпыкомандалық бірінші орын;
- қыздар арасында жалпыкомандалық екінші орын;
- кадет қыздар арасында Қазақстан тарихындағы алғашқы әлем чемпионы.
Париж Олимпиадасынан кейін не өзгерді
Туризм және спорт министрлігі үшін медаль саны ғана маңызды емес. Кадеттердің нәтижесі спортшыларды даярлаудың жаңа жүйесі жұмыс істей бастағанының алғашқы нақты көрсеткіштерінің бірі ретінде бағаланып отыр.
«Бірақ біз үшін басқа нәрсе ерекше маңызды: бұл нәтиже ұлттық құрамаларды даярлаудағы жаңа тәсілдің тиімділігін көрсетіп отыр».
Жүйені қайта қарау Париждегі Олимпиада ойындарынан кейін басталған. Негізгі мақсаттардың бірі — әр жастағы спортшылардың даярлығын біртұтас жүйеге біріктіру.
«Париждегі Олимпиада ойындарынан кейін біз спортшыларды даярлау жүйесінің өзін қайта қарай бастадық. Федерациялармен бірге кадеттер, жасөспірімдер және ересектер ұлттық құрамасы бірыңғай әдістеме аясында жұмыс істейтін модельді енгізіп жатырмыз. Яғни спортшы бір жас санатынан екіншісіне өткен кезде мүлде басқа жүйемен даярлықты қайта бастамайды. Сабақтастық, бірыңғай талаптар, талдау және спортшының дамуының түсінікті траекториясы бар».
Мұндай тәсіл спортшының кадеттер құрамасынан жастар, одан кейін ересектер құрамасына ауысқан сайын жаңа даярлық жүйесіне қайта бейімделу қажеттілігін азайтуы тиіс.
Эцио Гамба, диагностика және спорт ғылымы
Дзюдода жаңа жүйе Қазақстан дзюдо федерациясы және «Жеңіс» клубымен бірлесіп жүзеге асырылып жатыр. Отандық бапкерлер шетелдік мамандармен, соның ішінде Эцио Гамбаның командасымен бірге жұмыс істейді.
Министрдің сөзінше, мәселе тек белгілі шетелдік жаттықтырушыларды шақыруда емес.
«Дзюдода бұл жұмыс Қазақстан дзюдо федерациясы және «Жеңіс» клубымен бірлесіп жүргізіліп жатыр. Отандық жаттықтырушылар мықты шетелдік мамандармен, соның ішінде Эцио Гамбаның командасымен бірлесіп жұмыс істейді. Бұл ретте әңгіме жай ғана танымал шетелдік жаттықтырушыны шақыру туралы емес. Негізінде нақты әдістеме жатыр: жаттығу процесін ғылыми талдау, функционалдық диагностика, жүктемелерді жекелей жоспарлау, қалпына келу, спорттық медицина және әр спортшының динамикасын тұрақты бақылау».
Жаңа тәсіл бірнеше бағытты қамтиды:
- жаттығу процесін ғылыми талдау;
- функционалдық диагностика;
- жүктемені әр спортшыға жеке бейімдеу;
- қалпына келу жүйесі;
- спорттық медицина;
- спортшының даму динамикасын тұрақты бақылау.
«Бүгін біз осы жұмыстың нақты KPI көрсеткішін көріп отырмыз — кадеттеріміздің әлем чемпионатындағы тарихи нәтижесі».
Жаңа модель бокс, күрес және семсерлесуге де енгізіледі
Министрлік дзюдода қолданылып жатқан тәсілді басқа спорт түрлеріне де кезең-кезеңімен енгізуді жоспарлап отыр.
«Дәл осындай модельді министрлік бүгінде басқа федерацияларда да жүйелі түрде енгізуді ұсынып отыр. Соның бір мысалы — семсерлесу, бокс, күрес. Бұл спорт түрлерінде де үздік шетелдік мамандарды тартып, заманауи даярлық әдістерін пайдалана отырып, жүйелі жұмыс жолға қойылып жатыр».
Яғни мақсат — жекелеген мықты бапкерлерге немесе белгілі бір кезеңде шыққан талантты спортшыларға тәуелді модельден біртұтас даярлық жүйесіне көшу.
Ұлттық спорт университетіне қандай міндет жүктеледі
Реформаның тағы бір маңызды бағыты — спорт ғылымын күшейту. Бұл жүйеде Ұлттық спорт университетіне ерекше рөл берілмек.
«Жеке бағыттың бірі — спорт ғылымын күшейту. Мұнда Ұлттық спорт университеті маңызды рөл атқаруы тиіс. Біздің міндетіміз — ғылым жоғары жетістіктер спортынан бөлек қалмай, тікелей ұлттық құрамалар үшін жұмыс істеуі керек: тестілеу, аналитика, медицина, қалпына келу, тамақтану, биомеханика және жеке даярлық бағдарламалары».
Осылайша, ғылыми сүйемелдеу спортшыны даярлаудың қосымша емес, негізгі элементтерінің біріне айналуы тиіс.
«Бұл жұмысты ұлттық федерациялармен және халықаралық спорт ұйымдарымен бірлесіп жүргізіп жатырмыз. Мемлекет басшысы спортты дамытуға және заманауи даярлық жүйесін қалыптастыруға үлкен көңіл бөледі. Қазақстан сондай-ақ Халықаралық дзюдо федерациясымен ынтымақтастықты нығайтып келеді, оның президенті Мариус Визер елімізге сапармен келген болатын».
Бұл нәтиже неге маңызды
Министрлік ұстанымының түпкі мәні — халықаралық жарыстардағы нәтиже тек жекелеген спортшының талантына немесе бір бапкердің шеберлігіне тәуелді болмауы керек.
«Біздің бүгінгі негізгі ұстанымымыз қарапайым: заманауи спорттағы нәтиже тек жекелеген спортшының немесе жаттықтырушының талантына тәуелді болмауы керек. Нәтиженің артында жүйе тұруы тиіс».
Кадеттер құрамасының жетістігі енді осы жүйенің алғашқы нақты мысалдарының бірі ретінде қарастырылып отыр.
«Дзюдо бүгінде бұл модельдің жұмыс істейтінін көрсетіп отыр. Біздің міндетіміз — сәтті тәжірибені басқа спорт түрлеріне таратып, осылайша спорт резерві мен ұлттық құрамаларды даярлаудың бүкіл жүйесін кезең-кезеңімен ретке келтіру».
Түпкі мақсат — спортшының кадет кезінен бастап Олимпиада ойындарына дейінгі жолын бір жүйеге біріктіру.
«Біз біртұтас вертикальды көргіміз келеді: кадеттер — жасөспірімдер — ұлттық құрама — Олимпиада ойындары. Бірыңғай әдістеме, үздік халықаралық тәжірибемен ұштасқан мықты отандық жаттықтырушылар мектебі және әр кезеңдегі ғылыми сүйемелдеу».
Министрдің айтуынша, әлем чемпионатындағы 10 медаль енді жай ғана рекорд емес. Бұл спорт жүйесіндегі өзгерістердің нақты нәтиже бере бастағанын көрсететін көрсеткіш ретінде бағаланады.
«Кадеттеріміздің 10 медалі — тек тарихи нәтиже емес. Біз үшін бұл жаңа тәсілдердің нақты нәтиже бере бастағанының дәлелі. Қазақстан спортын алдағы уақытта да дәл осы бағытта қайта құратын боламыз».
