Биологиялық белсенді қоспалар міндетті түрде цифрлық таңбаланады. 2026 жылғы 1 қыркүйектен кейін Қазақстанда өндірілген немесе ел аумағына әкелінген барлық ББҚ қаптамасында бірегей Data Matrix коды болуы тиіс, деп хабарлайды DKNews.kz.
Келесі кезең 2027 жылғы 1 наурызда басталады. Осы күннен бастап ББҚ айналымының толық қадағалану жүйесі іске қосылып, өнімнің нарықтағы қозғалысы электрондық құжаттар арқылы бақыланады.
1 қыркүйектен бастап не өзгереді
Жаңа талап 2026 жылғы 1 қыркүйектен кейін өндірілген немесе Қазақстан аумағына импортталған биологиялық белсенді қоспаларға қолданылады.
Әр өнім бірлігіне:
- бірегей Data Matrix коды беріледі
- код өнім қаптамасына түсіріледі
- ақпарат таңбалау және қадағалау жүйесінде тіркеледі
Бұл тауардың өндірушіден немесе импорттаушыдан бастап сауда нүктесіне дейінгі қозғалысын бақылауға мүмкіндік береді.
Ал міндетті таңбалау басталғанға дейін өндіріліп қойған таңбаланбаған ББҚ қалдықтарына бөлек тәртіп қарастырылған. Оларды белгіленген талаптарға сәйкес жарамдылық мерзімі аяқталғанға дейін сатуға болады.
2027 жылғы 1 наурызда екінші кезең басталады
ББҚ-ның міндетті қадағалану жүйесін толық іске қосу 2027 жылғы 1 наурызға жоспарланған.
Осы күннен бастап өнім айналымы толық электрондық құжат айналымымен сүйемелденеді.
Тауар нарықтың бір қатысушысынан екіншісіне өткен сайын операция электрондық жүйеде расталуы тиіс.
Осылайша мемлекет өнімнің:
- өндірілуін немесе импортталуын
- жеткізушілер арасындағы қозғалысын
- сауда нүктесіне жеткізілуін
- нарықтағы заңды айналымын бақылауға мүмкіндік алады
Бұл ББҚ нарығын кезең-кезеңімен толық қадағаланатын цифрлық модельге көшіруге бағытталған.
Сатып алушы ББҚ-ны өзі тексере алады
Цифрлық таңбалау тұтынушыларға да жаңа мүмкіндік береді.
Таңбалау жүйесі нарықтың жеткілікті бөлігін қамтығаннан кейін сатып алушылар өнім қаптамасындағы Data Matrix кодын Naqty Onim қосымшасы арқылы сканерлей алады.
Осы тәсілмен сатып алушы ББҚ-ның заңды айналымда жүргенін өз бетінше тексере алады.
Мемлекет жаңа жүйе:
- ББҚ нарығының ашықтығын арттырады
- заңсыз айналымды анықтауға көмектеседі
- адал бизнесті жосықсыз бәсекеден қорғайды
- өнім қозғалысын бақылауды жеңілдетеді деп күтеді
Бизнес қазірден не істеуі керек
Биологиялық белсенді қоспаларды өндіретін, импорттайтын немесе олардың айналымына қатысатын компанияларға жаңа талапқа алдын ала дайындалу қажет.
Нарық қатысушылары:
- Тауарларды таңбалау және қадағалаудың цифрлық жүйесінде тіркелуі tanba.markirovka.kz
- өнімдердің тауар карточкаларын жүйеге алдын ала енгізуі
- карточкалардың жаңартудан өтуін күтуі
- таңбалау кодтарына уақытылы тапсырыс беруге дайын болуы қажет
Тауар карточкалары тіркелгеннен кейін жаңартудан өтеді және бұл белгілі бір уақытты қажет етеді.
Сондықтан компанияларға тіркеуді 1 қыркүйекке дейін созбау ұсынылып отыр. Бұл міндетті талап күшіне енгенге дейін қажетті рәсімдерді аяқтауға мүмкіндік береді.
Ескі ББҚ-ларды сатуға бола ма
Иә. Жаңа ереже бұрын өндірілген барлық өнімді бірден саудадан алып тастауды талап етпейді.
2026 жылғы 1 қыркүйекке дейін өндірілген және Data Matrix коды жоқ ББҚ қалдықтарын нарық қатысушылары белгіленген тәртіп бойынша олардың жарамдылық мерзімі аяқталғанға дейін өткізе алады.
Бұл бизнеске бұрын қалыптасқан тауар қорын кезең-кезеңімен сатуға мүмкіндік береді.
Ал 1 қыркүйектен кейін өндірілетін немесе Қазақстанға әкелінетін жаңа өнім міндетті түрде цифрлық таңбалануы тиіс.
Бұл нарыққа не береді
ББҚ нарығында өнімнің қайдан келгенін және жеткізу тізбегі арқылы қалай қозғалғанын бақылау тұтынушылар үшін маңызды. Цифрлық таңбалау осы тізбекті өндірушіден сауда нүктесіне дейін бақылауға бағытталған.
Бизнес үшін негізгі өзгеріс — өнім айналымының біртіндеп электрондық форматқа көшуі. Ал тұтынушы үшін Data Matrix коды тауардың заңды айналымын тексерудің қосымша құралына айналады.
Ең маңызды екі дата — 2026 жылғы 1 қыркүйек және 2027 жылғы 1 наурыз. Бірінші кезеңде міндетті таңбалау енгізілсе, екінші кезеңде өнім қозғалысын толық электрондық қадағалау басталады.
