Энергетикаға жаңа кадрлар қажет. Қазақстанда Smart Grid, жасанды интеллект және киберқауіпсіздік бағыттарын қамтитын «Энергетикадағы цифрландыру және жасанды интеллектіні қолдану» кәсіби стандарты бекітілді, деп хабарлайды DKNews.kz.
Құжатты Қазақстан Республикасының Энергетика министрлігі «Кәсіптік біліктілік туралы» Заңға сәйкес әзірлеген. Стандарт энергетиканы цифрлық трансформациялауға қажетті мамандарға қойылатын жаңа талаптарды айқындайды.
Энергетикада үш жаңа мамандық қарастырылған
Кәсіби стандартта энергетика саласындағы технологиялық өзгерістерге байланысты жаңа мамандықтар енгізілген.
Олар:
- зияткерлік (ақылды) желілерді жобалаушы;
- энергетикалық жүйелерге (Smart Grid) жасанды интеллектіні әзірлеу және енгізу жөніндегі инженер;
- энергетикалық желілердің киберқауіпсіздігі жөніндегі маман.
Бұл мамандықтар Қазақстанның жаңа кәсіптер мен құзыреттер атласы негізінде қалыптастырылған.
Олар энергетика саласына арналған білім беру бағдарламаларын әзірлеу және жаңа кадрларды даярлау кезінде пайдаланылмақ.
Smart Grid пен жасанды интеллект қайда қолданылады
Жаңа стандарт электр энергетикасы мен жылу энергетикасы салаларын қамтиды.
Цифрлық шешімдерді энергетикалық жүйенің бірнеше кезеңінде қолдану қарастырылған:
- электр және жылу энергиясын өндіру;
- энергияны беру;
- сақтау;
- бөлу;
- тұтыну.
Стандарт автоматтандыру жүйелерін, деректерді талдау технологияларын және жасанды интеллект негізіндегі шешімдерді енгізуге әрі пайдалануға қатысты кәсіби қызметті де қамтиды.
Энергетикалық желілердің киберқауіпсіздігіне талап күшейеді
Энергетиканың цифрлануы желілер мен басқару жүйелерінің киберқауіпсіздігіне де жаңа талаптар қояды.
Сондықтан жеке мамандық ретінде энергетикалық желілердің киберқауіпсіздігі жөніндегі маман қарастырылған.
Құжатта бірқатар заманауи цифрлық құралдармен жұмыс істеу көзделеді:
- технологиялық процестерді басқарудың автоматтандырылған жүйелері;
- диспетчерлік және технологиялық басқару жүйелері;
- Smart Grid технологиялары;
- цифрлық деректер мен ресурстар;
- жасанды интеллект негізіндегі шешімдер.
Бұл жүйелер энергетикалық инфрақұрылымды басқару мен технологиялық процестерді цифрландыруда қолданылмақ.
Мамандардың білімі мен дағдыларына бірыңғай талап енгізіледі
Кәсіби стандарттың тағы бір міндеті – энергетикадағы цифрлық технологиялармен жұмыс істейтін мамандардың құзыреттерін бір жүйеге келтіру.
Құжат олардың:
- біліміне;
- білігіне;
- практикалық дағдыларына бірыңғай талаптарды белгілейді.
Осы талаптар кейін мамандарды даярлау мен олардың кәсіптік біліктілігін бағалауда қолданылуы мүмкін.
Бұл неге маңызды
Энергетикалық жүйелердің цифрлануы дәстүрлі инженерлік біліммен қатар деректерді талдау, жасанды интеллект, автоматтандыру және киберқауіпсіздік бойынша құзыреттерді қажет етеді.
Жаңа кәсіби стандарт осы өзгерістерді кадр даярлау жүйесіне енгізуге бағытталған. Соның нәтижесінде жоғары оқу орындары мен басқа білім беру ұйымдары энергетикадағы жаңа технологияларға сәйкес бағдарламаларды қалыптастыруға мүмкіндік алады.
Құжат 2026 жылға арналған кәсіби стандарттарды әзірлеу және өзектендіру жоспары аясында дайындалған. Ресми жарияланғаннан кейін ол Энергетика министрлігінің интернет-ресурсында және Ұлттық біліктілік жүйесінің цифрлық платформасында орналастырылады.
