138 баладан оң динамика байқалды. Қызылорда облысында мүгедектігі бар балаларды үй жағдайында оңалту жобасына 184 бала қатысып, олар үшін 95 инновациялық оңалту құралы пайдаланылып жатыр, деп хабарлайды DKNews.kz.
Жоба ҚР Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрлігі, «Қазақстан халқына» қоғамдық қоры және Әлеуметтік қорғау саласын дамытудың ұлттық ғылыми орталығының қатысуымен жүзеге асырылуда. Қазір пилот Қызылорда, Павлодар, Абай облыстары мен Шымкент қаласын қамтиды.
Оңалту орталығы баланың үйіне «келеді»
Пилоттық жобаның негізгі мақсаты — тірек-қимыл аппараты бұзылған мүгедектігі бар балаларға қажетті оңалтуды күнделікті өмір сүретін ортасында ұйымдастыру.
Бұл тәсілде бала оңалту орталығындағы қысқа курспен ғана шектелмейді. Арнайы таңдалған құралдар үйде қолданылып, жаттығулар күнделікті жалғасады.
Алдымен мамандар баланың:
- функционалдық жағдайын;
- қимыл-қозғалыс мүмкіндігін;
- жеке қажеттілігін;
- медициналық көрсетілімдері мен қарсы көрсетілімдерін;
- үй жағдайын бағалайды.
Осыдан кейін бірнеше маманнан құралған команда балаға қандай оңалту құралы қажет екенін анықтайды.
Кресло-арбадан вертикализаторға дейін
Балаларға оңалту құралдары бірдей стандартпен емес, жеке қажеттілігіне қарай таңдалады.
Жобада:
- көпфункциялы кресло-арбалар;
- вертикализаторлар;
- жүруді үйретуге арналған құрылғылар;
- арнайы тренажерлер;
- басқа да заманауи оңалту құралдары пайдаланылады.
Бұл жабдықтар балаға тегін беріледі, бірақ оның меншігіне өткізілмейді — оңалту кезеңінде уақытша пайдалануға ұсынылады.
Пилоттың бастапқы кезеңінде инновациялық техникалық оңалту құралдары дәл осы төрт өңірге жеткізілген. Жоба туралы бұған дейін жарияланған деректерге сәйкес, құралды баланың жағдайы өзгерген кезде басқа түріне ауыстыру мүмкіндігі де қарастырылған.
Ата-ана оңалту процесінің бір бөлігіне айналады
Үй жағдайындағы оңалтудың ерекшелігі — ата-ананың күнделікті процеске тікелей қатысуы.
Мамандар қажетті жаттығуларды көрсетіп, ұсынымдар береді. Ата-ана сол тапсырмаларды баламен бірге үйде жүйелі түрде орындайды.
Ал реабилитолог, емдік дене шынықтыру нұсқаушысы және басқа бейінді мамандар нәтижені бақылап, қажет болған жағдайда оңалту бағытын өзгертеді.
Осылайша, маманмен кездесу арасындағы кезеңде де оңалту жұмысы тоқтамайды.
Нәтижені цифрлық күнделік арқылы бақылайды
Пилоттың тағы бір ерекшелігі — цифрлық оңалту күнделігі.
Ата-аналар баламен орындалған жаттығулар мен нәтижелер туралы ақпаратты күнделікке енгізеді. Мамандар мәліметтерді қашықтан бақылап, оңалту барысын бағалай алады.
Бұл технология пилоттың төрт өңірдегі жұмысында қолданылады. Бұған дейін жарияланған қорытынды бойынша, жоба аясында цифрлық күнделікпен қатар отбасыларды сүйемелдеуге арналған мобильді қосымша да енгізілген.
Қызылордада 184 бала жобаға қатысып жатыр
Әлеуметтік қорғау саласын дамытудың ұлттық ғылыми орталығының дерегіне сәйкес, Қызылорда облысында пилотқа 184 бала қатысады.
Олардың оңалтуында 95 инновациялық құрал пайдаланылып жатыр. Қазірдің өзінде 138 баладан оң динамика байқалған.
Жалпы пилот бойынша да оң нәтижелер бұған дейін тіркелген. 2025 жылдың аралық қорытындысында төрт өңірдегі 239 баланың қозғалыс дағдыларында оң динамика байқалғаны хабарланды. Бұл сол кездегі жоба қатысушыларының 75%-ына тең еді.
Кейінгі қорытындыда төрт өңірде 484 баланың инновациялық техникалық оңалту құралдарын алғаны, олардың 73%-ында қозғалыс функцияларының жақсарғаны және 21 баланың өздігінен жүре бастағаны айтылды.
Неліктен бұл тәсіл маңызды
Үйде оңалту моделі екі міндетті қатар шешуге бағытталған: балаға қажетті техникалық құралды жеке таңдау және оңалтуды оның күнделікті өмірінің бір бөлігіне айналдыру.
Бұл әсіресе ұзақ мерзімді әрі тұрақты жаттығуды қажет ететін балалар үшін маңызды. Жоба аясында техникалық құрал, мамандардың сүйемелдеуі, ата-ананың қатысуы және цифрлық бақылау бір жүйеге біріктірілген.
Пилоттың қазіргі нәтижелері Қызылордадағы 184 баланың 138-інде оң өзгеріс байқалғанын көрсетіп отыр. Ендігі маңызды мәселе — осы динамиканың қаншалықты тұрақты болатыны және пилот қорытындысынан кейін модельдің әрі қарай қалай дамитыны.
Бұған дейін біз осы жобаның алғашқы нәтижелері туралы да жазған едік: төрт өңірді қамтыған пилотта балалардың қозғалыс дағдыларындағы оң өзгерістер мен үйде оңалту тәсілінің нәтижелері жарияланған болатын.