AI стартаптарды нарықтан ығыстырып жатыр. Венчурлық инвесторлар үшін мықты технологияның өзі енді жеткіліксіз: фаундер өз өнімінің әмбебап жасанды интеллект жүйелерінің кезекті жаңаруынан кейін де құндылығын сақтайтынын дәлелдеуі керек, деп хабарлайды DKNews.kz.
Бұл мәселе 28 тамызда Алматыда өткен Silkway Accelerator 7-легінің Demo Day іс-шарасындағы негізгі тақырыптардың біріне айналды. Astana Hub бағдарламаны Google for Startups-пен бірлесіп, Алматы қаласы әкімдігінің қолдауымен жүзеге асырады. 2026 жылы Silkway Accelerator алғаш рет Алматыдағы Almaty Hub базасында өтті.
Бағдарламаға 15 стартап қатысты, оның 10-ы финалға шығып, жобаларын инвесторларға, венчурлық қорларға, бизнес-періштелер мен корпоративтік серіктестерге таныстырды. 12 апта ішінде командалар өнімдерін, бизнес-модельдерін, сатылымдары мен халықаралық нарықтарға шығу стратегияларын пысықтады.
Әмбебап AI бір стартаптың өнімін іс жүзінде қажетсіз етті
Пікірталастағы ең өткір мысалдардың бірін венчурлық инвестор және MA7 Ventures негізін қалаушы Мурат Абдрахманов келтірді.
фотограф Айдана Әбдікәрімова
Ол портфеліндегі презентацияларды жинауға және дайындауға арналған сервисті дамытқан компания туралы айтты. Оның клиенттері арасында Big Four компаниялары да болған. Бірақ әмбебап AI құралдары дамығаннан кейін мұндай мамандандырылған сервиске деген қажеттілік іс жүзінде жойылған.
Бұл венчурлық нарықтағы тәуекелдің сипатын өзгертеді. Бұрын стартап үлкен нарықты және технологиясының артықшылығын көрсетуге тырысса, енді инвестордың алдында тағы бір сұрақ тұр: OpenAI, Anthropic немесе басқа AI-компания бірнеше айдан кейін дәл осы функцияны өзінің әмбебап өніміне қосса, стартаптың бизнесі сақтала ма?
TMT Investments инвестициялық директоры және Red Team Accelerator Директорлар кеңесінің мүшесі Леван Кавтарадзе қазіргі өзгерістерді өзі екі онжылдыққа жуық бақылаған технологиялық кезеңдермен салыстырды.
фотограф Айдана Әбдікәрімова
«Мен венчурлық нарықта 20 жылға жуық уақыттан бері белсенді жұмыс істеп келемін және бірнеше жаһандық технологиялық өзгерісті бастан өткердім. Бірақ соңғы 3–4 жылдағыдай нарықтың жасанды интеллект жүйелерінің дамуы нәтижесінде соншалықты жылдам өзгергенін бұрын көрген емеспін. Қазір стартаптардың алдында екі міндет тұр: біріншіден, Anthropic, OpenAI және басқа да AI көшбасшылары әмбебап өнімдерімен бірнеше айдың ішінде тұтас сегменттерді өзгертіп жатқан жағдайдың өзінде өз өнімінің тұрақты болып, өсе алатынын инвестор мен клиенттерге дәлелдеу; екіншіден, жоғары мөлшерлемелер, қымбат капитал және геосаяси тұрақсыздық жағдайында VC ресурстары үшін күресіп, инвесторға табысты exit-тің шынайы перспективасын көрсету», — деді Леван Кавтарадзе.
$15 млн-нан астам мәміле және $30 млн пресейл
Инвесторлардың талабы күшейген сайын стартап үшін ең сенімді аргумент — нақты сатылым мен клиент.
Silkway Accelerator қатысушылары бағдарлама барысында тоғыз елдің нарығында сатылымдарын іске қосты. Олардың қатарында Қазақстан, Өзбекстан, Тәжікстан, Қырғызстан, Грузия, Армения, БАӘ, Аустралия және АҚШ бар.
Алты команда халықаралық экспансияны бастады немесе жалғастырды. Тағы төрт стартап өнімін толық қайта құрып, ауқымы әлдеқайда үлкен нарықтарға шықты.
Акселерация кезінде қатысушылар жасасқан жаңа келісімшарттар мен мәмілелердің жалпы көлемі $15 млн-нан асты, ал пресейлдер $30 млн-нан жоғары болды.
Мұнда венчурлық нарықтағы жаңа өлшем анық көрінеді: технологияның қызықты болуы аздық етеді. Оның клиентке қажет екенін, сатылатынын және бір елден тыс жерде де жұмыс істей алатынын көрсету қажет.
фотограф Айдана Әбдікәрімова
TIRGO GMV-ін екі есеге өсірді
Жекелеген стартаптардың нәтижелері инвесторлар үшін қандай көрсеткіштердің алдыңғы қатарға шыққанын көрсетеді.
Компаниялардың операциялық деректерін талдап, жасырын шығындар мен тәуекелдерді анықтайтын AURA OS AI-платформасы тағы төрт елден жаңа клиенттер тартты.
Халықаралық жүк тасымалы мен кедендік рәсімдеуге арналған TIRGO сервисі GMV көрсеткішін $35 мыңнан $70 мыңға дейін екі есеге арттырды. Ай сайынғы көрсеткіші 300-ден астам жүргізушіге жетті.
Қонақүйлерге арналған WellcomeVideo жарнамалық платформасы $100 мың көлемінде мәмілелер жасасып, қосылған қонақүйлер мен жарнама берушілер санын көбейтті.
Бұл сандардың ортақ мәні бар: AI дәуірінде стартаптың қорғанысы тек технологиялық кодта емес, нақты клиенттерде, сатылымда және тез масштабталатын бизнес-модельде жатыр.
AMAN онға жуық университетпен келісімшартқа шықты
Қазақстандық AMAN AI қауіпсіздік жүйесі алғашқы пилоттардан нақты келісімшарттарға дейін жеткен.
Жүйе оқиғаларды анықтаумен қатар, ІІМ, ТЖМ және басқа жауапты органдармен интеграция арқылы оларға жедел әрекет етуге мүмкіндік береді.
Бағдарлама қорытындысы бойынша жоба Қазақстан, БАӘ және басқа елдердегі онға жуық университетпен келісімшарттар жасау кезеңіне өтті.
Бұл нәтиже жергілікті стартаптар үшін халықаралық масштабтаудың теориялық мақсаттан нақты коммерциялық міндетке айналып келе жатқанын көрсетеді.
фотограф Айдана Әбдікәрімова
QazTracker бұрынғы өнімінен толық бас тартты
Ал QazTracker акселерация кезінде өз өнімінің бағытын түбегейлі өзгертті.
Компания қаржы секторындағы лидогенерация шешімінен жануарлардың денсаулығы мен қауіпсіздігін бақылауға арналған AgriTech өніміне көшті.
Жаңа жүйе фермерлерге жануарлардың жағдайын бақылауға мүмкіндік береді. Сонымен бірге қаржы институттары оның көмегімен берілген қаржыландырудың тиімділігін қадағалай алады.
Жобаға Қазақстаннан тыс жерлерде де қызығушылық бар. Фаундер Аустралия мен АҚШ фермаларында пилоттарды іске қосу жөнінде келіссөз жүргізіп жатыр.
AI өте жылдам өзгеретін жағдайда бастапқы идеяға байланып қалу стартап үшін артықшылық емес, тәуекелге айналуы мүмкін. QazTracker мысалы команда нарықтағы сұраныс басқа жақтан табылса, бүкіл өнімді қайта құруға дейін баруға дайын болуы керектігін көрсетеді.
Жергілікті нарықтағы алғашқы traction енді жеткіліксіз болуы мүмкін
Инвесторлардың стартапқа қоятын тағы бір талабы күшейіп келеді: халықаралық нарыққа шығу қабілеті.
Demo Day спикерлерінің пікірінше, жергілікті нарықтағы алғашқы traction жеткіліксіз болуы мүмкін. Инвестор үшін компанияның нарығын кеңейтіп, бизнес-моделін басқа елдерде масштабтай алу қабілеті барған сайын маңызды.
Бұл Қазақстан стартаптарына тікелей қатысты. Ел ішінде жұмыс істейтін өнім құру бастапқы нәтиже береді, бірақ халықаралық венчурлық капитал үшін келесі сынақ — сол модельді басқа нарықта қайталау.
Silkway Accelerator да осы кезеңге бағытталған: бағдарлама халықаралық масштабтауға дайын стартаптармен жұмыс істейді, ал финалистер Demo Day барысында венчурлық қорлар, бизнес-періштелер және стратегиялық серіктестер алдында жобаларын ұсынады.
фотограф Айдана Әбдікәрімова
Фаундерге өнімнен бөлек стратегиясын да қайта құруға тура келеді
Жылдам өзгеретін нарық стартаптың өзінен ғана емес, оның негізін қалаушыдан да басқа жылдамдықты талап етеді.
Silkway Accelerator жетекші трекері Евгений Фроловтың айтуынша, акселерацияның міндеті бұрыннан бар өнімді аздап жақсартумен шектелмейді.
«Silkway Accelerator — бұл өніммен үш ай жұмыс істеу ғана емес. Бұл фаундерге стратегияны қайта ойластыруға, гипотезаларын тәжірибеде тексеруге және бағдарламадан бизнесті қалай құрып, масштабтау керектігін әлдеқайда нақты түсініп шығуға мүмкіндік береді. Бұл легте біз әлі де шикі идеялармен келген командалардың акселерация барысында нақты нәтижеге бағытталған кәсіпкерлерге айналғанын көрдік: олар жаңа нарықтарға шықты, өнімдерін қайта құрды, келісімшарттар жасасты және халықаралық стратегияларын қалыптастырды. Біз үшін Demo Day — бағдарламаның соңы емес, командалардың өсудің келесі кезеңіне өтетін нүкте», — деді Евгений Фролов.
Алматы стартаптар мен инвесторларды бір алаңға жинай бастады
2026 жылы Silkway Accelerator-дың алғаш рет Алматыда өтуі қаланың технологиялық экожүйесі үшін де бөлек белгі болды.
Алматы қаласының цифрландыру басқармасының басшысы Нұрқанат Сәбитұлы бағдарламаның қалаға халықаралық сарапшылар мен инвесторларды тартудағы рөлін атап өтті.
«Алматыда Silkway Accelerator бағдарламасының алғаш рет өткізілуі қаланың технологиялық компаниялар, инвесторлар және халықаралық сарапшылар үшін маңызды орталыққа айнала алатынын көрсетті. Мұндай бағдарламалар кәсіпкерлерге жаңа нарықтарға шығуға көмектесіп қана қоймай, Алматының өңірдегі технологиялық орталық ретіндегі позициясын нығайтады», — деді Нұрқанат Сәбитұлы.
AI-дың жылдамдығы енді венчурлық нарықтың да жылдамдығын анықтап отыр. Бір өнім бірнеше айдың ішінде құндылығын жоғалтуы мүмкін, ал басқа команда дәл сол уақытта бизнес-моделін толық өзгертіп, жаңа құрлықтағы клиентпен келіссөзге шыға алады.
Бұған дейін біз Silkway Accelerator-дың Алматыдағы Demo Day іс-шарасы қарсаңында бағдарлама түлектері $48 млн-нан астам инвестиция тартқаны туралы жазған едік. Олардың жиынтық бағалауы $500 млн-нан асқан.
Ал жаңа лек үшін негізгі сынақ енді басталады: бүгін сұранысқа ие AI-өнімдердің қайсысы технология бірнеше айдан кейін тағы өзгерген кезде де дербес бизнес ретінде құндылығын сақтай алады?
